ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਕਿਨਨਰ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਉਨ੍ਹਾ ਦੇ ਸੇਵਕ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਨਾਗ—ਸਭ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਸਭ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਖੜੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਿਹੰਗਮ ਰਥਾਂ 'ਚ ਬੈਠੇ, ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਧਰਮ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ੁਕਲ ਤੀਰਥ ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਧੋਬੀ ਦੁਆਰਾ ਧੋਤਾ ਕਪੜਾ ਚਿੱਟਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜਨਮ-ਜਨਮ ਦੇ ਪਾਪ ਸ਼ੁਕਲ ਤੀਰਥ 'ਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣਾ, ਹੇ ਮਾਰਕੰਡੇ ਮੁਨਿ, ਬੜੀ ਮਹਾਨ ਪੂਣਿ ਹੈ। ਨਾ ਕਦੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਨਾ ਅਗੇ, ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਸ਼ੁਕਲ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਕੀਤੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਵੀ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁਕਲ ਤੀਰਥ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਲਾਭ ਤਪ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ, ਯਗ, ਜਾਂ ਦਾਨ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੇਟਾਂ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੈਂਕੜੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ। ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਉੱਚੇ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਘੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਇਕਵੀ ਪਰਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਭਗਵਤੀ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ। ਇਹ ਸ਼ੁਕਲ ਤੀਰਥ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਪਸੰਦ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੁੱਖ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁਕਲ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਬੈਲ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜਾਗ ਕੇ, ਨੱਚਣ, ਗਾਉਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ੁਭ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮੁੜ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਵਰਤ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਖਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਕੇ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਣ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਦੇਵਤਾਈ ਵਾਹਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਵਰਗੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਲਯ ਤੱਕ ਓਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸੁਹਾਗਾ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਘੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਵੇ, ਤੇ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਸੁਣ, ਐਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਚੌਦਾਂ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਤੱਕ ਦੇਵ ਲੋਕ ਵਿਚ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਭੋਗਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਚਤੁਰਦਸੀ, ਵਿਸ਼ੁਵ ਜਾਂ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਆਵੇ, ਜੋ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਯਮਿਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰੇ ਤੇ ਹਰੀ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇ; ਸ਼ੁਕਲ ਤੀਰਥ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਅਖੂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਥਾਂ ਤੇ ਅਨਾਥ, ਗਰੀਬ ਜਾਂ ਆਸਹਾਇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁਣ, ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਜਿਨੀਆਂ ਵੱਲਾਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਵਿਚ ਸਨਮਾਨਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਫਿਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਰਕ ਨਦੀ ਤੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਓਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹੀ, ਮਨੁੱਖ ਓਥੇ ਨਰਕ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" ਹੁਣ, ਹੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਅਸਥੀਆਂ ਓਥੇ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਘੁਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਗੋਤੀਰਥ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਕਪਿਲਾ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਓਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਮਨੁੱਖ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਓਥੇ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਘੀ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦਾ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਘੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉਂਦਾ, ਨਾਰੀਅਲ ਤੇ ਘੀ ਦੇ ਨਾਲ ਭੇਟ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਘੰਟੀ ਤੇ ਗਹਣੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਅੰਗਾਰਕਾ ਦਿਨ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚੌਥ ਨੂੰ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਖਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅੰਗਾਰਕਾ ਨਵਮੀ ਤੇ ਅਮਾਵੱਸ ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਥੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਘੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਏ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜੇ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੇਵਤਾਈ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਅਨੰਤ ਆਨੰਦ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਕਰਮ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਰਿਸ਼ਿ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤ੍ਰਿਣਬਿੰਦੂ ਨਾਮਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੋਜਾਤੀ ਪਾਪੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਗਣੇਸ਼ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਉੱਤਮ ਸਥਾਨ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਰੁਦ੍ਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਣਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਣੇਸ਼ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਗੰਗਾ ਦਾ ਉੱਤਮ ਮੁਖ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਵੇ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਇੱਛਾ ਦੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਜਨਮ-ਜਨਮ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਦਿਨ ਇੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪਿਤਰ ਤਰਪਣ ਦੇਣ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਰਿਣ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਪੂਣਿ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਓਹੀ ਸਾਰਾ ਫਲ ਗੰਗਾਰਾਹਵਾ ਸੰਗਮ ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਓਥੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਦਸ਼ਾਅਸ਼ਵਮੇਧਿਕਾ ਨਾਮਕ ਥਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਅਮਾਵੱਸ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਓਥੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੰਕਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।