ਇਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਇਕ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰੇ ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਕਨਿਆ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਕੀਤੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਪੁੰਨ ਅਖੂਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਨ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਕਪਿਲਾ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਜੋ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਐਸਾ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ। ਨਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੀਰਥ ਹੈ—ਇਸ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਨਾ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਗ੍ਯ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਕ ਐਸਾ ਰਾਜਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਹਰ ਰੋਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਇਕ ਬੜਾ ਸੋਹਣਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਮਨੋਹਰ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਦਾਨ ਕਦੇ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਿਹੜੇ ਗਰੀਬ ਹਨ, ਰੋਗੀ ਹਨ ਜਾਂ ਪਾਪੀ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਹਰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਕੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇੰਦ੍ਰਿਯਾਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਰੋਗੀ, ਨਾ ਅੰਨ੍ਹਾ, ਨਾ ਬਹਿਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸੁਭਾਗਾ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਵਾਲਾ ਤੀਰਥ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜੋ ਉਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਧੋਖਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਸੇਸ਼੍ਵਰ ਤੀਰਥ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹੀ ਉਹ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਚੌਦਾਂ ਇੰਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਤੱਕ, ਉਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਨੇੜੇ ਹੀ ਨਾਗੇਸ਼੍ਵਰ ਦੇ ਤਪੋਵਨ ਨੂੰ ਜਾਵੇ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਅਨੇਕਾਂ ਨਾਗ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਅਨੰਤ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਤੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੁਬੇਰ ਆਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਲੇਸ਼੍ਵਰ ਦੇ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਜਾਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਕੁਬੇਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੀ ਸੰਪੱਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਜਾ ਕੇ, ਮਰੁਤਾਲਯਾ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਹੁੰਚੋ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁਸ਼੍ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਰਾਹੀਂ ਵਾਯੁਦੇਵ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅੰਧੇਰੇ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚੇ। ਫਿਰ ਅਹਿਲਿਆ ਤੀਰਥ ਜਾ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ; ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਅਹਿਲਿਆ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਲਈ ਤਪ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਚੈਤ੍ਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਤੇਰਵੀਂ ਤਾਰੀਖ, ਜੋ ਕਾਮਦੇਵ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ, ਉਸ ਦਿਨ ਅਹਿਲਿਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਧਨਵਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਕਾਮਦੇਵ ਵਾਂਗ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਯੋਧਿਆ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜੋ ਸ਼ਕ੍ਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸੋਮਾ ਤੀਰਥ ਜਾ ਕੇ ਕੇਵਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ ਗ੍ਰਹਣ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਇਹ ਤੀਰਥ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੋਮਾ ਤੀਰਥ, ਜੋ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਉਥੇ ਚੰਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਸੋਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਅੱਗ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਉਥੇ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਫੇਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਫਿਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਤੰਭਾ ਤੀਰਥ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹੀ ਉਹ ਸੋਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਯੋਧਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਅਨੇਕ ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਤੀਰਥ ਉਪਜਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਉਥੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਭੁੱਖੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਤਪਸੇਸ਼੍ਵਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਮੋਹਕਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਨਿਮਾ ਅਤੇ ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ; ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਉਥੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਧਰਤੀ ਰਹਿਣ ਤਕ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਸਿੱਧੇਸ਼੍ਵਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਗਣਪਤੀ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਜਨਾਰਦਨ ਵਾਲੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਇਕ ਸੋਹਣਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਨ ਕਾਮਦੇਵ ਨੇ ਆਪ ਤਪ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤਕ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਇਕਾਗ੍ਰਤਾ ਦੇ ਪਹਾੜ ਨਾਲ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਾਂਗ ਅੱਗ ਚਮਕੀ। ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਸਾੜੇ ਗਏ, ਉਹ ਸਭ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ (ਕੁਸੁਮਪਤੀ) ਦੇ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਰਹੇ; ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਇਹ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਮਹਾਤਮਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ, ਉਪਵਾਸ, ਅਤੇ ਤਪ ਦੇ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਅਸੰਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਕੇ, ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਅਮਰ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।