ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਤਪੇ ਹੋਏ ਜੋ ਜੀਵ ਹਨ, ਉਹ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਉੱਤੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਉੱਚਕੁਲ ਵਾਲੇ! ਸਾਨੂੰ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸੋ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਜੀਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਸੱਚ-ਸੱਚ ਵਰਣਨ ਕਰੋ।” ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਉਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਹੇ ਰਿਸ਼ਿਓ! ਸ਼੍ਵੇਤ ਪਹਾੜ ਦੇ ਦੱਖਣ ਤੇ ਨਿਸ਼ਧ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਜੋ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਮਣਕਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਜੰਮਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਜੰਮਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਸੁਚੱਜੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵਾਲੇ, ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਬੜੀ ਕismet ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਨੀਲਾ ਦੇ ਦੱਖਣ ਤੇ ਨਿਸ਼ਧ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ‘ਹਿਰਣਮਯ’ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਿਰਣਵਤੀ ਨਦੀ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ, ਹੇ ਗਿਆਨੀਓ, ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਪੰਖ ਵਾਲਾ ਜੀਵ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਨਿਪੁੰਨ ਧਨੁਰਧਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਦੇ ਲੋਕ ਬੜੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਹਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਤਪ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਉਹ ਗਿਆਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਸ ਸੌ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਤਿੰਨ ਪਵਿੱਤਰ ਚੋਟੀਾਂ ਹਨ: ਇੱਕ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ, ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਅਦਭੁਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਇੱਕ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਭਾ ਸਦਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ, ਉਸ ਚੋਟੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ‘ਐਰਾਵਤ’ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਉਸ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਉੱਥੇ ਨਾ ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਲਚਲਾਟ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਲੋਕ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਤਾਰੇ ਐਸੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਹੋਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਤੇ ਰੰਗ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵੀ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਦੇ ਲੋਕ ਜੰਮਦੇ ਹੀ ਕਮਲ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੁਗੰਧ ਗਵਾ ਬੈਠਦੇ ਹਨ, ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸੰਯਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦੇਵ ਲੋਕ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਯੁ ਤੇਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਆਯੁ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੋ, ਦੂਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਹਰੀ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੱਠ ਪਹੀਏ ਹਨ, ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਗਤੀ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਹਰੀ ਦੀ ਦੇਹ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਲਾਲ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਨ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਖੇਪ ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਕਰਤਾ ਤੇ ਕਾਰਣ ਹੈ—ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਆਕਾਸ਼, ਵਾਤਾਵਰਨ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਹੇ ਉੱਚਕੁਲ ਵਾਲੇ! ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਯਜਨ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੀ ਹੋਮ ਦਾ ਅੱਗ ਹੈ। ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਭਾਰਤ ਖੇਤਰ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪੁੰਨ ਦਾਇਕ ਹੈ; ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ।” ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਾਰਤ ਖੇਤਰ ਦਾ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਦੇਵ ਮਿੱਤਰ ਮਨੁ, ਵਿਵਸਵਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪ੍ਰਿਥੁ, ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ; ਇੱਛਵਾਕੁ, ਯਯਾਤੀ, ਅੰਬਰੀਸ਼, ਮੰਧਾਤਾ, ਤੇ ਨਹੁਸ਼, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੁਚੁਕੁੰਦ, ਕੁਬੇਰ, ਸ਼ਿਨੀ, ਰਿਸ਼ਭ, ਇਲਾ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਨ੍ਰਿਗ ਦਾ ਵੀ ਉਲੇਖ ਹੋਵੇਗਾ। ਰਾਜਰਿਸ਼ਿ ਕੁਸ਼ਿਕ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਗਾਧੀ, ਰਾਜਰਿਸ਼ਿ ਸੋਮਾ, ਤੇ ਦਿਲੀਪ ਦਾ ਵੀ ਜਿਕਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਖ਼ਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਖੇਤਰ ਪ੍ਰੀਤਿਯੋਗ ਹੈ। ਹੁਣ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੇਤਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਦੁਜਾਤੀਓ! ਮਹੇੰਦਰ, ਮਲਯ, ਸਹਯ, ਸ਼ੁਕਤਿਮਤ, ਰਿਕਸ਼ਾ, ਵਿਂਧਿਆ ਤੇ ਪਰਿਆਤ੍ਰਾ—ਇਹ ਸੱਤ ਮੁੱਖ ਪਹਾੜ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੋਰ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਕੁਝ ਅਣਜਾਣ, ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲੇ; ਕੁਝ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ, ਛੋਟੇ ਤੇ ਛੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ, ਹੇ ਦੁਜਾਤੀਓ, ਆਰੀਆ ਤੇ ਮਲੇਛ ਮਿਸ਼ਰਤ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗੰਗਾ, ਸਿੰਧੂ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਗੋਦਾਵਰੀ, ਨਰਮਦਾ, ਮਹਾਨ ਬਹੁਦਾ, ਸ਼ਤਦ੍ਰੁ, ਚੰਦਰਭਾਗਾ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਯਮੁਨਾ ਵੀ ਉੱਥੇ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਦ੍ਰਿਸ਼ਦਵਤੀ, ਵਿਤਸਤਾ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਨਦੀ, ਵੈਤਰਵਤੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਵੇਣੀ, ਇਰਾਵਤੀ, ਵਿਤਸਤਾ, ਪਯੋਸ਼ਣੀ, ਦੇਵਿਕਾ, ਵੇਦਸਮ੍ਰਿਤੀ, ਵੇਦਸ਼ਿਰਾ, ਤ੍ਰਿਦਿਵ, ਸਿੰਧੁਲਾ, ਕ੍ਰਿਮੀ, ਕਰਿਸ਼ਿਨੀ, ਚਿੱਤਰਵਾਹਾ, ਤ੍ਰਿਸੇਨਾ, ਗੋਮਤੀ, ਧੂਤਪਾਪਾ, ਚੰਦਨਾ, ਕੌਸ਼ਿਕੀ, ਤ੍ਰਿਦਿਵ ਸੁਖਦਾਇਕ, ਨਚਿਤਾ, ਰੋਹਿਤਾਰਣੀ, ਰਹੱਸਿਆ, ਸ਼ਤਕੁੰਭਾ, ਸਰਯੂ, ਚਰਮਵਤੀ, ਵੈਤਰਵਤੀ, ਹਸਤਿਸੋਮਾ, ਦਿਸ਼ਾ, ਸ਼ਰਾਵਤੀ, ਪਯੋਸ਼ਣੀ, ਭੀਮਾ, ਭੀਮਰਥੀ, ਕਾਵੇਰੀ, ਚੁਲੁਕਾ, ਤਾਪੀ, ਸ਼ਤਮਲਾ, ਨਿਵਾਰਾ ਮਹਾਨ, ਸੁਪ੍ਰਯੋਗਾ, ਪਵਿਤ੍ਰਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਲਾ, ਸਿੰਧੂ, ਵਜਿਨੀ, ਪੁਰਮਾਲਿਨੀ, ਪੂਰਵਭਿਰਾਮਾ, ਵੀਰਾ, ਭੀਮਾ, ਮਾਲਾਵਤੀ, ਪਲਾਸ਼ਿਨੀ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਕ, ਮਹੇੰਦਰ, ਪਾਤਾਲਵਤੀ, ਕਰਿਸ਼ਿਨੀ, ਅਸਿਕਨੀ, ਕੁਸ਼ਚੀਰੀ ਮਹਾਨ ਨਦੀ, ਮੇਨਾ, ਮਰੁਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ, ਹੇਮਾ, ਘ੍ਰਿਤਵਤੀ, ਅਣਵਤੀ, ਅਣੁਸ਼ਣਾ, ਤੇ ਸੇਵਾ ਯੋਗ ਕਪੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਖੇਤਰ ਉੱਥੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਖੇਤਰਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ, ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਮਹਾਨ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ।