ਭਗਵਾਨ ਸਦਾ ਹੀ ਉਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਥੇ ਹੀ, ਹ੍ਰਸੀਕੇਸ਼—ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ—ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਵਾਸ਼ ਕੀਤਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਦੇ ਭਕਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਤਕ ਉਥੇ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਭਸਮ ਲਾ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਪੂਰੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਹਰੀ ਨੇ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਦੇ ਵਰਤ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚੇਲੇ ਸਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਚਰੀ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਮਾਹਾਦੇਵ, ਜੋ ਨੀਲਾ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ: “ਜੋ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਭਗਤ, ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਵਿਆ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਅਪਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਮੈਨੂੰ ਪੂਜਣ, ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹਨ।” ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ: “ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਜੋ ਵੀ ਇਥੇ ਇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਪਿਨਾਕੀਨ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਭ ਪਾਪ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਹੋਣ, ਛੇਤੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇਥੇ ਆਪਣਾ ਦੇਹ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ—ਉਹ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਵੀ ਮੰਡਾਕਿਨੀ ਵਿੱਚ ਜਲ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧਨਵੰਤ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹਨ।” ਜੋ ਵੀ ਇਥੇ ਮਧਯਮੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਨ, ਦਾਨ, ਤਪ, ਪਿਤਰ ਕਰਮ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ—ਇਹ ਸਭ ਇਥੇ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਕੰਮ ਸੱਤ ਪੀੜੀਆਂ ਤੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਜਦੋਂ ਰਾਹੂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਿਗਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਲ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਵੀ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਜਿਹੜਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੱਸ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਧਯਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ—ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਵ ਭਰਕੇ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ‘ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ’ ਵਾਲਾ ਛੱਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ—ਪਦਮ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਸਵਰਗ ਖੰਡ ਵਿੱਚ—ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਨ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪਾਵਨ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਇਕ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਆਪੇ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਯਾਗ, ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਅਦੁੱਤੀਯ ਤਲਾਤੀਰਥ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੀਰਥ, ਅਰਸ਼ਭ ਤੀਰਥ, ਸੁਨੀਲ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਗੌਰੀ ਤੀਰਥ ਵਰਗੇ ਵਧੀਆ ਤੀਰਥ ਹਨ। ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ ਤੀਰਥ, ਸਵਰਗਦਵਾਰ ਤੀਰਥ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜੰਬੁਕੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਤੀਰਥ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਗਯਾ ਤੀਰਥ, ਮਹਾਨ ਨਦੀ ਦਾ ਤੀਰਥ, ਨਾਰਾਇਣ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਤੀਰਥ ਵੀ ਹਨ। ਗਿਆਨ ਤੀਰਥ, ਵਰਾਹ ਤੀਰਥ, ਯਮ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਸੱਮੂਰਤਿਕ ਤੀਰਥ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਅੱਗੇ, ਅੱਗ ਤੀਰਥ, ਕਲਸ਼ੇਸ਼ਵਰ, ਨਾਗ ਤੀਰਥ, ਸੋਮਾ ਤੇ ਸੂਰਿਆ ਤੀਰਥ ਵੀ ਹਨ। ਪਰਵਤ ਤੀਰਥ, ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ, ਘਟੋਤਕਚ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਿਤਾਮਹ ਤੀਰਥ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਗੰਗਾ ਤੀਰਥ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਯਯਾਤੀ ਤੀਰਥ, ਕਪਿਲ ਤੀਰਥ, ਸੋਮੇਸ਼ ਤੀਰਥ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੀਰਥ ਵੀ ਹਨ। ਇੱਥੇ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦਿਵਿਆ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇੱਥੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਹ ਲਿੰਗ ਮੈਂ ਲਿਆ ਸੀ—ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ?” ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਮੇਰੀ ਰੁਦ੍ਰ ਪ੍ਰਤੀ ਭਕਤੀ ਤੇਰੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧੀਕ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਹੁਣ ਇਹ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।” ਭੂਤੇਸ਼ਵਰ ਤੀਰਥ, ਧਰਮ ਮੂਲ ਤੀਰਥ, ਗੰਧਰਵ ਤੀਰਥ, ਵਹਨੇਯ ਤੀਰਥ, ਦੌਰਵਾਸਿਕਾ, ਵ੍ਯੋਮ ਤੀਰਥ, ਚੰਦ੍ਰ ਤੀਰਥ, ਚਿੰਤਾਂਗਦੇਸ਼ਵਰ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਇਸ਼ਵਰ, ਕੇਦਾਰ ਤੀਰਥ (ਉਗ੍ਰ), ਕਲੰਜਰ, ਸਰਸਵਤ, ਪ੍ਰਭਾਸ, ਰੁਦ੍ਰਕਰਨ ਸਰੋਵਰ, ਕੋਕਿਲ ਤੀਰਥ, ਮਹਾਲਯਾ, ਹਿਰਣਯਗਰਭ, ਗੋਪਰੇਖਾ, ਉਪਸ਼ਾਂਤ ਤੀਰਥ, ਸ਼ਿਵ ਤੀਰਥ, ਵ੍ਯਾਘਰੇਸ਼ਵਰ, ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ਤੀਰਥ, ਉੱਤਰਾਖਿਆ ਲੋਕਾਰਕ—ਇਹ ਸਭ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਕਪਾਲਮੋਚਨ ਤੀਰਥ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੁਕਰੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨਿਆਂ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਨੰਦਪੁਰ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕੀਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ‘ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ’ ਵਾਲਾ ਸੰਤਤੀਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ—ਪਦਮ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਸਵਰਗ ਖੰਡ ਵਿੱਚ—ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ; ਹੁਣ ਹੋਰ ਤੀਰਥਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ ਗਿਆ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਕੇਵਲ ਉਥੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਹੀ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਇਕ ਅਜਰ ਅੰਜੀਰ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਉਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਭੀ ਭੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਅਖੂਤ ਲੋਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਉੱਚੀ ਉੱਠਦੀ ਹੈ।” “ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਸਰਸ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਿਤ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਪੁੰਡਰੀਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਤ ਤੋਂ ਸਵੇਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯਜਨ ਸਥੰਭ ਖੜਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਸਥੰਭ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਾਜਪੇਯ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਧੇਨੁਕਾ ਨੂੰ ਜਾਉ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਜੇ ਉੱਥੇ ਇਕ ਰਾਤ ਵੀ ਵਿਅਤੀਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਤਿਲਾਂ ਦੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਪਦ ਅਤੇ ਅਣਮੁੱਲਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਣ ਦਾ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।