ਮੈਂ, ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਕਾਂਪਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਆਉਣ ਦੀ ਆਹਟ ਵੇਖੀ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਬੱਕਰੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਵਾਲੀ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਪਿਆ। ਪਿੱਛੇੋਂ, ਉਹ ਚੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀ ਵੈਰ ਦੀ ਅੱਗ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਿਆ, ਪਰ ਬੱਕਰੀ ਚੁਸਤਾਈ ਨਾਲ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਉੱਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਡਰ ਅਤੇ ਵੈਰ ਦੋਵੇਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਡਟ ਕੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ। ਚੀਤਾ ਵੀ ਠੰਢੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਬੱਕਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, ‘‘ਹੇ ਚੀਤੇ! ਜੇ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮਾਸ ਖਾ ਲੈ। ਇਹ ਤੇਰਾ ਸੁਭਾਵ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਵੈਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ?’’ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਚੀਤਾ ਨੇ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ‘‘ਇਸ ਥਾਂ ਮੇਰਾ ਵੈਰ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਹੈ, ਭੁੱਖ-ਪਿਆਸ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਕੋਲ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਲੋਭ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ।’’ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ, ਬੱਕਰੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ‘‘ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ? ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪਤਾ ਹੈ? ਜੇ ਪਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦੱਸ।’’ ਚੀਤਾ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, ‘‘ਮਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਆਉ, ਅੱਗੇ ਜੋ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਉਸ ਕੋਲ ਪੁੱਛੀਏ।’’ ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਤਿੰਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਬੰਦਰ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਗਏ। ਉਥੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਬੰਦਰ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, ‘‘ਬੱਕਰੀਆਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।’’ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਕ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਥੇ, ਇਕ ਜੁਗਤਿ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ, ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਲਿਆਉਂਦਾ ਤੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ। ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਤੇ ਜੀਉਂਦਾ। ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਕੋਲ ਵਿਅਕਤੀ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਿਮਾਨ ਲਈ ਫਲ ਲਿਆ, ਉਹ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਿਮਾਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ‘‘ਇਸ ਕਰਮ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਕੀ ਹੈ? ਫਲ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਟਿਕਿਆ ਹੈਂ? ਆਦਤ ਦੇ ਨਾਤੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਲਾਲਸਾ ਕਰਕੇ?’’ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਆਤਮ-ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਾਫ਼ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ‘‘ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਸ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਸਿਰਫ਼ ਉਤਸੁਕਤਾ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਟੇ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਫਲ ਤਾਂ ਇਥੇ ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।’’ ਇਹ ਸੱਚੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਗੀਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਅਧਿਆਇ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਪਾਠ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕਰੇ। ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਨਿਰੰਤਰ ਉਸ ਆਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਾਂਦਾ, ਹਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ। ਕੋਈ ਦੁੱਖ, ਭੁੱਖ, ਪਿਆਸ ਜਾਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਗੁਣ ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਦੀ ਕਥਾ ਤੋਂ ਜਾਣ। ਮਿਤਰਵਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, ‘‘ਉਸਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਂ ਉੱਚੀ ਕਥਾ ਦੱਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਬੱਕਰੀ ਤੇ ਚੀਤੇ ਦੇ ਨਾਲ ਉਥੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।’’ ਜੋ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਅਧਿਆਇ ਹੈ, ਜੇ ਕੋਈ ਉਸਦਾ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਪਰਾਕਾਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈਏ, ਤੂੰ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ, ਮੁਕਤੀ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਉਸ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ, ਦੇਵਸ਼ਰਮਣ ਨੇ ਉੱਚੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਉੱਥੇ, ਇਕ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਗਿਆਨੀ ਵਿਅਕਤੀ ਮਿਲਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਘਟਨਾ ਸੁਣਾਈ, ਫਿਰ ਦੂਜਾ ਅਧਿਆਇ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਉਸ ਆਤਮ-ਗਿਆਨੀ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੂੰ ਪਾਠ ਕਰਵਾਇਆ। ਦੂਜੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਸਨੇ ਨਿਰਮਲ, ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਜੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਇੰਦਿਰਾ, ਤੀਜੇ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਸੁਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ, ਗੀਤਾ ਮਹਾਤਮ ਅੰਸ਼, ਸਤੀ ਅਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪਚਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਕਲਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸੌ ਛਿਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ। ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, ‘‘ਹੁਣ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਪੰਜਵੇਂ ਦਾ ਮਹਾਤਮ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਪੁਰੁਕੁਤਸਾ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪਿੰਗਲ ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਪਰ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਦੀ ਧਰਮ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਸੰਗੀਤ ਵਲ ਲਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਤਬਲਾ ਆਦਿ ਵਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਗਾਇਨ, ਨਾਚ ਅਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਥੀ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਭੋਗ ਕਰਦਾ। ਫਿਰ, ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਬੇਲਗਾਮ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਕੱਢਦਾ। ਇਹ ਉਹ ਲੁਕ-ਲੁਕ ਕੇ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਰੁਣਾ ਸੀ, ਜੋ ਨੀਚ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੀ, ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੀ ਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੀ। ਇਕ ਰਾਤ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਉਸਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਜਿੰਦ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਯਮਲੋਕ ਨੂਂ ਚਲਾ ਗਿਆ।