ਪਿਆਰੇ ਜੀ, ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਤੋਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਨੁਭਵਾਂ ਅਤੇ ਉਚੇਤ ਆਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਜੋ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਫਸ ਗਏ ਸਨ, ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮਹਾਂ ਵਪਾਰੀ ਦੇਵ, ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਭਟਕ ਗਏ, ਪਰ ਹੁਣ, ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸਾਡੀ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਮੁੱਕ ਗਈ ਹੈ।" ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਦਾ ਪਾਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨਾਲ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥਾਂ 'ਚ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, "ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਰੁਕੋ ਨਾ, ਜੋ ਵੇਦ ਦਾ ਪਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ, ਮਹਾਨ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਜਲਦੀ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦੋ।" ਫਿਰ, ਉਹ ਉੱਤਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥਾਂ ਦੀ ਘੰਟੀਆਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਵਪਾਰੀ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਵੇਦ ਪਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਲੈ ਚਲੋ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਖਾਰ ਨੇ ਪੀੜਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪੈਦਲ ਜਾਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਨੇ ਆਰਾਮ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਦੋਵੇਂ—ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ—ਸਿਰਫ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਉਸ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਜਦ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਬੁਖਾਰ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ, ਮਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭੇਜਿਆ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਥੇ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਬੁਖਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਦੇਖਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਲੰਮੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਆਇਆ, ਕੁਝ ਦਿਨ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵ ਕਰ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੇਰਾ ਦੋਸਤ ਵਿਕਟਾ, ਜੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਜਗ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ।" ਪਿਤਾ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਡਰਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਹੁਣ ਹਿੰਸਕ ਕਰਤਾਵਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਉਠ ਕੇ ਪੂਰੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਪਿਆਰੇ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਧਰਮਕ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪੀੜਾ ਸੁਣ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ।" ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ, "ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਤਿਲ ਜਲ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਪੂਣ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਕਰ, ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿਛਲਾ ਜਨਮ ਯਾਦ ਆ ਜਾਵੇਗਾ।" ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਗਇਆ, ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੇ ਸੁਭ ਅਤੇ ਅਸੁਭ ਕਰਮ ਯਾਦ ਕੀਤੇ। ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪੁੱਛੀ, ਕਿ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਐਸਾ ਧਰਮਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਯਾਤਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਕੇ, ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ; ਜਦ ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋਣਗੇ, ਮੈਂ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਦਸ ਦਿਨ ਰਹਿਆ।" ਪਰ, ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਅੱਧਾ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਫਿਰ, ਗਰੁੜ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਖੁਦ, ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਚਮਕ ਲੈ ਕੇ, ਨਵੀਂ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਅਤੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ ਆਏ। ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਾ ਕਰਵਾਈ, ਕਿਨਨਰਾਂ ਨੇ ਗੀਤ ਗਾਏ, ਅਤੇ ਹਾਹਾ, ਹੂਹੁ ਆਦਿ ਨੇ ਹਰ ਥਾਂ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਗਰੁੜ 'ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੈਕੁੰਠ ਲੈ ਗਿਆ। ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਰੂਪ ਮਿਲਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਡੂੰਘੀ ਚਿੰਤਨ ਕਰੀ; ਇਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਸੱਚਮੁੱਚ, ਇਸ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ; ਜੋ ਇੱਥੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਮਰਨਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਦਾ ਤਿਆਗ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ; ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ, ਜੋ ਧਨ, ਰੋਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਮਾਧੀ 'ਤੇ, ਮੈਂ ਰਹਿਣਾ ਹੈ, ਜਦ ਤਕ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਮੁਕ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਰਹਿਆ, ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ। ਇੱਥੇ ਕਾਲਿੰਦੀ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ, ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਦਾ ਦੋ ਸੌ ਚੌਂਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ, ਸੌਭਾਰੀ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਬੀ ਨੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਿਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਵਰਣਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਸੁਣੀ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।" ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਵਿਚ ਅਨੇਕ ਤੀਰਥ ਹਨ; ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।" ਨਾਰਦ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਰਾਜਾ, ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਵਿਚ ਇੱਕ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁਵਾਰਕਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਸੁਣੋ।" ਕਾਂਪਿਲਿਆ ਵਿਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪੁਸ਼ਪੇਸ਼ੁਰ ਸੀ। ਉਹ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਜੀਵੰਤ ਰੂਪ ਜਾਪਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਅਦਭੁਤ ਆਕਰਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਭ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਕਲਾ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੋਕਿਲ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠੀ ਸੀ, ਉਹ ਵੀਂਨਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਵਜਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਕੋਕਿਲ ਵਾਂਗ ਸੁਰੀਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਹਰ ਗਲੀ ਵਿਚ ਗੀਤ ਗਾਂਦਾ, ਸੱਭ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਮੋਹ ਲੈਂਦਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕਹਾਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ, ਧਰਮ, ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਚ ਆਸਥਾ ਭਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।