ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬੜੀ ਵਿਸ਼ਦ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਨਨ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਥੇ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਪਰ ਭੋਜਨ ਦਾ ਦਾਨ ਵੀ ਉਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਗਿਆਨ ਦਾ ਦਾਨ, ਇਹਨਾਂ ਦਾਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਾਂਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਧਰਮਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਕੌਮਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅਬੋਧ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਉਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਭੋਜਨ ਹੀ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾਨ ਨਾਲ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵੈਸ਼ਾਖ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਾਂਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ, ਸੱਤ ਜਾਂ ਪੰਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਤਿਲ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਨਮਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, "ਧਰਮ ਰਾਜ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਣ।" ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ, ਕਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮ੍ਰਿਗ ਦੀ ਖਾਲ 'ਤੇ ਤਿਲ, ਸੋਨਾ, ਸ਼ਹਦ ਤੇ ਘੀ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਘੀ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਜਲ ਦਾ ਘੜਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਮ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਵਿਅਕਤੀ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਪੰਜ ਜਾਂ ਸੱਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨਾ ਤੇ ਤਿਲ ਦਾਨ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਜਲ ਦੇ ਘੜੇ ਭੀ ਭੇਟ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪਕਸ਼ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਸਫੈਦ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ, ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾ ਤਿਲ ਦੇ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤਿਲ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਨੂੰ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋ ਸਕੇ, ਵੈਰਾਗੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਅਨੰਤ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਣ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਮਧਯਸਤਾ ਨਾਲ ਪਿਨਾਕੀਨ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਆਦਿ ਸਮੇਤ, ਆਪਣਾ ਸਮਾਨ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ, "ਮਹਾਦੇਵ ਮੈਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਣ।" ਐਸਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਨੂੰ, ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ, ਤੇ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਮਧਯਸਤਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਸ਼ੁਕਲ ਪਕਸ਼ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਣਵ ਹੈ। ਉਸ ਦਿਨ, ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਆਤਮ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਅਨੰਤ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਨਮਾਨਤਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਐਸਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਦੇਵਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੋਵੀਂ-ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮੂਰਤੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਉੱਦਮ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਉਸਨੂੰ ਮੂਰਤੀਆਂ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉੱਦਮ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੇਵਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਹਨ; ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਭਵ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਜੋ ਆਤਮ-ਤੇਜ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ; ਜੋ ਗਿਆਨ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੀ; ਜੋ ਸਿਹਤ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਸੂਰਜ ਦੀ; ਜੋ ਧਨ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਅਗਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਜੋ ਕੰਮ-ਸਫਲਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਵਿਨਾਯਕ ਦੀ; ਜੋ ਵਿਹਾਰ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਚੰਦ ਦੀ; ਜੋ ਬਲ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਵਾਯੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ; ਜੋ ਯੋਗ, ਮੁਕਤੀ, ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਦਿਵਿਆ ਸ਼ਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਐਸਾ ਕਰੇ। ਵਿਰੂਪਾਖਸ਼, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਦੀ ਉੱਦਮ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਵੱਡੀਆਂ ਵਿਭਵਾਂ ਤੇ ਗਿਆਨ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਹਾਰ-ਭੋਗੀ ਹਨ, ਉਹ ਭੂਤੇਸ਼ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਲ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਲ ਦੇਣ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਤੇਲ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਚੰਗੀ ਸੰਤਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਦੀਵੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨੈਤਰ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ; ਜ਼ਮੀਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਕੁਝ ਪਾਉਂਦਾ; ਸੋਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਪਾਉਂਦਾ। ਘਰ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੁੰਦਰ ਨਿਵਾਸ; ਚਾਂਦੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਚੰਗੀ ਸੁੰਦਰਤਾ; ਕਪੜੇ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਚੰਦ ਦੇ ਲੋਕ; ਘੋੜੇ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਾਹਨ ਪਾਉਂਦਾ। ਭੋਜਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਨਚਾਹੀ ਵਿਭਵ; ਗਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮ-ਲੋਕ; ਵਾਹਨ ਤੇ ਬਿਸਤਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪਤਨੀਆਂ 'ਤੇ ਰਾਜ; ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਾਉਂਦਾ। ਅਨਾਜ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਦੀਵੀ ਸੁਖ; ਬ੍ਰਹਮਣ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਦੀਵੀ ਬ੍ਰਹਮਣ; ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਬ੍ਰਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਗਮ ਲੋਕ ਪਾਉਂਦਾ; ਗਾਂ ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਸਭ ਪਾਪ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੰਝ, ਲਕੜੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਅਗਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰਚੰਡਤਾ ਪਾਉਂਦਾ; ਫਲ, ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਬਜੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਦਵਾਈ, ਤੇਲ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਰੋਗ ਮੁਕਤੀ ਲਈ। ਐਸਾ ਦਾਨੀ ਵਿਅਕਤੀ ਰੋਗ-ਮੁਕਤ, ਖੁਸ਼ ਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ, ਰੇਜ਼ਰ ਬਲੇਡਾਂ ਵਾਲੀ ਪਥਰੀ, ਤੇ ਭਾਰੀ ਗਰਮੀ ਦਾ ਰਸਤਾ, ਛਤਰੀ ਤੇ ਜੁੱਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੈ, ਜੋ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਜੋ ਉਹ ਗੁਣ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਐਸਾ ਦਾਨ, ਦਾਨੀ ਲਈ ਅਖ਼ੁੱਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਵਿਸ਼ੁਵ, ਚੰਦ੍ਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣ, ਤੇ ਹੋਰ ਪਰਿਵਰਤਨਕਾਲਾਂ 'ਤੇ, ਦਾਨ ਅਖ਼ੁੱਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਰਗੇ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੁੱਲ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਦੀ ਉੱਚੀ ਮਹਿਮਾ, ਨਿਯਮ, ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਫਲਾਂ ਦਾ ਵਰਨਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸੁਖ-ਸਮਰੱਥਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।