ਇੱਕ ਮਹਾਨ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਕੰਢੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਰੇਤ ਹੈ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਆਨੰਦਮਈ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਵਿਣੁਸਰਸ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਭਗੀਰਥ ਕਦੇ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਗੰਗਾ, ਭਗੀਰਥੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਥੇ ਕਈ ਸਾਲ ਵਾਸ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ ਮਣਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜੜੇ ਹੋਮਕੁੰਡ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੇਤ ਵੀ ਹਨ। ਇਥੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇੰਦਰ ਨੇ ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹੀ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ, ਸੰਪੱਤੀ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਚੰਡ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਜੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਮਨੂ ਅਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਸਥਾਨੂ। ਇਥੇ ਹੀ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾ, ਦਿਵ੍ਯ ਗੰਗਾ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੱਤ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਲੈਂਦੀ ਹੈ: ਵਟੋਦਕਾ, ਨਲਿਨੀ, ਪਾਰਵਤੀ, ਸਰਸਵਤੀ, ਜੰਬੂਨਦੀ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਸੱਤਵੀਂ ਗੰਗਾ ਸਿੰਧੂ। ਇਹ ਗੰਗਾ ਅਚਿੰਤਯ, ਦਿਵ੍ਯ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਤਿਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਇੱਥੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਰਸਵਤੀ ਕਦੇ ਕਦੇ ਇੱਥੇ ਉਪਸਥਿਤ ਹੁੰਦੀ, ਕਦੇ ਲੁਕ ਜਾਂਦੀ। ਇਹ ਸੱਤੋ ਹੀ ਦਿਵ੍ਯ ਗੰਗਾਵਾਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਹਿਮਵਤ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਹੇਮਕੂਟ ਉੱਤੇ ਗੁਹ੍ਯਕ, ਨਿਸ਼ਾਧ ਉੱਤੇ ਸੱਪ ਤੇ ਨਾਗ, ਤੇ ਗੋਕਰਨ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਸ਼੍ਵੇਤ ਪਰਬਤ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਪਰਬਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਾਧ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਗੰਧਰਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਨੀਲ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਿਸ਼ੀ। ਸ਼੍ਰਿੰਗਵਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੱਤੋ ਹੀ ਖੇਤਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਖਾਸ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਵੱਸਣਯੋਗ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲਤਾ ਅਤੇ ਚਲਚਲਤਾ ਦੋਵਾਂ ਹਨ। ਇਥੇ ਹਰੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਪੱਤਾ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਮਾਨਵ, ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਭਕਤੋ, ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਖੇਤਰ ਜੋ ਖਰਗੋਸ਼ ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹੈ—ਉਸਦੇ ਦੋ ਪਾਸਿਆਂ ਉੱਤੇ ਦੋ ਖੇਤਰ ਹਨ: ਦੱਖਿਣਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਉੱਤੇ ਨਾਗਦਵੀਪ ਅਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪਦਵੀਪ ਹਨ। ਉਥੇ ਹੀ ਕਰਨਦਵੀਪ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਮਲਯਾ ਪਰਬਤ। ਇਹ ਦੂਜਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਸੂਤ, ਸਾਨੂੰ ਮੈਰੂ ਦੇ ਉੱਤਰੀ, ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰਾਂ ਬਾਰੇ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਮਲਯਵਾਨ ਪਰਬਤ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੱਸੋ।" ਸੂਤ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਨੀਲ ਪਰਬਤ ਦੇ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਮੈਰੂ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ, ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਦਰੱਖਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਰਸਾਲੇ ਫਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਦਰੱਖਤ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਸਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਦੁੱਧ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਉੱਤੇ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਮਿੱਟੀ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਰੇਤ ਹੈ। ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਥਾਨ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਘਾਟ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਉਥੇ ਜਨਮੇ ਲੋਕ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਦੇਵਲੋਕ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਅਤੇ ਹਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨੋਹਰ ਹਨ। ਉਥੇ ਜੋੜੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਦੁੱਧ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਦੁੱਧ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਜੋੜਾ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਕੱਠੇ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਰੂਪ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰ, ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਹਰ ਜੋੜਾ ਚਕ੍ਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਰੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਮਨ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦੱਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਅਤੇ ਦੱਸ ਸੌ ਸਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਦੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਛੱਡਦੇ ਨਹੀਂ। ਉਥੇ ਭਾਰੁੰਡ ਨਾਮ ਦੇ ਪੰਛੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੋਚ ਤੇਜ ਅਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਹੈ; ਉਹ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ। ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵ ਦੀ ਰਾਜਤਿਲਕ ਸਥਲੀ, ਭਦ੍ਰਸ਼ਾਲਾ ਵਣ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਾਲੇ ਆਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਦਰੱਖਤ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਲੇ ਆਮ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ, ਸਦਾ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲ ਨਾਲ ਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਉੱਚੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਦੇ ਪੁਰਖ ਸ਼ੁਭ, ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਹਨ; ਇਸਤਰੀਆਂ ਕਮਲ ਰੰਗੀਆਂ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਮਨੋਹਰ ਹਨ। ਉਹ ਚਾਰ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਰੂਪ, ਅਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਚੰਦਨੀ ਵਰਗੇ ਠੰਢੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਅਤੇ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ। ਉਥੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੱਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਕਾਲੇ ਆਮ ਦਾ ਰਸ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਨੀਲ ਦੇ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਧ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਜੰਬੂ ਦਰੱਖਤ ਖੜਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿੱਧ-ਚਾਰਣ ਉਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੌ ਹੋਰ, ਐਸਾ ਪੂਰਬੀ ਮਾਲਯਵਤ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਵੀ ਹੈ। ਮਾਲਯਵਤ ਉੱਤੇ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਚਾਂਦੀ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਗਿਆਨ ਦੇ ਵਕਤਾ ਹਨ। ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਉਰਜਾ ਵਾਲੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਸਾਠ ਸੌ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ। ਉਹ ਅਰੁਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਅਤੇ ਸਾਠ ਸੌ ਹੋਰ ਉਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।