ਸੁਤ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ! ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਐਸਾ ਕਰਮ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।" ਸੁਤ ਜੀ ਨੇ ਬੜੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ਿਓ! ਕਰਮ ਦਾ ਮਾਰਗ ਸਾਰੇ ਵਰਗਾਂ ਲਈ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਕਰ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਨਿਯਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਰਮ ਦੇ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ—ਮਨ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ।" ਸੁਤ ਜੀ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਇਸ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਵਸ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਹਰੀ ਹੀ ਪੂਜਨਯੋਗ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਮੂਹ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹਰੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਉੱਚਤਮ ਨਾਮ ਜਪੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਈ ਹੋਈ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਲੈਣ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਦੇ ਭੀ ਭਿਆਨਕ ਯਮਰਾਜ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ। ਜੋ ਕੋਈ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਪੀਂਦਾ—ਅਰਥਾਤ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।" "ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਤ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਪੂਲਕਸ਼, ਸ਼ਵਪਚ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹੋਣ, ਜੇ ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਪੂਜਨਯੋਗ ਹਨ। ਫਿਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਭਗਤ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤਾਂ ਕਿੰਨੇ ਵਧੀਆ ਹੋਣਗੇ! ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕਰ ਲਈ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ।" "ਹਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨੱਚ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਗਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਆਦਿ ਨਦੀਆਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਵੇ, ਛੂਹ ਲਵੇ ਜਾਂ ਗੱਲ ਕਰ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਭੀ ਭਾਰੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਉਚਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੱਥ ਤਾਲੀਆਂ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਮਿੱਠੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ—even ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਵਰਗਾ ਪਾਪ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਬਾਰੇ ਨਾ ਵੀ ਬੋਲਦਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਿਸ਼ਿਓ! ਜਿਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਆ, ਉਸਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ! ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਆ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਪੂਣ ਨਹੀਂ।" "ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਖਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਅੰਸ਼ ਨੂੰ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਯਮਰਾਜ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਨਾਸਕਰਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰੀ ਹੀ ਪੂਜਨਯੋਗ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰਯੋਗ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਮਹਾਨ, ਅਵਿਅਕਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜਾਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਆਦਿ, ਅੰਤ ਰਹਿਤ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਆਤਮਾ ਜਾਣੋ।" "ਕੇਵਲ ਹਰੀ ਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖੋ, ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਜੋ ਹਰੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਮੂਰਖ ਹੋਣ ਜਾਂ ਵਿਦਵਾਨ, ਜਾਂ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਹੋਣ, ਉਹ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।" "ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਰਾਇਣ ਆਪ ਹੀ ਕੁੱਤਾ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਨਾਰਾਇਣ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਵੀ ਕਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਨਾਰਾਇਣ ਆਪ, ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।" "ਧਰਮੀ ਜਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਇੱਥੇ ਈਰਖਾ ਜਾਂ ਆਸਾਨੀ-ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤਰਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਈ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੋ।" "ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਦੀ ਪਿੱਠ ਪਿੱਛੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿਮਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ। ਹਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਜਰ-ਵਿਧਾਰਾ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਚਰਨ ਫਲਦਾਇਕ ਹਨ, ਜੋ ਹਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵੱਲ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹੱਥ ਹੀ ਧੰਨ ਹਨ, ਜੋ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਉਹ ਸਿਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਜੀਭ ਧੰਨ ਹੈ, ਜੋ ਹਰੀ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਮਨ ਧੰਨ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਰੋਮਾਂਚ ਉਹਨਾਂ ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਅੰਸੂ, ਜੋ ਅਚੁਤ ਦੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਵਗਦੇ ਹਨ।" "ਹਾਏ! ਲੋਕ ਕਿਸਮਤ ਵਲੋਂ ਵੱਡੇ ਧੋਖੇ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਏ ਹਨ; ਜਦ ਕਿ ਸਿਰਫ ਨਾਮ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਨਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਨਹੀਂ ਹੋਂਦੇ। ਉਹ ਮੂਰਖ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਅਪਕਵ ਹਨ, ਪੁੱਤਰ ਆਦਿਕ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਅੰਸੂ ਵਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ।" "ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਹ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਜੀਭ ਮਿਲੀ, ਪਰ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਉਚਾਰਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ, ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਸਾਧਨ ਮਿਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਰਕੇ ਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰੇ, ਕਰਮ-ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ। ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਕਰਮ-ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।" "ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੀਰਥ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਿਹੜਾ ਫਲ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਚ ਇਸਨਾਨ, ਪਾਨ ਜਾਂ ਵਿਹਾਰ ਕਰਕੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ ਕੇਵਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਧੰਨ ਹਨ, ਜੋ ਹਰੀ ਦੀ ਕਰਮ-ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਜੋ ਸਭ ਮੰਗਲਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸਵਰਗ ਖੰਡ ਦੇ ਪੰਜਾਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ, 'ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ,' ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਸੁਤ ਜੀ! ਕਰਮ-ਯੋਗ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ? ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਧੰਨ੍ਯ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਉਪਾਏ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੋਖਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਠੀਕ ਪੂਜਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਸੰਚੈ ਹੋ ਸਕੇ।