ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ "ਨਰਸਿੰਹਾ! ਨਰਸਿੰਹਾ!" ਪੁਕਾਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੂੰਜ ਜਰੂਰ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆਰਾ ਹੋਵੇ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਚੋਰ ਹੋਵੇ, ਸ਼ਰਾਬੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ—ਜੇ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਸਿੰਧੂ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਨਰਸਿੰਹਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਮੇਰੇ ਇਹ ਬਚਨ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਜਿਹੜੇ ਉਥੇ ਵਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਤੋਂ ਆਈਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਚਾਹੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹੀ ਲੱਗਣ, ਪਰ ਉਹ ਵੈਦ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ, ਬਾਹਰਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਥੇ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅਧਰਮੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਪੀ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਸੰਧਿਆ-ਵੰਦਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਵੈਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਲੋਕ ਵੀ ਹਨ। ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਇਕ ਹੀ ਮਹਾਨ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਨਰਸਿੰਹਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਕੇਵਲ ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਵੰਜਾ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਇਕ ਸੌ ਚੁਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ "ਨਰਸਿੰਹਾ ਦਾ ਉਤਪੱਤੀ" ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਇਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਥਾ ਦੱਸੀ ਗਈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਇੰਦਿਰਾ, ਹੋਰ ਅਧਿਆਇਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਸੁਣ। ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਪੁਰੰਦਰ ਸੀ, ਜੋ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਉਥੇ ਦੇਵਸ਼ਰਮਣ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ, ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਕਈ ਯੱਜਨਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਕ ਸੀ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁਮਾਂ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੱਚੇ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ, ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਕਰਦੇ, ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਤੇ ਇਕ ਵਾਰੀ, ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਇਆ। ਉਹ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਨੱਕ ਦੀ ਨੋਕ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ, ਤੇ ਆਨੰਦਮਈ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਸ਼ਰਮਣ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਫੜੇ, ਦਿਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵਾਂਗ ਉਸਦੀ ਆਤਿਥਿਆ ਕਰੀ। ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਤਪਸਵੀ ਕੋਲ ਨਿਵੀਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਤੋ ਆਪਣੇ ਨਿਰਵਾਣ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮਿਤਰਵਨ ਨਾਮ ਦਾ ਆਤਮ ਗਿਆਨੀ, ਅਜਾਪਾਲਾ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਛੂਹ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜੰਗਲ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਕਈ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਝੂਲਦੇ, ਮਹਿਕਦਾਰ, ਅਤੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਗਾਂਉਂਦੀਆਂ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਇਕ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ, ਉਸਨੇ ਮਿਤਰਵਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਸੀ। ਉਸ ਬਗੀਚੇ ਵਿੱਚ, ਵਿਰੋਧੀ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਕ ਵੈਰ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਨਰਮ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮਿੱਠਾ ਸੂਰਜ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸ਼ਾਂਤ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਨੰਦਮਈ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਦਇਆ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਵਗ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਮਨ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਸੀ, ਹੌਲੀ ਜਿਹਾ ਸਿਰ ਝੁਕਾਇਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਆਦਰ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ, ਇਕਾਗ੍ਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ, ਮਿਤਰਵਨ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਧਿਆਨਾਵਸਥਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਉਸਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ। ਦੇਵਸ਼ਰਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿਓ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਕ ਪਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਿਤਰਵਨ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।" ਮਿਤਰਵਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਜਾਣ ਲਓ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨਾ ਨਾਮ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ; ਉਥੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁਰਦਮ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਥੇ ਇਕ ਰਾਜਾ ਵਿਕ੍ਰਮ ਸੀ, ਜੋ ਸੇਵਾ ਕਰਵਾਉਂਦਾ, ਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦਾਨ ਲੈ ਕੇ, ਸਿਰਫ ਆਪਣਾ ਪੇਟ ਭਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਕਾਲ ਦੇ ਫੰਦੇ ਨਾਲ ਬੱਝ ਕੇ, ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਨਰਕ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਯਾਤਨਾਵਾਂ ਭੋਗ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਉਚਿਤ ਵਿਹਾਰ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੀ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਗਿਆਨ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਦਰਯੋਗ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਜੋ ਨੀਚ ਕੁਲ ਦੀ ਸੀ ਤੇ ਔਖੀ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਤੇ, ਉਹ ਬਚਪਨ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ। ਉਹ ਚੌੜੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ, ਸੁੰਦਰ ਨੀਤੀਆਂ, ਤੇ ਨਸ਼ੀਲੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੁਸਟ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਸੀ ਤੇ ਹੋਰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚਲਾਉਣ ਲਈ, ਉਹ ਘਰ ਛੱਡ ਗਈ ਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਾਲ ਰਹੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਗਰਭ ਧਾਰਿਆ ਤੇ ਇਕ ਧੀ ਜੰਮੀ। ਉਸੇ ਧੀ ਨੂੰ, ਪਿਛਲੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਡਾਕਿਨੀ ਬਣ ਗਈ; ਮਾੜੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬੁਰਿਆਈ ਆ ਗਈ। ਖੂਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ, ਉਹ ਬੀਮਾਰਾਂ ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੀ, ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ, ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਦੇਖੀ ਜਾ ਕੇ ਕੱਢੀ ਜਾਂਦੀ। ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗਈ, ਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰਨੀ ਵਾਂਗ ਜੰਮੀ। ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹਿੰਸਾ ਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕਾਂ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਸਹਿਆ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਦੁਸਟ ਆਤਮਾ, ਮੌਤ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ, ਨਰਕ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ, ਤੇ ਵੱਧ ਹੀ ਉੱਤਪਾਤੀ ਸੀ। ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਜਦ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਚੀਤੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਾਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ।