ਉਹ ਘੋੜਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਾਲ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ ਗਿਆਨੀ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਘੋੜੇ ਨੇ ਬਹਾਦਰਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ ਦੌੜ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਜਲਵਾ ਵਿਖਾਇਆ। ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਝੱਗ ਅਤੇ ਥੂਕ ਵੀ ਉਸਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਚਮਕ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਘੋੜਾ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੈਹਸ਼੍ਰਵਾਸ ਵਰਗਾ ਸੀ—ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਨਮ੍ਰ, ਗਲ ਨਿਵੀਂ ਕਰਕੇ ਖੜਾ। ਚਿੱਟੇ ਚਾਮਰਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਝਲਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਦੀ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੂਧ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਉੱਤੇ ਨੀਲੇ ਛਤਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਘਣੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਉਹ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਮੀਂਹ ਦੇ ਬੱਦਲ ਆਏ ਹੋਣ। ਉਹ ਘੋੜਾ ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਦਮ ਰੱਖਦਾ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਲਗਦਾ। ਆਪਣੀ ਸੋਹਣੀ ਗਲ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਚਕਾਉਂਦਾ ਤੇ ਹਿਲਾਉਂਦਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਉੱਚਾ ਅਵਾਜ਼ੀ ਹਿਨਹਿਨਾਉਂਦਾ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਢੇਰ ਸੀ, ਸੋਹਣਪ ਦਾ ਮੰਦਰ, ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਘੋੜਾ ਵਪਾਰੀ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਉਹ ਮੰਤਰੀ ਸਨ, ਜੋ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ। ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਘੋੜੇ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਵਪਾਰੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੋਨਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਲੈ ਲਿਆ। ਰਾਜਾ ਅਤਿ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ, ਸਭਾ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ, ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਰਮੌਰ ਸੂਰਵੀਰ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਣ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਜਿਗਿਆਸਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੌੜ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਰਾਜਾ ਹਿਰਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਪਿਆਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਿਆਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਰੱਖਤ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚੱਟਾਨ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਗੀਤਾ ਦੇ ਪੰਦਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਅੱਧੀ ਸ਼ਲੋਕੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪੱਤੀ ਵੇਖੀ, ਜੋ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡ ਕੇ ਇੱਕ ਟੁਕੜੇ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਹ ਪੱਤੀ ਪੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਗੀਤਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣੇ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਘੋੜੇ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲਈ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਰੱਸਸੀ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਸੁੱਟਿਆ, ਪਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਘੋੜਾ ਉੱਠਿਆ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਆਕਾਸ਼ੀ ਜੀਵ, ਸਾਰਭਭੇਰੁੰਡਾ, ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਦਿਵਯ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਦੇਵਲੋਕ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਉੱਚੀ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਪੁੰਨਾਗਾ, ਕੇਲਾ, ਅੰਬ ਅਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਅੰਗੂਰ ਦੇ ਬਾਗ, ਗੰਨੇ ਦੀਆਂ ਵਾਢੀਆਂ, ਪਾਨ, ਨਾਗ, ਕੇਸਰ ਅਤੇ ਚੰਪਾ ਦੇ ਰੁੱਖ ਸਨ। ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਹਿਰਣ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ, ਮੋਰ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਾਜਾ, ਦੁਆਰ ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੁਜਾ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸੰਸਾਰਕ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਭਾਵੁਕਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ: "ਮੇਰਾ ਘੋੜਾ ਕਿਸ ਕਰਣ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਗਿਆ?" ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਕਿਸੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਘੋੜਾ ਐਸਾ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਪਰ ਕਿਤੇ, ਗੀਤਾ ਦੇ ਪੰਦਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਅੱਧੀ ਸ਼ਲੋਕੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਪੜ੍ਹੀ ਤੇ ਸੁਣੀ, ਉਸ ਘੋੜੇ ਨੇ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉੱਥੇ, ਉਸਦੇ ਸੇਵਕ ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹੋ ਗਏ।" ਰਾਜਾ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਦੇਹ ਖੜੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਗੀਤਾ ਦੀ ਪੱਤੀ ਲੈ ਕੇ ਚਲ ਪਿਆ। ਉਸਦੇ ਨੇਤਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖਿੜ ਗਏ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਕੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਆਪ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਮਾਹਾਤਮਯ, ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਗੀਤਾ ਮਹਾਤਮਯ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ੧੮੯ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। --- ਫਿਰ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਾਰਤਾ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: "ਫਿਰ ਵਪਾਰੀ ਵਿਸ਼ਣੁਸ਼ਰਮਣ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਰਭਾ ਸਮੇਤ, ਪੂਜਾ ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਲੈ ਕੇ, ਮਾਤਾ ਚੰਡਿਕਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਤੇ ਦੀਵੇ ਨਾਲ ਭਗਤੀਪੂਰਵਕ ਚੰਡਿਕਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸੀ। ਸੱਤ ਦਿਨ ਤੱਕ, ਪੂਰਨ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਅੰਬਿਕਾ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਮਾਤਾ ਨੇ ਸਿੱਧਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ। ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: 'ਹੇ ਵਪਾਰੀ, ਤੇਰੀ ਅਟੱਲ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦਿਆਂਗੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਤੂੰ ਇੰਨੀ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।' 'ਹੁਣ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਖਾਂਡਵ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਨਾਮਕ ਪਰਮ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਤੀਰਥ ਹੈ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ।' 'ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪ ਵੀ ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸਕੰਦਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।' ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਮਾਤਾ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ, ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋ ਸਜਾਵਟ ਵਾਲੀਆਂ ਸੌ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ।" "ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਉੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਈ। ਨੌ ਮਹੀਨੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੇ, ਮੈਂ ਦਸਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘੋੜੇ ਦੀ ਵਡਿਆਈ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਮੁਕਤੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਲੀਲਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ।