ਇਹ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਤਸੰਗ ਤੋਂ, ਜਿੱਥੇ 'ਕਰੁਣਾ ਉਤਪੱਤੀ' ਨਾਮਕ ਇਸ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦੇਵਤਮਈ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਜਾਪ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਭ੍ਰਿਗੁ ਰਿਸ਼ੀ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਕ ਵਾਰ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਉਚਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਓ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਜੋ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਰ ਮੰਗ। ਉਮਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ।” ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਅਲਤਰ ਦਿਓ।” ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੰਗਿਆ, ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਥਾਂ ਕ੍ਰੋਧ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬੋਲਣਗੇ।” ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਕਿਨਨਰ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਜੀਵ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਇੱਛਾ ਦੇ, ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਹੈ; ਇਹ ਖੇਤਰ ਵੱਡਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਉੱਥੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਉੱਥੇ ਜੁੱਤੀ, ਛਤਰੀ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਜਿੰਨਾ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਾਤਾ ਲਈ ਅਖੁੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੋਈ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਖੁੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰ ਗ੍ਰਹਣ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣ 'ਤੇ ਬਲਦ ਛੱਡਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੁੱਲ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਭਟਕਣ ਵਾਲੇ ਮੂਰਖ ਲੋਕ, ਨਰਮਦਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਪਵਿੱਤਰ ਬਲਦ ਦੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਜੋ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਸੁਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਗੌਤਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰਥ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਬਲਦ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਨਰਮਦਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਉੱਥੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਬਰਾਬਰ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਕਲਪਾਂ ਤੱਕ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਸਦਾ ਹੈ; ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਸ਼ਾਸਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਐਰੰਡੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੀ, ਉਹ ਫਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਥੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ। ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਯਮ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਜਨਾਰਦਨ ਪੂਰਨ ਹੋਏ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਥਾਂ 'ਹਿਰਣਯਦਵੀਪ' ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਧਨਵਾਨ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਕਨਾਖਾਲਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਗਰੁੜ ਨੇ ਤਪ ਕਰੀ; ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯੋਗਿਨੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਯੋਗੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਨੱਚਦੀ ਹੈ; ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ, ਉੱਚਤ ਇਸ਼ਾ-ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਾ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਸੰਦੇਹ। ਫਿਰ, ਜਿੱਥੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵਰਾਹ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਥਾਂ 'ਵਰਾਹ-ਤੀਰਥ' ਹੈ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਰਕ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ, ਉੱਚਤ ਸੋਮਾ-ਤੀਰਥ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਈਸ਼ਾਨਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉੱਥੇ ਬਲੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਹਰੀਸ਼ਚੰਦਰ ਦੀ ਦੇਵਤਮਈ ਨਗਰੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਚਕ੍ਰ ਦਾ ਝੰਡਾ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਰੁਰੂਕਾ ਅਤੇ ਨਰਮਦਾ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਧਾਰਾ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰਾ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਵੱਸਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ; ਦ੍ਵੀਪੇਸ਼ਵਰ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੋਨਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ, ਰੁਦ੍ਰਕੰਯਾ ਦੇ ਸੰਗਮ 'ਤੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਦੇਵੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦੇਵਾ-ਤੀਰਥ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ, ਉੱਚਤ ਸ਼ਿਖੀ-ਤੀਰਥ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਦਾਨ ਸੌ ਮਿਲੀਅਨ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣ ਨਾਲ, ਸੌ ਮਿਲੀਅਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣ ਜਿਤਨਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਭ੍ਰਿਗੁ-ਤੀਰਥ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ, ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਚਾਹੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਿਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਹਾਨ ਸ਼ੰਕਰਾ ਉਤਰੇ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਰਾਜਾ, ਉੱਚਤ ਵਿਹਾਗੇਸ਼ਵਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ, ਉੱਚਤ ਨਰਮਦੇਸ਼ਵਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਅਸ਼ਵ-ਤੀਰਥ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਸੁਭਾਗ, ਆਕਰਸ਼ਕ ਅਤੇ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ, ਇਸ਼ਨਾਨ, ਉਪਵਾਸ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਮਈ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਗਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।