ਕੁਵਾਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਕਿਹਾ, “ਉਹ ਜਾਦੂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਮਾਯਾ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ; ਸਾਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ।” ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਭੜਕਦੀ ਅੱਗ ਲੱਗ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀਆਂ, “ਆਪਣੀ ਮਾਯਾ ਛੱਡ ਦੇ, ਜਲਦੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ, ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੱਖੀ ਵਾਂਗ ਗਾਇਬ ਹੋਣਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।” ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀਆਂ, “ਹਾਏ, ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਵਿਆਕੁਲ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ! ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿਉਂ ਗਿਆ? ਕੌਣ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ? ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਗਈ ਕਿ ਤੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਡੇ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਨ ਲਈ ਹੀ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਕੀ ਤੇਰਾ ਦਿਲ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਿਰਦਈ ਹੈ? ਕੀ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੋਈ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ? ਕੀ ਤੂੰ ਕ੍ਰੂਰ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ? ਕੀ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਮਨ ਚੁਰਾ ਲਿਆ?” ਉਹ ਪੁੱਛਦੀਆਂ, “ਕੀ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਨਹੀਂ ਆਇਆ? ਕੀ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਪਰਖ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਕੀ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਸਨੇਹ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੈ? ਕੀ ਤੂੰ ਛਲ-ਕਪਟ ਦਾ ਮਾਹਰ ਹੈ?” ਫਿਰ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀਆਂ, “ਕੀ ਤੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਸੁਖਮਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ? ਜਾਂ ਤੂੰ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ—ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ?” ਉਹ ਪੁੱਛਦੀਆਂ, “ਕੀ ਤੂੰ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਗੁੱਸਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਤੂੰ ਵਿਛੋੜੇ ਅਤੇ ਛਲ ਦਾ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ?” ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੀਆਂ, “ਸਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਅਸੀਂ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ; ਅਸੀਂ ਜੀਵਦੇ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਤੇਰੀ ਦੁਬਾਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ ਜੀ ਰਹੇ ਹਾਂ।” ਉਹ ਕਹਿੰਦੀਆਂ, “ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਸਾਨੂੰ ਉਥੇ ਜਲਦੀ ਲੈ ਜਾ; ਜਿਸ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵੰਞਿਆ, ਉਹ ਨੇ ਸਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਅੰਕੁਰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।” ਫਿਰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀਆਂ, “ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਸਾਨੂੰ ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ; ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਇਆ ਦਿਖਾ। ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀ ਲਗਨ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀਆਂ, ਕੁਵਾਰੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਉਡੀਕ ਕੇ, ਘਰ ਵਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੀਆਂ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ। ਘਰ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ। ਮਾਵਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਇੰਨੀ ਦੇਰ ਕਿਉਂ ਆਈਆਂ?” ਕੁਵਾਰੀਆਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਅਸੀਂ ਕਿਨਨਰੀ ਕੁਵਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦਿਆਂ, ਠੰਢੇ ਝੀਲ ਤੇ, ਦਿਨ ਕਿਵੇਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।” ਉਹ ਕਹਿੰਦੀਆਂ, “ਮਾਂ, ਅਸੀਂ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਥੱਕ ਗਈਆਂ ਹਾਂ; ਉਹ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸਾਨੂੰ ਥੱਕਾ ਗਿਆ। ਵੱਡੀ ਭਟਕਣ ਕਰਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਬੋਲਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਕੁਵਾਰੀਆਂ ਜਵੇਲਾਂ ਵਾਲੀ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਭਾਵ ਛੁਪਾ ਕੇ, ਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਨਿਰਮਲਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀਆਂ। ਹੁਣ, ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਖੇਡ ਦੇ ਮੋਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨਚਾਉਂਦੀ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਪਿੰਜਰੇ ਵਾਲੇ ਤੋਤੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਬੋਲਾਉਂਦੀ ਨਹੀਂ। ਕੋਈ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਛੁਹਾਂਦੀ, ਕੋਈ ਮੈਨਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਨਾਉਂਦੀ; ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਭਟਕਣ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨ, ਉਹ ਸਾਰਸਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਚਾਵ ਨਹੀਂ, ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ; ਉਹ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੰਦੀਆਂ, “ਹੁਣ ਕਾਫੀ ਹੈ,” ਤੇ ਵੱਜਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੱਜਾਉਂਦੀਆਂ। ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਰੁੱਖ ਦੇ ਸਾਰੇ ਫੁੱਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ, ਮੰਦਰ ਦੇ ਫੁੱਲ ਮਹਿਕਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਸ਼ਹਿ ਨਹੀਂ ਚੁਸਦੀਆਂ। ਉਹ ਕੁਵਾਰੀਆਂ, ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਨੱਕ ਦੇ ਕੋਨੇ ਤੇ ਟਿਕਾਈ ਰੱਖਦੀਆਂ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਧਿਆਨ ਦੀ ਧਾਰ ਅਣਜਾਣ ਰਹੀ, ਮਨ ਉੱਚੇ ਪੁਰਸ਼ ਤੇ ਲੱਗਾ ਰਹੇ। ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਬਹਿੰਦਾ, ਉਹ ਇੱਕ ਪਲ ਖਿੜਕੀ ਤੇ ਖੜੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਝਰਣੇ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀਆਂ। ਕੁਝ ਪਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਿਸਤਰੇ ਖਾਣ-ਵਾਲੇ ਕਮਲ-ਕੁੰਡ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਲਗਾਈਆਂ, ਜਦੋਂ ਸਾਥੀਆਂ ਠੰਢੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਪੱਖਾ ਕਰਦੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਨਾਰੀਆਂ, ਉਹ ਰਾਤ ਜੋ ਯੁਗਾਂ ਵਾਂਗ ਲੰਮੀ ਲੱਗੀ, ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੀਆਂ, ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਵਿਆਕੁਲ ਰਹੀਆਂ। ਸਵੇਰੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ ਰਤਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ, ਉਹ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕੇ, ਗੌਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਗਈਆਂ। ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਧੂਪ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀਆਂ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਗੀਤ ਗਾਂਦੀਆਂ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਉਥੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਆ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲ ਤੇ। ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕੁਵਾਰੀਆਂ, ਖਿੜਦੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ, ਚੋਖੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀਆਂ। ਕੁਵਾਰੀਆਂ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਗਈਆਂ, ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀਆਂ, “ਤੂੰ ਕੱਲ੍ਹ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਿਆਰੇ; ਅੱਜ ਤੂੰ ਜਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਕੋਈ ਚੋਇਸ ਨਹੀਂ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੱਸ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਿਹਾ, “ਤੁਸੀਂ ਚੰਗੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹੋ, ਪਿਆਰੀਆਂ।” “ਪਰ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਮੇਰਾ ਵ੍ਰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਪਾਠ-ਅਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ।” ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਕਰਤਵ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ: ਵਿਆਹ, ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਇੱਥੇ ਧਰਮ ਨਹੀਂ।” ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਨਾਰੀਆਂ, ਸਾਰੇ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਲਗਨ ਨਾਲ, ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਕਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੀਆਂ। “ਧਰਮ ਤੋਂ ਧਨ, ਧਨ ਤੋਂ ਇੱਛਾ, ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਸੁਖ ਦਾ ਫਲ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਦਵਾਨ ਨਿਸਚਿਤ ਕ੍ਰਮ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।” “ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਚੁਰਤਾ ਕਾਰਨ, ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਉਠਿਆ; ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਾਂ ਨਾਲ ਭੋਗ, ਇਹ ਤੇਰੀ ਹੈ।” ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ, “ਤੁਾਡੇ ਸ਼ਬਦ ਸਚ ਹਨ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਵ੍ਰਤ ਹੈ।” “ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲ ਕੇ ਹੀ ਮੈਂ ਵਿਆਹ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਕੁਵਾਰੀਆਂ ਫਿਰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਹਿੰਦੀਆਂ, “ਤੂੰ ਮੂਰਖ ਹੈਂ, ਸੋਹਣੇ!” “ਬ੍ਰਹਮ-ਮਨ ਦਾ ਅਮ੍ਰਿਤ, ਪੂਰਨ ਦਵਾਈ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਧਨ, ਉੱਤਮ ਪਰਿਵਾਰ, ਪ੍ਰਤਿ-ਪਤਨੀ, ਮੰਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਤੱਤ—ਇਹ ਸਭ, ਹੇ ਸਾਜਨ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਗਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁਵਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ, ਵਿਲਾਪ, ਉਡੀਕ, ਅਤੇ ਪਿਆਰ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਨੌਜਵਾਨ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ, ਮੁਲਾਕਾਤ, ਅਤੇ ਧਰਮ-ਵਾਦ, ਸਭ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਆਸ ਨਾਲ, ਨਿਰੰਤਰ ਵਹਿੰਦੇ ਰਹੇ।