ਪਦਮਾ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਗੀਤਾ ਮਹਾਤਮ्य ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਸਤੀ ਅਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਜੀ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਵੱਡੇ ਗੌਰਵ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਫਿਰ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਾਣਯੋਗ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਪ੍ਰਿਯੇ।" ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪੁਰੁਕੁਤਸਾ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪਿੰਗਲ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਸੀ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਵੇਦ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਲਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਡੋਲਕ ਆਦਿ ਵਾਦ-ਯੰਤਰ ਵਜਾਉਣ, ਗਾਉਣ ਤੇ ਨੱਚਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਇਸ ਕਲਾ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਮਿਲਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਰਹਿੰਦਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਬਹੁਤ ਅਹੰਕਾਰੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਬਿਨਾ ਲਾਜ਼ ਦੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਲੱਭ ਕੇ ਦੱਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਰੁਣਾ ਸੀ, ਜੋ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੂੰ ਲੱਭਦੀ ਫਿਰਦੀ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੋਈ, ਅਖੀਰ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਘਰ ਵਿਚ ਮਿਲੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਗਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿੰਗਲ ਦੀ ਜਿੰਦ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਯਮ-ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਨਰਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਸਹੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਇਕ ਸੁੰਨ-ਸਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿੱਧ ਬਣ ਗਿਆ। ਅਰੁਣਾ ਵੀ, ਪਿਛਲੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਕਰਕੇ, ਗੁਪਤ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸੁੰਦਰ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਬੈਠੀ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕਾਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੀ ਤੇ ਫਿਰ ਉਸੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤੋਤਾ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਹ ਦਾਣੇ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਇधर-ਉਧਰ ਫਿਰਦੀ। ਉਸ ਗਿੱਧ ਨੇ, ਪੁਰਾਣੀ ਵੈਰ-ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਤੀਖੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਤੋਤੇ ਨੂੰ ਲੁੰਞਾ-ਲੁੰਞਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਖੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਗਿੱਧ ਨੇ ਵੀ ਉਸ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਜੋੜੀਦਾਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਖੋਪੜੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਮਰ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਪੁਰਾਣੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ, ਡਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਯਮ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਿਤਰ-ਲੋਕ ਲੈ ਜਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਯਮ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਬੁਰੇ ਕਰਮ ਵੇਖੇ, ਪਰ ਅਚਾਨਕ, ਉਸ ਮੌਤ ਸਮੇਂ ਹੋਏ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਾਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਯਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਛਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਸੀ। ਦੋਹਾਂ ਨੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਵੈਵਸਵਤ ਯਮ ਜੀ ਕੋਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਸਾਡੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਪ ਬੜੇ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏ?" ਤਾਂ ਯਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਸੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ। ਉਹ ਇਕੱਲਾ, ਨਿਰਲੇਪ, ਸ਼ਾਂਤ, ਰਾਗ-ਦਵੈਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੀਤਾ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਣਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਅਮਰ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਜੋ ਉਸ ਖੋਪੜੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ, ਜੋ ਗੀਤਾ ਦੇ ਪਾਠ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਮਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਗੀਤਾ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਹੰਗਮ ਵਾਹਨ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇੱਥੇ ਗੀਤਾ ਮਹਾਤਮ ਦਾ ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਈਸ਼ਵਰ ਜੀ ਮਾਤਾ ਭਵਾਨੀ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮੋਖਸ਼ ਲਈ ਚੌਦਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਹੱਸਦੀ ਹੋਈਏ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸਰਸਵਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਨੋਹਰ ਹੈ। ਉਥੇ, ਵਾਣੀ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਹੰਸ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਸੂਤਰਾਂ ਨਾਲ ਆਹਵਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਭੀ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਕੇਸਰ ਨਾਲ, ਜਿਥੇ ਹੰਸਾਂ ਦੇ ਪਰਾਂ ਦੀ ਰੇਣ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਤੁਰੰਤ ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤਿਉਹਾਰ ਹੋਵੇ। ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ, ਘਰਾਂ ਦੇ ਅੰਗਣਾਂ ਤੋਂ ਉੱਡਦੀ ਲਾਲ ਗੇਰੂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਾ ਚਕਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਲੱਗਦਾ। ਉਥੇ ਸ਼ੌਰਯਵਰਮਾ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਤੇਜ ਦਾ ਪੰਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਸਿੰਹਲ ਦੀ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਸਿੰਹਪਰਾਕਰਮ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਕ੍ਰਮਵੇਤਾਲ ਵੀ ਆਖਦੇ, ਜੋ ਕਲਾ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਦੋਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਕਈ ਵਾਰਲੇ ਤੇ ਚੰਗੇ ਉਪਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਧੀ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਸ਼ੌਰਯਵਰਮਾ ਨੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਉਪਹਾਰ ਭੇਜਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿੰਹਲ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੋ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਕੁੱਤੇ ਵੇਖੇ। ਉਸ ਦੇ ਬਦਲੇ, ਵਿਕ੍ਰਮਵੇਤਾਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਚੂਰ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਚਮਚਮਾਉਂਦੇ ਪੱਖਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਭੇਜੇ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਰਾਜਾ ਸੋਹਣੇ ਪਲੰਗ ਤੇ ਬੈਠਾ, ਚਾਹੁੰਦੇ ਪੱਖਿਆਂ ਨਾਲ ਝਲਦਾ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਢੋਲ ਤੇ ਨਗਾੜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੇ ਖੇਡ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਕੁੱਤੇ ਲਏ ਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਗ ਵਿਚ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਕ ਖਰਗੋਸ਼ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ ਹੱਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।