ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਨ, ਸੁਣੋ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਚਿਤਰਕੂਟ ਦੇ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ, ਜਦ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਨਦੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ—ਅਤੇ ਉਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਅਬਲੁਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਗੁਹਾ ਦੇ ਉੱਤਮ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਜਾਵੇ। ਉਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਸੇਨ ਦੇਵਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ਼ ਉਥੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਹੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਟਿਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਥੇ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਥਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੇ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੁਆਂ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਥੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰਾ, ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਸਦੇ ਹਨ; ਜਦ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਯਮ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਸਨੂੰ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰਿੰਗਵੇਰਪੁਰ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਕ ਸਮੇਂ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤ੍ਰ ਰਾਮ ਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਗੰਗਾ ਪਾਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਸੰਯਮੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਜਪੇਯ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਮੁੱਜਵਟਾ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਜਾਵੇ। ਉਥੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵੱਲ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਗਾਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਲੋਕਪਾਲ, ਸਿੱਧ, ਭਗਤ ਪਿਤਰ, ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ। ਉਥੇ ਨਾਗ, ਸੁਪਰਣ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਵਾਲੇ ਸਿੱਧ, ਨਦੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੀ ਹਨ। ਉਥੇ ਹੀ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ-ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਸਮੇਤ ਵਸਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ ਤਿੰਨ ਪਵਿੱਤਰ ਕੂੰਡ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਜਹਨਵੀ ਨਦੀ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਯਾਗ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਵਧਕੇ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਧੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਦੀ, ਯਮੁਨਾ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਕਮਰ-ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀ ਲੋਕ ਪ੍ਰਯਾਗ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕਮਰ ਅਤੇ ਆਸਨ ਦਾ ਅੰਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਪ੍ਰਯਾਗ ਕਮਬਲਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਤਾਰਾ ਨਾਲ ਅਟੂਟ ਤੌਰ ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਹੈ। ਭੋਗਵਤੀ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਯਜਨ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰਾ, ਮਹਾਨ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਰਿਸ਼ੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਵੀ ਉਥੇ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਯਾਗ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ; ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਾਂ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਜਾਂ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਨਿਯਮਾਂ 'ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਥੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਰਾਜਸੂਯ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ; ਉਥੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਦਾਨ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ। ਹੇ ਪਿਤਾ, ਨਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਤੇ, ਨਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿਚ ਪ੍ਰਯਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਦੇ ਡੋਲਣ ਨਾ ਦੇਵੋ। ਇੱਥੇ ਦੱਸ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਸੱਠ ਕਰੋੜ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਹੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ਜ। ਚਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਜਾਂ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਜੋ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਭੋਗਵਤੀ, ਜੋ ਵਾਸੁਕੀ ਦੀ ਉੱਚਤਮ ਤੀਰਥ ਭੂਮੀ ਹੈ; ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ ਹੰਸ ਪ੍ਰਪਾਤਨ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੀਰਥ ਹੈ; ਤੇ ਗੰਗਾ ਉੱਤੇ ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਵਾਲਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਹੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ਜ। ਜਿੱਥੇ ਗੰਗਾ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਥੇ ਉਹ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਖਾਸ ਮਹੱਤਤਾ ਕਨਖਾਲ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਪਰ ਪ੍ਰਯਾਗ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸੌ ਪਾਪ ਕਰ ਲਵੇ, ਪਰ ਗੰਗਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਸੁੱਕਾ ਲੱਕੜ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਢੇਰ ਨੂੰ; ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿਚ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿਚ ਪੁਸ਼ਕਰ ਮਹਾਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਦਵਾਪਰ ਵਿਚ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਤੇ ਕਲਿ ਯੁਗ ਵਿਚ ਗੰਗਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ; ਪੁਸ਼ਕਰ 'ਤੇ ਤਪ ਕਰੀਏ, ਮਹਾਲਯਾ 'ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਈਏ। ਮਲਯਾ 'ਤੇ ਅੱਗ ਚੜ੍ਹੀਏ, ਭ੍ਰਿਗੁਤੁੰਗ 'ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰੀਏ; ਪੁਸ਼ਕਰ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਮੱਧ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਚ। ਜੀਵ ਤੁਰੰਤ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਸੱਤ ਪੀੜੀਆਂ ਸਮੇਤ; ਜਦ ਗੰਗਾ ਦੀ ਸਿਫਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪੁੰਨ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਜਾਂ ਪੀਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸੱਤ ਪੀੜੀਆਂ ਤੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਉਸਦੇ ਅਸਥੀਆਂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੁਹਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨਾ ਚਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੁਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਉਥੇ ਪੂਜਾ ਤੇ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਗੰਗਾ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ, ਕੇਸ਼ਵ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਦੇਵ ਨਹੀਂ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਜਿੱਥੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਗੰਗਾ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਾਲਾ ਇਲਾਕਾ ਸਿਧੀ ਦਾ ਖੇਤਰ ਮੰਨੋ; ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਧਰਮਾਤਮਿਆਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ।