ਜੈਨੇਸ਼ਵਰ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਯਤ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਿਘਟਨ ਤੱਕ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਢਲਾਣਾਂ ਉੱਤੇ ਰੁਦ੍ਰਕੋਟੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਉਥੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ, ਸੁਗੰਧ ਲਗਾਉਂਦਾ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉੰਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਚੰਦਨ ਆਦਿ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਰੁਦ੍ਰਕੋਟੀ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਖੁਦ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਭਗਵਾਨ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਤਰ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਤਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਉਸ ਦੀ ਸੱਤ ਪੀੜੀਆਂ ਤੱਕ ਵੰਸ਼ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਅਭਿਅੰਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਧਨਵਾਨ, ਦਾਨੀ ਤੇ ਧਰਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਫਿਰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੋ ਮਨੁੱਖ, ਸੌ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਕੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਚੇਤ ਨਦੀ (ਸੁਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਦੀ) ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਸੌ ਯੋਜਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੱਧ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ ਦੋ ਯੋਜਨ ਹੈ। ਉਥੇ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਥਸਥਾਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੰਨੇ ਹੀ ਕਰੋੜ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਮਰਕਾਂਟਕ ਪਹਾੜ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਪਵਿੱਤਰ, ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਕਰਕੇ, ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜੁਟਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਥੇ ਦੇ ਤੀਰਥ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਕੋਲ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ: ਐਸਾ ਮਨੁੱਖ ਲੱਖ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਅਭਿਅੰਗ ਹੁੰਦਾ, ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਦ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਤਿੰਨ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਧੰਨਵੰਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ। ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਇਹ ਭਾਗ ਓਨਾ ਹੀ ਹਨ ਜਿੰਨੇ ਜਨੇਊ ਦੇ ਧਾਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਜਲੇਸ਼ਵਰ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਹੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ, ਇਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਇਕ ਵਾਰ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ-ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਜੀ ਨੂੰ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ: "ਹੇ ਤ੍ਰਿਣੇਤ੍ਰ, ਅਸੀਂ ਡਰ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਾਂ—ਸਾਡੀ ਰਾਖੀ ਕਰੋ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਆਏ ਹੋ? ਕਿਹੜਾ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਡਰ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" ਤਦੋਂ ਰੁਦ੍ਰ ਜੀ ਦੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਪੱਕੇ ਵਰਤ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਬੋਲੇ: "ਕੀ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਬਾਣਾ ਨਾਮਕ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਦੈਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨਾਮਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ? ਉਸ ਦੀ ਜੋਤ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਵਿਰੂਪਾਖ੍ਸ਼, ਅਸੀਂ ਡਰ ਗਏ ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਵੱਡੀ ਪੀੜ੍ਹ ਤੋਂ ਬਚਾਓ; ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕਰਤੱਵ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰੋ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ: "ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਕਰਾਂਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੇਗੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਏ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਨਾਸ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। "ਕਿਵੇਂ, ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂ?"—ਇਸ ਉੱਤੇ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਨਾਰਦ ਦਾ ਸਮਰਨ ਕੀਤਾ। ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤੇ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਰਦ ਉਥੇ ਆ ਗਏ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਆ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਆਦੇਸ਼ ਕਰੋ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਕਿਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ? ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?" ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: "ਜਾ, ਨਾਰਦ, ਜਿਥੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਉਥੇ ਜਾ; ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ ਬਾਣਾ ਦੈਤ ਰਾਜਾ ਲਈ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰ। ਉਥੇ ਦੇ ਪਤੀ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੋਤ ਕਰਕੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਉਥੇ ਜਾ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੰਤ੍ਰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ।" ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਤੁਰੰਤ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਡੋਲਣ ਵਾਸਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਹਿਰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਅਤੇ ਦੋ ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਮਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਬਾਣਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬਲ ਉੱਤੇ ਘਮੰਡ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਕੰਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਬਾਂਹਬੰਦ, ਮੋੜ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ, ਚੰਨ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਰਦ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਦੈਤ ਰਾਜਾ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਬਾਣਾ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ: "ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਦਿਵ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀ ਆਏ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਆਰਤੀ ਤੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰੋ, ਹੇ ਵੱਧੀਆ ਦੁਜਾਤੀ। ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਆਏ ਹੋ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ; ਬੈਠਣ ਲਈ ਆਸਨ ਤਿਆਰ ਕਰੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਾਣਾ ਨੇ ਨਾਰਦ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਮਹਾਨ ਦੇਵੀ, ਅਨੌਪਮਿਆ ਨਾਮ ਦੀ ਸੀ।