ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਉਮਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਤ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕੁੱਤੇ ਲਿਆਏ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾ ਕੇ, ਪਲਕੀ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਦੌੜ ਰਹੀ ਖਰਗੋਸ਼ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਕੇ ਠਹਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵੇਖਦੇ-ਵੇਖਦੇ, ਦੋਵੇਂ ਕੁੱਤੇ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਸਮਝੀ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਖਰਗੋਸ਼ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਖਰਗੋਸ਼ ਥੱਕ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਗੜ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਡਿੱਗਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੁੱਤਾ ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਖਰਗੋਸ਼ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਫੜਦਾ। ਫਿਰ, ਖਰਗੋਸ਼ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉੱਠ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਰਾਜਕੁੱਤੇ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਝੱਗ ਭਰਿਆ ਖਰਗੋਸ਼ ਫੜ ਲਿਆ। ਜਦ ਖਰਗੋਸ਼ ਛਲਾਂਗ ਲਗਾ ਕੇ ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਕੁੱਤੇ ਨੇ ਉਸ ਦੀ گردਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਫੜ ਲਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ “ਅਸੀਂ ਜਿੱਤ ਗਏ ਹਾਂ!” ਚੀਕਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਡਰ ਕੇ ਕੁੱਤੇ ਨੇ ਖਰਗੋਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਖਰਗੋਸ਼ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਕਤਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜਖ਼ਮ ਹੋ ਗਏ, ਲਹੂ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਗਿਆ। ਉਹ ਖਰਗੋਸ਼, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸੀ ਅਭਾਵ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਘੁੰਘੀ-ਘੁੰਘੀ ਕੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ, ਡਰ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਹੱਥ ਭਰ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਕਪੂਰ, ਕੇਲਾ, ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਅਤੇ ਬਾਘ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਹਵਾ ਵਜਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਰ ਵਾਲੇ ਗਲ੍ਹਾਂ ਤੇ ਚੀਕਾਂ ਨੂੰ ਛੁਹਦੀ ਸੀ, ਉਥੇ ਗਿਆ। ਜਿੱਥੇ ਆਂਖਾਂ ਉੱਤੇ ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਰੇਣ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਪਰਛਾਵਾਂ ਹਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਸੀ। ਜਿੱਥੇ ਨਾਰੀਅਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਡਿੱਗਦੇ, ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ ਪੱਕੇ ਆਮ ਖਾ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਇਕੱਠੇ ਖੇਡਦੇ, ਅਤੇ ਸੱਪ ਮੋਰਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂਦੇ। ਇਸੇ ਅਜੀਬ ਅਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਵਤਸਾ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ, ਲਗਾਤਾਰ ਗੀਤਾ ਦਾ ਚੌਦਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ। ਉਥੇ, ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਧੋਏ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੁਲ ਕੇ, ਖਰਗੋਸ਼, ਜੋ ਹੁਣ ਵੀ ਮੂੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਸੀ, ਕੀਚੜ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਕੀਚੜ ਦੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ; ਉਹ ਇਕ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਕੁੱਤੀ ਵੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਕੀਚੜ ਦੇ ਛਿਟੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਕੁੱਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਵੀ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਤੇ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਸੀ, ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਸੁਚੱਜਾ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਸਵ-ਕੰਧਰਾ ਹੱਸ ਪਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਵੈਰਤਾ ਉੱਤੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਬੜੀ ਨਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਝੁਕ ਕੇ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, “ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਇਹ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਕੁੱਤਾ ਅਤੇ ਖਰਗੋਸ਼, ਜੋ ਨੀਚ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ?” ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਵਤਸਾ ਨਾਮਕ ਦਵਿਜ਼, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਗੀਤਾ ਦਾ ਚੌਦਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ। ਮੈਂ ਵੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਚੌਦਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਜਪਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਧੋਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲੋਟਣ ਕਰਕੇ, ਖਰਗੋਸ਼ ਅਤੇ ਕੁੱਤਾ ਦੋਵੇਂ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।” ਰਾਜਾ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹੱਸੇ ਕਿਉਂ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਗੁਪਤ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸੀ?” ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸੀ, ਜੋ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬੇ-ਰਾਹ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਵੈਰਤਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਖਰਗੋਸ਼ ਵਜੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕਰਕੇ ਕੁੱਤੀ ਵਜੋਂ ਜਨਮੀ। ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਵੈਰਤਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਦੀ, ਚਾਹੇ ਅਨੇਕ ਜਨਮਾਂ ਅਤੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਜਾਵੇ।” ਇਹ ਸਭ ਸਮਝ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਗੀਤਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੀਤਾ ਮਹਾਤਮਿਆ ਦੇ ਉੱਤਰਾ-ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ 1.188 ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ! ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗੀਤਾ ਦੇ ਪੰਜਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।” ਗੌੜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕ੍ਰਿਪਾਲੂ ਸੀ, ਜੋ ਨਰਸਿੰਹ ਵਾਂਗ ਸੀ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ। ਉਸ ਦੇ ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਦਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨੂੰ ਝੱਲ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ। ਜੰਗ ਦੇ ਹਲਚਲ ਵਿੱਚ, ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈਂਦੇ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿੱਖਦੇ। ਪਹਾੜ, ਜੋ ਉਸ ਦਇਆਲੁ ਰਾਜੇ ਦੀ ਰਖਿਆ ਹੇਠ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ। ਧਰਤੀ, ਉਸ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਦੌੜ ਨਾਲ ਟੁੱਟੀ-ਫੁੱਟੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸਿਪਾਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਰਭਭੇਰੁੰਡਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਲਵਾਨ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੀਤਾ ਮਹਾਤਮਿਆ ਦੀ ਇਹ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ।