ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਸ੍ਰੀ ਨਰਸਿੰਹ ਦੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਭਾਵਨਾ ਰੱਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਆਪਣੀ ਮਨਚਾਹੀ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਅਕਾਰ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਨਰਸਿੰਹ, ਜਿਸ ਤੱਕ ਮੌਤ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਭੈਰਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਹਰੀ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਬਾਲਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਨਰਸਿੰਹ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਲਕ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਸਭ ਵਿਆਪਕ, ਸੱਚੀ ਆਨੰਦਮਈ ਅਵਸਥਾ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਆਤਮਾ ਹਨ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਧੁਨੀ ਦੇ ਤੱਤ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ। ਹੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚਕ੍ਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋ, ਚੋਵੀ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਕਾਲ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੀ ਅਪਣੀ ਲੀਲਾ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੋ, ਨਰ-ਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਨਰਸਿੰਹ ਦੇਵ, ਜੋ ਵੀਰਭਦਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਤੇਜ਼ ਚਕ੍ਰ ਹਨ, ਜੋ ਬੜੀ ਨਿਯਮਤਾਈ ਨਾਲ ਨਾਪੇ ਗਏ ਹਨ; ਉਥੇ ਹੀ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਧੂ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਨੇੜੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰੇ, ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਮੌਲਿਸਥਾਨਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਸਦਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਥੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹਾਰੀਤਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੀਲਾਵਤੀ ਵੀ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਉਥੇ, ਸਿੰਧੂ ਨਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਗੂੰਜ ਉਠਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਕਲਿਯੁਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪਾਪੀ ਲੋਕ ਵੱਸਣਗੇ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉਥੇ ਵੱਸਣਗੇ—ਇਹ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਜਿਵੇਂ ਨਰਸਿੰਹ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਅਚੰਭਤ ਅਤੇ ਅਲੌਕਿਕ ਧੁਨੀ ਉਠੀ ਸੀ। ਜੋ ਕੋਈ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ 'ਨਰਸਿੰਹ! ਨਰਸਿੰਹ!' ਪੂਕਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਉਥੇ ਉੱਠਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਤਿਆਰਾ ਹੋਵੇ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਚੋਰ, ਮਦਿਰਾ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ—ਜੋ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿੰਧੂ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ੍ਰੀ ਨਰਸਿੰਹ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਝੂਠ ਨਹੀਂ। ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਤਿ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਪੂਰਵਜਾਂ ਤੋਂ ਆਈ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ, ਵੇਦ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਉਥੇ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਅਧਰਮੀ, ਬਹੁਤ ਮਹਾਪਾਪੀ ਹਨ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੇਕਰ ਸੰਧਿਆ ਵੰਦਨ ਨਾ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਵੇਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਹਨ। ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਇੱਕ ਹੀ ਪਰਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਨਰਸਿੰਹ ਹੈ; ਜੇ ਕੋਈ ਉਸ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਲਵੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰਖੰਡ ਦੇ ਪੰਜਵੀਂ ਹਜ਼ਾਰ ਪਚਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਭਾਗ ਦੇ ਇੱਕ ਸੌ ਚੁਹੱਤਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ 'ਨਰਸਿੰਹ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ' ਦਾ ਵਰਣਨ ਆਇਆ। ਫਿਰ ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਦਿ ਕਥਾ ਦੱਸੀ ਗਈ; ਹੁਣ, ਹੇ ਇੰਦਿਰਾ, ਹੋਰ ਅਧਿਆਇਆਂ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਦੀ ਵੀ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਪੁਰੰਦਰ ਸੀ, ਜੋ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ; ਉਥੇ ਦੇਵਸ਼ਰਮਣ ਨਾਮਕ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਉਹ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਆਓਭਗਤ ਕਰਦਾ, ਵੇਦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਕ ਸੀ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਪਸਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਪੂਰਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੱਚ ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ, ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਐਸਾ ਵਿਅਕਤੀ, ਜੋ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਇਆ। ਉਹ ਇੰਦਰੀਅਨ ਦੇ ਭੋਗਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਨੱਕ ਦੀ ਨੋਕ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਟਿਕਾਈ ਹੋਈ, ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਨੰਦਮਈ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਲਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦੇਵਸ਼ਰਮਣ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜ ਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਾ ਭਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਉਸਤੋਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਿਰਵਾਣ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮਿਤਰਵਾਨ ਨਾਮਕ ਆਤਮ-ਗਿਆਤਾ, ਅਜਾਪਾਲਾ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਪੈਰ ਛੂਹ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜੰਗਲ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਝੂਮਦੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਮਹਿਕਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਮਿਤਰਵਾਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਬੈਠਿਆ ਸੀ। ਉਥੇ, ਵਿਰੋਧੀ ਜੀਵੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਕ ਵੈਰ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਬਾਗ ਵਿੱਚ, ਨਰਮ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹੌਲੀ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬੈਠਿਆ ਸੀ। ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਇਆ ਦਾ ਮਾਣੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅੰਬਰੋਂ ਰਸ ਵਰਗਾ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦੇਵਸ਼ਰਮਣ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਗਿਆ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਸਿਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਝੁਕਾ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਮਿਤਰਵਾਨ ਨੇ ਵੀ ਉਸਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ, ਇੱਕਾਗ੍ਰ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਿਤਰਵਾਨ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦਾ ਧਿਆਨ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ, ਉਸਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ। ਦੇਵਸ਼ਰਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੀ ਇਸ ਇੱਛਾ ਵਿਚ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਉਪਾਏ ਦੱਸੋ। ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੋਚ ਕੇ, ਮਿਤਰਵਾਨ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ। ਮਿਤਰਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਤਿ੍ਠਾਨਾ ਹੈ; ਉਥੇ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਦੁਰਦਮਾ ਨਾਮਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਵਿਕ੍ਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਸੇਵਾ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਲਈ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਲ ਦੀ ਫਾਹੀ ਨਾਲ ਬੱਝ ਕੇ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।