ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਉਸ ਮਹਾਨ ਸੰਤ ਦੇ ਕੋਲ ਗਈ, ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਈ ਅਤੇ ਵਡਿਆਦਬ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸਾਡੇ ਘਰ ਲੈ ਆਈ। ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਅਪਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਇੰਨਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਮਿਤਰਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਸੰਮਾਨ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਚੰਗੇ ਆਸਨ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਭੋਜਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।" ਜਦ ਮੇਰੀ ਧਰਮਪਤਨੀ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ, ਮੈਂ ਵੀ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਮੁੱਖ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਉੱਠੋ, ਆਪਣੀ ਭੁੱਖ ਮਿਟਾਓ।" ਇਹ ਆਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ, ਫੇਰੋਂ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਸਨ ਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਤਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਉਸਨੂੰ ਪੀਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਵੀ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਆਰਾਮ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਵਿਘਨ ਦੇ ਭੋਜਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ, ਤਾਂ ਉਹ "ਹਰੇ ਰਾਮ, ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ" ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਹੇ ਵਪਾਰੀ, ਇਹ ਪੁੰਨ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦਾ ਜਲ ਮਿਲਿਆ। ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਿਣੁਸ਼ਰਮਣ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਦੈਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਹੀ ਉਹ ਯਾਤਰੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਸਾਥੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਰੀਰਾਂ ਵਿਚ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਯਾਤਰੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਹੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਜਦ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨੂੰ ਪੀ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਦਿਵ੍ਯਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਭਟਕ ਗਏ ਸੀ; ਪਰ ਹੁਣ, ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸਾਡੀ ਹਰੇਕ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਮੁੱਕ ਗਈ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੇ ਜਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਅਸੀਂ ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ। ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਹੁਣ, ਹੇ ਧਨਪਤੀ, ਤੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰਥਾਂ, ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਚੱਲੋ, ਹੋਰ ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ, ਇਸ ਪਵਿੱਰਤ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲੇ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਲੰਘੋ।" ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ। ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਵਪਾਰੀ, ਨੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਸ਼ਰਭਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉੱਠ, ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਉਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਲੈ ਚੱਲ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਬੁਖਾਰ ਨੇ ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਇਥੇ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਉਥੇ ਲੈ ਜਾ ਸਕੇ।" ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ," ਦੈਤ ਨੇ ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਦੋਵੇਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਅਤੇ ਦੈਤ, ਕੇਵਲ ਤੀਰਥ ਸਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਜਦ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਪੀੜਾ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਬੁਖਾਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਵੇਖਿਆ; ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਅਸੀਸ ਲਈ ਅਤੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: ਸ਼ਰਭਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਲੰਮਾ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਇਆ? ਕੁਝ ਦਿਨ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਕਰ। ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਮਿੱਤਰ ਵਿਕਟਾ ਨਾਮ ਦਾ ਦੈਤ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਉੱਠ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ। ਉਸ ਤੋਂ ਡਰਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਹੁਣ ਹਿੰਸਕ ਕੰਮ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਹੁਣ, ਇਸ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੈ।" ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸ਼ਰਭਾ ਦੇ ਆਖਣ ਤੇ, ਉੱਠ ਕੇ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।" ਫਿਰ ਦੈਤ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਜੱਫੀ ਪਾਈ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਆਉ, ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੈਨੂੰ ਵਧਾਈ ਹੋਵੇ," ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ। ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਪਿਆਰੇ, ਤੂੰ ਵਾਕਈ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਧਰਮੀ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭਾਰੀ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ। ਤੂੰ ਇਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਪੁੰਨ ਕਰੇਂਗਾ; ਸਨਾਨ ਕਰ, ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਕਰ, ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿਛਲਾ ਜਨਮ ਯਾਦ ਆ ਜਾਵੇਗਾ।" ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਗਿਆ, ਅਤੇ, ਹੇ ਪਿਤਾ, ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੇ ਸ਼ੁਭ-ਅਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਯਾਦ ਆ ਗਏ। ਉਥੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਆਇਆ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਕੋਲੋਂ ਉਸ ਦੀ ਕਥਾ ਪੁੱਛੀ, ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਧਰਮ ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ। ਪਿਤਾ ਕੋਲੋਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਯਾਤਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ; ਜਦ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਇਥੇ ਮੈਂ ਦਸ ਦਿਨ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪਿਤਾ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਦੇ ਅਰਧ-ਡੁੱਬੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਆਪਣੇ ਚਾਤੁਰਭੁਜ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਖੁਦ ਵਿਣੁ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਨਵੇਂ ਬਦਲ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਹ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਚਾਰ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਕਿਨਰ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਹਾਹਾ, ਹੂਹੂ ਆਦਿ ਹਰ ਪਾਸੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੂਪ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਵੈਕੁੰਠ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ। ਜਦ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵਿਣੁ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਮੈਂ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਿਆ; ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਕਈ ਅਵਰਨਣਯ ਹੈ; ਜੋ ਇਥੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਰ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਤੀਰਥਪਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣਾ; ਇਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਪੱਕੀ ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਹੈ, ਜੋ ਧਨ, ਰੋਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਅਸਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।