ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਖੋ ਦੇਣਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਯੋਧੇ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਰਹੇ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਥੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਦਿਵਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੋशन ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਗਮਗਾਹਟ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭੜਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਕਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਜ਼ਨਸੇਨੀ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮਕ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਤੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਯਥਾ ਯੋਗ ਆਦਰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਨ ਭਾਉਂਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਾਲਣਹਾਰ, ਦੱਸੋ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ।” ਫਿਰ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸਨ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲੇ, “ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਭਾਗਾ, ਜਗਤ ਦੇ ਸਭ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਹੋ ਗਏ। ਜੇ ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਤੁਹਾਡੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਹੇ ਨਿਸ਼ਪਾਪ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸੰਦੇਹ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਰ ਕਰੋ। ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਭਕਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਪੂਰਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰੋ।” ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਰਾਜਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਲੀਪ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਵਸੀਸ਼ਠਾ ਜੀ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਭਾਗੀਰਥੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦਿਲੀਪ ਨੇ ਧਰਮਕ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਥੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਂਗ ਵਸਿਆ। ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਥੇ, ਦਿਲੀਪ ਨੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਸਮੇਂ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸੀਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਦੇਖ ਕੇ ਦਿਲੀਪ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਉਹ ਧਰਮਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇੜੇ ਆਏ, ਦਿਲੀਪ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਾਲਣਹਾਰ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ। ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਦਿਲੀਪ ਨੇ ਅਰਘ ਦੇਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਿਆ, “ਮੈਂ ਦਿਲੀਪ ਹਾਂ—ਤੁਹਾਡੀ ਜੈ ਹੋ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਦਾਸ ਹਾਂ, ਹੇ ਨਿਸ਼ਚਲ। ਤੁਹਾਡੀ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦਿਲੀਪ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੱਥ ਜੋੜੇ, ਤੇ ਚੁਪ ਚਾਪ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਦਿਲੀਪ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ ਸੁਧਰਿਆ ਸੀ, ਵੇਖ ਕੇ ਵਸੀਸ਼ਠਾ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਆਈ। ਵਸੀਸ਼ਠਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੇਰੇ ਨਮਰਤਾ, ਆਤਮ-ਸੰਯਮ ਤੇ ਸਚਾਈ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ। ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਧਰਮ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੱਤੀ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੀ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਯਜਨ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਹੇ ਨਿਸ਼ਪਾਪ। ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਵਧੀ—ਦੱਸ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਜੋ ਤੂੰ ਕਹੇਂਗਾ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ, ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ।” ਦਿਲੀਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਸਾਰ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਜਗਤ ਦੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਹੀ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਵੀ, ਜੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਾਂ, ਹੇ ਧਰਮਕ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਦੇਹ ਪੁੱਛਾਂਗਾ; ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ। ਹੇ ਆਦਰਯੋਗ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਦੇਹ ਹੈ; ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝਾਓ। ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਹੇ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ।” ਵਸੀਸ਼ਠਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਇਕਾਗਰਤਾ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਜਾਂ ਕੇ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ, ਪੈਰ ਤੇ ਮਨ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਗਿਆਨ, ਤਪਸਿਆ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਸਥਿਰ ਹੈ—ਉਹ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਦਾਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ—ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਛਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਸੰਯਮ ਰੱਖਦਾ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ—ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਚਾਈ ਵਾਲਾ, ਵਚਨ ਤੇ ਪੱਕਾ, ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮਾਨ ਮੰਨਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਯਜਨ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਲਿਖੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਫਲ, ਸੱਚ ਤੇ ਪੂਰੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇ ਇੱਥੇ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਯਜਨ ਗਰੀਬਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ; ਯਜਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਮਗਰੀ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਦਾਰਥ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਾਜਿਆਂ ਜਾਂ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਧਨਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਗਰੀਬ ਜਾਂ ਇਕੱਲੇ ਤੇ ਸਾਧਨ-ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸੁਣੋ: ਇੱਕ ਐਸਾ ਕਰਮ ਹੈ ਜੋ ਗਰੀਬ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਯਜਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਰਾਜ ਹੈ, ਹੇ ਧਰਮਕ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ: ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਜਾਂ ਸੋਨਾ ਤੇ ਗਾਂ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਗਰੀਬ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਕਹਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਗਨਿਸ਼ਤੋਮ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਯਜਨ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਭੀ, ਉਹ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਸੰਯਮ, ਤੇ ਸਚਾਈ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਮ ਤੇ ਆਤਮਿਕ ਉੱਚਤਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।