ਇਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਛਾਤੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ—ਅਖ਼ਿਰ ਔਰਤ ਜਾਂ ਮਰਦ ਹੈ ਕੀ? ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਨੇਕ ਲੋਕ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤਿ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਔਰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੂਰਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸੇ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤਿ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤਿ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਐਸੇ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਦੁੱਖ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ, ਅਗਿਆਨ ਅਤੇ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹੋਏ, ਉਥੇ ਭਾਗ ਦੇ ਵਲੋਂ ਠੱਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇੱਕ ਮਰਦ, ਔਰਤ ਦੀ ਗਰਭ ਵਿਚ, ਨਰਕ ਦੇ ਕੜਾਹ ਵਿਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਉਸੇ ਥਾਂ ਵਿਚ ਮਜ਼ਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਸ਼ਾਬ, ਵੀਰਯ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੰਦਗੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਉਥੇ ਹੀ ਸੁਖ ਲੈਂਦੀ ਹੈ—ਫਿਰ ਕੌਣ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਭਾਗ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਮਜ਼ਾਕ ਹੈ! ਮਨੁੱਖ ਮੁੜ ਮੁੜ ਉਥੇ ਹੀ ਮਜ਼ਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਹਾਏ, ਲੋਕ ਕਿੰਨੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹਨ! ਇਸ ਲਈ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਖਾਮੀਆਂ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਿਲਾਸਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਤਾਕਤ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਨੀਂਦ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਮੁਰਝਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਨੀਂਦ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਉਮਰ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਨੂੰ ਔਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਮੌਤ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਰਮਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ, ਸੱਚਾ ਸੁਖ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਕਿਹੜਾ ਵੱਡਾ ਮੂਰਖ ਔਰਤ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗਾ? ਜਨਾਰਦਨ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਔਰਤ ਦੇ ਯੋਨੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੇਵਲ ਗਰਭ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਮੁੜ ਮੁੜ ਗਰਭ ਵਿਚ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾਲ ਪੀੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ; ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਉਸੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਭਾਗ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਉਚੇ ਕਰਕੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਮੇਰਾ ਉੱਚਾ ਬਚਨ ਸੁਣੋ: ਆਪਣਾ ਹਿਰਦਾ ਗੋਵਿੰਦ ਵਿਚ ਰੱਖੋ, ਨਾ ਕਿ ਪੀੜਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਯੋਨੀ ਵਿਚ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਛੱਡ ਕੇ ਪਿੱਠ ਮੋੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਪਗ ਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇਕ ਔਰਤ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਜਨਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਰਦ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਗਤ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਐਸੇ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਗਿਆਨਵਾਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅਯੋਗ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਹੈ। ਜਦ ਤਕ ਇਹ ਸੰਗਤ ਹੈ, ਹਰੀ ਦੀ ਪੱਕੀ ਭਕਤੀ ਨਹੀਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ; ਸਾਰੀ ਸੰਗਤ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹਰੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹਰੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਵਿਰਲੇ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਹੀ ਕਰਤਬ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜਦ ਉਹ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸੰਸਾਰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਜਦ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਰੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਤਕ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਪਿਆਰ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੌਣ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੈ, ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ? ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਭਾਗੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਵਾਕਈ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਜੋ ਜਨਾਰਦਨ ਦੇ ਜੁੜੇ ਪੈਰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ—ਜਨਾਰਦਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਸੰਸਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਸਰੇ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਰਤਭੂਤ ਮਨੁੱਖ ਐਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ; ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਹਰੀ ਸਿੱਧਾ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਉਹ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਵਿਸ਼ਨੂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਇਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਬਿਨਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ, ਕੋਈ ਕਰਮ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਜੋ ਭਕਤੀ ਨਾਲ, ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮੇ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਮਿੱਠਾ ਦਿਤਾ ਜਾਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ— ਉਹ ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਰੀ ਖੁਦ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਕੇਸ਼ਵ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ ਵਿਰਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਮੂਰਤੀਆਂ ਆਦਿ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਇਹ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਸੁਭਾਗੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਦਾਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਵਰਗੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਾਂਗ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਭੁੱਖੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਯੁਗਾਂ ਲਈ, ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿੜਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਵੱਡਾ ਖੇਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਨਾ ਕੰਡੇ ਹਨ, ਨਾ ਗੰਦਗੀ; ਜੋ ਕੁਝ ਉਥੇ ਵਿਆਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਵਾਰ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਘੀ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਯੁਗ ਲਈ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮੇ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਿੱਠੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਲਈ ਵੱਡੇ ਸੁਖ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲ ਉਚਾਰਣ ਕਰਕੇ— ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲੀ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚ, ਪੁਰਾਣ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪੈਰ ਦਾ ਚੌਥਾ ਭਾਗ ਵੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਰੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਹਰੀ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਚਾਨਣ ਦੇਣ ਲਈ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ— ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਲਈ, ਹਰੀ ਹੀ ਦੇਖਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਨ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਚਾਨਣ ਲਈ, ਹਰੀ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਪੁਰਾਣ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਇੱਥੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨ ਹਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਵਿਚ ਲਗਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ— ਪੁਰਾਣ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਣੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਭਕਤ ਲਈ ਵੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਕਥਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਜਿਸ ਵਿਚ ਹਰੀ, ਵਿਆਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੱਚੀ ਮੁਕਤੀ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਸੁਖ ਹਰੀ ਦੀ ਭਕਤੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿਚ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਵਿਲਾਸਤਾ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿਚ।