ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਗਿਆਨੀ ਨੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਚਾਨਕ ਉਪਦੇਸ਼ੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਦੱਸਿਆ ਰਾਹ ਪੂਰੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਅਪਣਾਇਆ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਗਿਆ, ਹਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਸੁਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਕੋਈ ਦੁਖ-ਸੁਖ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਅਨੁਭਵ ਹੋਏ, ਨਾ ਭੁੱਖ-ਪਿਆਸ, ਨਾ ਡਰ; ਇਹ ਗੱਲ ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਤੋਂ ਜਾਣੋ ਜੋ ਦੂਜੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਮਿਤਰਵਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉਸ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਤੇ, ਮੈਂ ਉੱਚੀ ਕਥਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ; ਉਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਬਕਰੀ ਤੇ ਬਾਘ ਦੇ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।” ਫਿਰ, ਪੱਥਰ ਦੀ ਚੌਕੀ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਅਧਿਆਇ ਪੜ੍ਹਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਦੁਹਾਈ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਉੱਚੇ ਸਿਖਰ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸ਼ੁਭਵਤੀ, ਤੂੰ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹ ਅਧਿਆਇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਕਰ; ਇਸ ਰਾਹ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੋਂ, ਦੇਵਸ਼ਰਮਨ ਨੇ ਪੂਜਾ ਤੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਉਥੇ, ਇਕ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਆਤਮਾ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਘਟਨਾ ਦੱਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਧਿਆਇ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਅਧਿਆਇ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹ ਨਿਰਵਿਕਾਰ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਜੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ ਹੋ ਗਈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੀਜੇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਇੰਦਿਰਾ। ਇਹ ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰਖੰਡ ਵਿਚ, ਗੀਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਵਿਚ, ਸਤੀ ਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਦੀ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਵਿਚ, ਪਚਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੌ ਛਿਆੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ। ਫਿਰ, ਧਨਵੰਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੁਣ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ।” ਪੁਰੁਕੁਤਸਾ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪਿੰਗਲਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਪਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਤੇ ਵੇਦ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨ ਸੰਗੀਤ ਵੱਲ ਲਾ ਲਿਆ, ਡੌਲ ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਦ-ਯੰਤਰ ਵਜਾਉਂਦਾ। ਗਾਣਾ, ਨੱਚਣਾ, ਤੇ ਵਜਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਉਥੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ, ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਖੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਬੇਲਾਗ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਨਿੱਘਾ ਕੇ, ਇਹ ਕੰਮ ਰੁਕ-ਰੁਕ ਕੇ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਰੁਣਾ ਸੀ, ਜੋ ਨੀਚ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੀ, ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੀ, ਅਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਦੀ, ਆਖਿਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਦਫਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਖੋਹ ਕੇ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਉਹ ਅਜੈਯ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲੇਸ਼ ਭੋਗ ਕੇ, ਇੱਕ ਸੁੰਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਦੜ ਬਣ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ, ਮਲਦਾਰ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਸੁੰਦਰ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਭਿਆਨਕ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤੋਤਾ ਬਣੀ, ਦਾਣੇ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਭਟਕਦੀ। ਗਿਦੜ, ਪੁਰਾਣੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਤੇਜ਼ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਤੋਤੇ ਨੂੰ ਫਾੜਿਆ, ਜਦ ਉਹ ਪਾਣੀ ਭਰੇ ਖੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੀ। ਗਿਦੜ ਵੀ ਉੱਥੇ ਆ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ; ਆਪਣੀ ਸਾਥੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵੀ ਮਨੁੱਖੀ ਖੋਪੜੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗਵਾ ਬੈਠਾ। ਉਹ ਉਥੇ ਡੁੱਬ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਰੂੜ ਪੰਛੀ ਵੀ; ਦੋਵੇਂ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੁਰਖਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਏ ਗਏ, ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਬੁਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਡਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ। ਫਿਰ, ਯਮ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਦੇ ਗੰਦੇ ਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਚਾਨਕ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਮੌਤ ਸਮੇਂ ਉਸ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਪੂਜਾ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵੱਡੀਆਂ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੈਵਸਵਤਾ ਕੋਲ ਆਏ, ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਸਾਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ; ਦੱਸੋ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਗਏ?” ਵੈਵਸਵਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਇੱਕ ਤਪਸਵੀ ਸੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ। ਉਹ ਇਕੱਲਾ, ਅਸਕਤਾ, ਸ਼ਾਂਤ, ਰਾਗ-ਦਵੈਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੀਤਾ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈ, ਨਿਤ੍ਯ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਪਾਪੀ ਵੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਉਸ ਖੋਪੜੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਗੀਤਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁਧ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਲਈ, ਗੀਤਾ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਜਾਓ।” ਉਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ, ਦੋਵੇਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਦਿਵਯ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰਖੰਡ, ਗੀਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਪਚਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੌ ਉਣਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੁਣ, ਹੇ ਭਵਾਨੀ, ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਮੋਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹੋਰ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਹੇ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ, ਗੀਤਾ ਦੇ ਚੌਦਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।” ਧਰਤੀ ਤੇ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਉਹ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸਰਸਵਤੀ, ਜੋ ਵਾਕਈ ਮੋਹਕ ਹੈ। ਉਥੇ, ਵਾਣੀ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਹੰਸ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸੱਦਨ ਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਲੋਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਕਮਲ-ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਕੇਸਰ ਨਾਲ, ਜਿੱਥੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹੰਸਾਂ ਦੇ ਪਰਾਂ ਤੋਂ ਉਠਦੇ ਪਰਾਗ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਪੂਜਾ ਹੋਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਹੈ ਗੀਤਾ ਦੇ ਅਧਿਆਇਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਈ ਗਈ।