ਜਿਵੇਂ ਸੜੇ ਹੋਏ ਬੀਜ ਕਦੇ ਵੀ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਉੱਗਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਉਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਏ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਲੋਭ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਮ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਜਿਹੜੇ ਕਰਮ ਸੁਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣਾ ਹੀ ਮੋਖਸ਼ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣਾ ਹੀ ਬੰਧਨ ਹੈ — ਇਹ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਨਿਸਚਯ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਰਮ ਆਦੇਸ਼ਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕਰਾਂਗਾ, ਤੇ ਹਰਿ ਜੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਾਂਗਾ। ਜੋ ਕਰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿ ਲਵਾਂਗਾ ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਾਂਗਾ, ਤੇ ਚੰਗੀ ਸੰਗਤ ਰੂਪ ਦਵਾਈ ਪੀ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਰੋਗ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਮੈਂ, ਵਿਸ਼্ণੁਸ਼ਰਮਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਿਹਾ। ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਮਨਾਉਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਮੰਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਵਿਸ਼্ণੁ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ — ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਰਹੇ ਹੋ? ਮਗਧ ਵਿੱਚ ਜੇ ਕੋਈ ਪਾਪੀ ਵੀ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਛੱਡ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਸਗਰ ਦੇ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਕਪਿਲ ਦੇ ਕੋਪ ਨਾਲ ਸੜ ਗਏ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਇਹ ਨਦੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਵੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਆਸ ਵਾਲੇ ਸੇਵਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕਿੱਧਰੇ ਨਾ ਜਾਓ।" "ਗੰਗਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹੈ, ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ; ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਇਹ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਮਨਚਾਹਾ ਫਲ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਾਨਵਰ ਵੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ, ਜੇ ਉਹ ਇਸ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ — ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹੋ?" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਸੱਚੇ-ਵਚਨ ਵਾਲੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਫਿਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਕਾਰਜਾਂ ਵਲੋਂ ਪਿੱਠ ਮੋੜ ਲਈ। ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ, ਉੱਥੇ ਜਾ ਬੈਠਦੇ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੀ, ਉਹ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਵਿਮੁਕਤ, ਹਰਿਦਵਾਰ, ਪ੍ਰਯਾਗ, ਪੁਸ਼ਕਰ, ਅਯੋਧਿਆ, ਦੁਆਰਕਾ, ਕਾਂਚੀ, ਮਥੁਰਾ ਆਦਿ ਹੋਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਵੀ ਗੱਲ ਸੁਣਦੇ। ਮੇਰੇ ਵਿਦਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤੀਰਥ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਲ ਤੱਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗਣ ਦਿੱਤਾ, ਇੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੀ, ਜੋ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਦਾਸ ਸੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਡੇ ਵਾਂਗ। ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ, ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਰੋਜ਼ 'ਵੇਦ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲੇ' ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਇੱਥੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਰਹੇ। ਵਿਹੰਗਮ ਤੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ ਕੇ, ਇਕ ਸਧਾਰਣ ਥਾਂ ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਭਿਆਨਕ ਬੁਖਾਰ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਭਾਰੀ ਪੀੜਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ; ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਹ ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆਇਆ, ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ: "ਹਾਏ, ਮੈਂ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਧਰਮੀ ਪੁੱਤਰ ਦੂਰ ਹੈ।" "ਉਹ ਸਮਝਦਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦਾ, ਜਦ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਬੁਖਾਰ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਪਰ ਮੈਂ ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ ਆਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਨਹੀਂ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ — ਇਹ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਸ਼ਾਇਦ ਮੇਰਾ ਗਤੀ ਠੀਕ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਆਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਧਨ ਉਸਨੂੰ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ। ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੁਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।" ਜਦ ਉਹ ਇਹ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ, ਜੋ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਠੰਢ ਨਾਲ ਕੰਬਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਉਹ ਯਾਤਰੀ, ਪਿਆਸਾ ਤੇ ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਰਿਸ਼ੀ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ ਤੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੁਨਿਵਰ, ਤੁਸੀਂ ਸੁੱਤੇ ਕਿਉਂ ਹੋ? ਇਹ ਗੋਧੂਲੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ।" "ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇਹ ਸੁੱਤਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ।" ਜਦ ਯਾਤਰੀ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ — ਸ਼ਰਭ, ਜੋ ਬੁਖਾਰ ਨਾਲ ਸੜ ਰਹੇ ਸਨ — ਨੇ ਔਖਾ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਸੁਣੋ ਯਾਤਰੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।" "ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣਿਆ, ਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਅਮਲ ਕਰੋ। ਮੈਂ ਵਪਾਰੀ ਸ਼ਰਭ ਹਾਂ; ਮੇਰਾ ਘਰ ਕਾਨਯਕੁਭਜ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਮਨਾਇਆ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਕੇ ਆ ਗਿਆ। ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਹੇ ਧਰਮੀ, ਇੱਥੇ ਆਏ; ਹੁਣ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬੁਖਾਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਅੱਜ ਮੁੜ ਆ ਗਿਆ; ਮੇਰੀ ਉਮਰ ਹੁਣ ਕਿੰਨੀ ਰਹਿ ਗਈ — ਇਹ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।" "ਮੈਂ ਸ਼ਮਨ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਕਿਸੇ ਭਾਗ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹੋ। ਦੋਸਤ, ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਲੈ ਚਲੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਨ ਦਿਆਂਗਾ। ਜਦ ਘਰ ਪਹੁੰਚਾਂਗੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ — ਦਇਆ ਕਰੋ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਾਗਰ।" "ਇੱਥੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖੋਦੋ ਤੇ ਮੇਰਾ ਧਨ ਲੈ ਲਵੋ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਲੋਭੀ ਪਿੰਡਵਾਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਮਾੜਾ ਸੀ, ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ, "ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ।" ਉਸ ਨੇ ਓਸ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ ਖੋਦ ਕੇ, ਧਨ ਕੱਢ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਓਹ ਧਨ ਸ਼ਰਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਯਾਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਧਨ, ਹੇ ਨਰਪਤੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਜਲਦੀ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਦੁਲ੍ਹੀ ਲਿਆ ਆਵਾਂ। ਤੁਹਾਨੂੰ, ਜੋ ਬੁਖਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ, ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਘਰ ਲੈ ਜਾਵਾਂ।