ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੇ ਗਹਿਰੀ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ‘ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਖੁੰਨ ਚਿਰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਾਨ ਦਾ ਕਰਤਵ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਦੋ ਵਾਰ ਜੰਮੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ; ਇਹ ਦਾਨ ਸਵਰਗ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਗਾਂਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਧਰਮੀ ਹੋ ਕੇ ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਆਦਰ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦ ਜਬਤ ਕਰ ਲੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦੇਵੇ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅਕਾਲ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਰ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਿੰਦਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਨਾ ਲੈਣ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਸਣ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਇਹ ਜਾਣ ਲਵੇ, ਉਹ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦੇਵੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣਾ ਧਨ ਇਥੇ ਯੋਗਵਾਨ ਨੂੰ ਧਰਮ ਵਾਸਤੇ ਦਾਨ ਕਰੇ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਗਲਤੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਸੰਜਮ ਵਾਲੇ, ਧਰਮਕ, ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਸੰਜਮੀ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ, ਦੋ ਵਾਰ ਜੰਮੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਗਿਆਨਵਾਨ ਅਤੇ ਧਰਮਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖਾ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਭੋਜਨ ਜਰੂਰ ਦਿੰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮੂਰਖ, ਅਚਰਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਨੂੰ ਨਾ ਦਿੰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇੜੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਰ ਵੱਸਦੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਪੀੜੀਆਂ ਤਕ ਪਾਪ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚਰਿਤਰ, ਗਿਆਨ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਦਾਨ ਦਿੰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ। ਜੋ ਦਾਨ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਨੂੰ ਵੀ ਦਾਨ ਦੇਣ; ਦਾਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਦੋਵੇਂ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਲਟ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਰਕ ਨੂੰ। ਵੈਦਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਜਾਂ ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵੀ ਨਾ ਦਿੰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਨਾ ਹੀ ਵਿਦਰੋਹੀਆਂ, ਨਾ ਹੀ ਵੈਦ ਜਾਂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਅਗਿਆਨ ਨੂੰ। ਚਾਂਦੀ, ਸੋਨਾ, ਗਾਂਵਾਂ, ਘੋੜੇ, ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਤਿਲ, ਜੇ ਅਗਿਆਨਵਾਨ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਸੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਵਾਰ ਜੰਮੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਧਨ ਯੋਗਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਲਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਜਾਂ ਵੈਸ਼ ਤੋਂ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ੂਦਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਸਧਾਰਣ ਜੀਵਨ ਲਈ ਧਨ ਲਵੇ, ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਕਰੇ। ਜੇ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੈਦ ਪੜ੍ਹ ਲਏ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਯਜਨ ਕਰ ਲਏ ਹੋਣ, ਪਰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੇ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ। ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਤੋਂ ਦਾਨ ਲੈਣ ਜਾਂ ਇਕੱਠਾ ਕਰਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਰੂਰੀ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾਨ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੇਠਲੇ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕਦੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚੋਰ ਵਾਂਗ। ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੋਂ ਵੰਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਤਿਥੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਰਾਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਭਿਖਾ ਮੰਗੇ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਜਮ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਤਿਥੀਆਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੇ, ਸਵੈ-ਸੰਜਮ ਵਿਚ ਜੀਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਉੱਚ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਸਚ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਕੇਲਾ, ਵਿਛੋੜਾ ਅਤੇ ਇਕਾਗ੍ਰ ਰਹਿ ਕੇ, ਸਦਾ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹੇ; ਇਹ, ਦੋ ਵਾਰ ਜੰਮੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਲਈ ਧਰਮ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਜਮ ਵਿਚ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਦਾ ਅਨਾਦਿ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪੜ੍ਹਾਅ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਜੰਗਲ-ਵਾਸੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ। ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਪੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਉਮਰ ਨਾਲ ਥੱਕ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਚੰਗੀ ਪੱਖੀ, ਸਵੇਰੇ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਉੱਤਰਾਇਣ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਜਾਵੇ, ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਇਕਾਗ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰੇ। ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਾਫ਼ ਫਲ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਭੋਜਨ ਮਿਲੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ। ਸਦਾ ਅਤਿਥੀਆਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੇ, ਨ੍ਹਾਵੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ; ਘਰ ਤੋਂ ਭੋਜਨ ਲੈ ਕੇ, ਇਕਾਗ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਅੱਠ ਕੌਰ ਖਾਏ। ਸਦਾ ਜਟਾ ਰੱਖੇ, ਨਖ ਅਤੇ ਵਾਲ ਨਾ ਕੱਟੇ, ਸਵੈ-ਅਧ੍ਯਯਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕੇ। ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਅਤੇ ਪੰਜ ਯਜਨ ਕਰੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲੇ, ਉਹਨਾਂ ਸਾਫ਼ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਫਲਾਂ ਨਾਲ। ਸਦਾ ਵਟੇ ਹੋਏ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਦਿਨ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਨ੍ਹਾਵੇ, ਸਾਫ਼ ਰਹੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੇ, ਦਾਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਚੇ। ਦੋ ਵਾਰ ਜੰਮੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਰਸ਼ ਅਤੇ ਪੌਰਨਮਾਸਾ ਯਜਨ, ਰੁੱਤੀ ਅਤੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਵਾਲੇ ਕਰਤਵ, ਸਹੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਕਰੇ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਪੱਖੀ ਚਲਣ ਨੂੰ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਸੰਤ ਅਤੇ ਸਰਦ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਸਾਫ਼ ਫਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇ, ਜੋ ਆਪ ਇਕੱਠੇ ਕਰੇ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨ ਦੀਆਂ ਪਿਠੀਆਂ ਅਤੇ ਆਹੁਤੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਏ, ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹਿੱਸਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੇ। ਬਾਕੀ ਖੁਰਾਕ ਆਪ ਖਾਏ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਨਮਕ ਵਰਤੇ; ਸ਼ਰਾਬ, ਮਾਸ, ਜਮੀਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਖੁੰਭੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚੇ। ਘਾਹ, ਛੋਟੇ ਪੌਦੇ ਅਤੇ ਸਲੇਸ਼ਮਾਤਕ ਫਲ ਖਾਏ; ਜੋ ਹਲ ਨਾਲ ਉਗਾਇਆ ਹੋਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਖਾਏ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਗੇ ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਫਲ ਨਾ ਖਾਏ, ਭਾਵੇਂ ਪੀੜਤ ਹੋਵੇ; ਸਦਾ ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੇ। ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਏ, ਦਵੰਦ ਅਤੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹੇ; ਰਾਤ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਖਾਏ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ। ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ, ਸੱਚੀ ਗਿਆਨ ਤੇ ਮਨਨ ਕਰੇ, ਸਦਾ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰੇ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਉੱਚ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।