ਅਨਉਪਮਿਆ ਨੇ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, “ਮਹਾਨ ਪੁਰਖੋ, ਇਨਸਾਨੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਇਹ ਉਪਵਾਸ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਤਪੱਸਿਆ ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?” ਨਾਰਦ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਤਿਲ-ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਐਸਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨੌਂ ਮਹਾਦੀਪਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਤੋਂ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਚਮਕਦੇ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਤੇਜ ਹੈ, ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਆਨੰਦਮਈ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।” ਉਹ ਮਹਲਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਅੰਬ, ਬੈਲ, ਕੇਲੇ ਦੇ ਬਾਗ, ਕਦੰਬ, ਚੰਪਾ, ਅਸ਼ੋਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਰੁੱਖ ਹਨ। ਅਠਵੀਂ, ਚੌਥੀ, ਬਾਰਹੀਂ ਤਰੀਕਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੀ ਰੁੜਕ, ਉੱਤਰਾਇਣ-ਦੱਖਣਾਇਣ, ਅਤੇ ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਭ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਲੀ ਯੁਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਉਪਵਾਸੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਤਪस्वੀ ਵੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਨਉਪਮਿਆ ਨੂੰ ਆਗਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ, ਰਾਣੀ ਨੇ ਬੜੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦਿਖਾਓ ਅਤੇ ਜੋ ਦਾਨ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਸੋ ਲੈ ਲੋ—ਸੋਨਾ, ਰਤਨ, ਮੋਤੀ, ਕਪੜੇ, ਗਹਣੇ—ਜੋ ਚਾਹੋ, ਮੈਂ ਦੇਵਾਂਗੀ। ਹਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਚਾਹੋ, ਉਹ ਲੈ ਲੋ।” ਨਾਰਦ ਨੇ ਬੜੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਦਾਨ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਵੋ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੋਤ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਸਭ ਦੇ ਮਨ ਜਿੱਤ ਲਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਵਲ ਪਰਤ ਗਿਆ। ਪਰ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲੀ ਗਈ; ਮਹਾਨ ਬਾਣਾ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਇਕ ਉਲਝਣ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਹਾਣੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ: “ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪੂਛਦੇ ਹੋ, ਕੁੰਤੀਪੁਤਰ, ਸੁਣੋ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਹਰੈਸ਼ਵਰ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਟ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਸੰਹਾਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਨੁ ਬਣਾਇਆ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਧਨੁ-ਡੋਰ, ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਤਣ, ਵੈਸ਼ਾਖ ਨੂੰ ਠਿਕਾਣਾ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਾਣਾ ਬਣਾਇਆ। ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ, ਹਵਾ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ‘ਤੇ, ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਘੋੜੇ, ਅਤੇ ਰਥ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ। ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ, ਚਕਰਾ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਧੁਰਾ, ਇੰਦਰ ਧਨੁ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਬਾਣੇ ‘ਤੇ। ਯਮ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਤੇ, ਕਾਲ ਵਾਮ ਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਪਹੀਏ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ‘ਤੇ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਚੰਗਾ ਰਥ-ਚਾਲਕ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪ ਡਰਾਈਵਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਰਥ ਬਣਾਇਆ। ਰੁਦ੍ਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਨਿਸ਼ਚਲ ਖੜੇ ਰਹੇ; ਜਦ ਤਿੰਨ ਆਕਾਸ਼ੀ ਨਗਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ-ਨੁਕੀਲੇ ਬਾਣ ਨਾਲ ਟ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨੂੰ ਵਿੱਝਿਆ। ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਬਾਣ ਨੇ ਟ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਮਿਟ ਗਈ, ਇਸਤਰੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ, ਤਾਕਤ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਸਧਾਰਣ ਸੰਕੇਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਟ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਸੰਹਾਰ ਲਈ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਕਾਲ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ; ਭਿਆਨਕ ਹਾਸੇ ਨਾਲ, ਲੱਕੜ ਦੇ ਪੁਤਲੇ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਹ ਪੁਤਲੇ ਪਲਕਾਂ ਮਿਟਕਦੇ, ਅਜਬ ਕਾਰਜ ਕਰਦੇ, ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਦੇਖਦੇ। ਉਹ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਹਾਲਾਤ ਵੇਖਦੇ; ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਵੇਖੇ। ਹਰ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਬੁਧੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ; ਸੰਵਰਤਕ ਨਾਮਕ ਵੱਡੀ ਹਵਾ, ਜਿਵੇਂ ਯੁਗ ਦਾ ਅੰਤ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਭੜਕਿਆ ਹੋਇਆ ਅੱਗ ਵੱਡੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦਾ, ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰਦਾ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਡਿੱਗ ਗਈਆਂ। ਸਾਰਾ ਨਗਰ ਉਲਝਣ ਅਤੇ ਚੀਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਬਾਗਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਾੜੇ ਗਏ। ਹਰ ਥਾਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਵਾਂ, ਰੁੱਖ, ਬਾਗਾਂ, ਘਰ ਸਾੜੇ ਗਏ। ਦਸੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਯਜਨ-ਅੱਗ ਭੜਕ ਉਠੀ; ਪੱਥਰ ਵੀ ਦਸੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੇ ਗਏ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਭਿਆਨਕ ਲਵਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗ ਨੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਲਾਲ-ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਧੂੰਏ ਕਰਕੇ ਘਰ-ਘਰ ਜਾਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਗਿਆ; ਹਰਾ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਨਗਰ ਵਿਅਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਰੋ ਪਿਆ। ਟ੍ਰਿਪੁਰਾ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਸਾੜੀ ਗਈ, ਮਹਲਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ‘ਚ ਢਹਿ ਗਈਆਂ। ਅਨੇਕ ਸੁੰਦਰ ਹਵਾਈ ਮਹਲ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਪਿਆਰੇ ਘਰ ਵੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜੇ ਗਏ। ਅੱਗ ਨੇ ਜੰਗਲ-ਬਾਗਾਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਵਸੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾੜਿਆ ਗਿਆ। ਅੱਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਲੋਕ ਡਿੱਗਦੇ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਰੋਦੇ; ਉੱਥੇ ਅੰਗਾਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ, ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ। ਲੋਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ, “ਮਾਲਕ, ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਓ!” ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਉਂਦੇ। ਉੱਥੇ, ਸੈਂਕੜੇ-ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਨਵ ਸਾੜੇ ਗਏ; ਕਮਲ-ਪੋਖਰ, ਹੰਸ ਤੇ ਬਗਲੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਵੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜੇ ਗਏ। ਬਾਗ-ਬਗੀਚੇ, ਨਗਰ ਦੇ ਪਾਰਕ, ਲੰਬੇ ਪੋਖਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਵਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਦੇ, ਸੈਂਕੜੇ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲੇ ਹੋਏ, ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜੇ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਲ-ਪਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਗ ਨੇ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਟ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨਗਰੀ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਅਕੁਲ, ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ।