ਸੁਤ ਜੀ ਨੇ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਸੋਹਣੇ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਰੱਖ ਕੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਸੁਣਨ ਰਾਹੀਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਦਿ ਖੰਡ ਦੀ ਕਥਾ ਵਰਨਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਪੁੰਨ ਦਾਇਕ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਥਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" ਸੁਤ ਜੀ ਨੇ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ, "ਮੈਂ ਹੁਣ ਮੂਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਸਦਾ ਅਮਰ ਹੈ, ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਚਾਨਣ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੌਜੂਦ ਸੀ—ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਕਾਰਣ। ਇਹ ਚਾਨਣ ਸਦਾ ਅਵਿਨਾਸੀ, ਨਿਰਮਲ, ਸ਼ਾਂਤ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸਦਾ ਸ਼ੁੱਧ, ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ।" "ਇਹ ਚਾਨਣ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਗਿਆਨ ਰੂਪ, ਅਨੰਤ, ਅਜਨਮਾ, ਅਵਿਕਾਰੀ, ਅਵਿਨਾਸੀ, ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ, ਅਟੱਲ, ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਗਿਆਨ ਰੂਪ ਚਾਨਣ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਇਆ।" "ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ (ਆਦਿ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ) ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਮਹਾਨ (ਮਹਤ ਤੱਤ) ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਮਹਾਨ ਤੱਤ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਸਾਤਵਿਕ, ਰਾਜਸਿਕ ਅਤੇ ਤਾਮਸਿਕ। ਜਿਵੇਂ ਬੀਜ ਆਪਣੀ ਛਿਲਕ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੱਤ ਵੀ ਆਪਣੀ ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਮਸਿਕ ਤੱਤ ਦੀ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਹਨ: ਵੈਕਾਰਿਕ, ਤੈਜਸ ਅਤੇ ਭੂਤਾਦਿ।" "ਮਹਾਨ ਤੱਤ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਤੱਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਇਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੂਤਾਦਿ ਤੱਤ, ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰਕੇ, ਧੁਨੀ ਦਾ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਧੁਨੀ ਦੇ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਤੋਂ ਆਕਾਸ਼ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਲਕੜਦਾ ਹੈ।" "ਭੂਤਾਦਿ ਨੇ ਧੁਨੀ ਦੇ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਢੱਕ ਲਿਆ; ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਪਰਸ਼ ਦਾ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ। ਪਵਨ (ਵਾਤਾਵਰਣ) ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਣਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸਪਰਸ਼ ਹੈ; ਆਕਾਸ਼, ਜੋ ਧੁਨੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਨੇ ਸਪਰਸ਼ ਦੇ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ।" "ਫਿਰ, ਪਵਨ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰਕੇ ਰੂਪ ਦਾ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪਵਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਵਨ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਦੇ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਨੇ ਰੂਪ ਦੇ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰਕੇ ਸਵਾਦ ਦਾ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਉਸ ਤੋਂ ਜਲ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸਵਾਦ ਦੇ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਦੇ ਨਾਲ; ਸਵਾਦ ਦੇ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਅਤੇ ਜਲ ਨੇ ਰੂਪ ਦੇ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ। ਜਲ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰਕੇ ਗੰਧ ਦਾ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ।" "ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਗੰਧ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਅਦਿ ਤੱਤ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਅਵਿਕਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਵਿਖੰਡਿਤ ਤੱਤ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤਾਮਸਿਕ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਹੋਈ।" "ਇਹ ਰਚਨਾ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹਨ। ਦਸ ਤੈਜਸ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦਿਵਯ ਅਤੇ ਵੈਕਾਰਿਕ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਗਿਆਨ ਦੇ ਅਦਿ ਰੂਪ, ਇਕੱਤਰਵਾਦੀ, ਮਨ ਵੀ ਇਥੇ ਉਲੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਜ ਗਿਆਨ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੰਜ ਕਰਮ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਹਨ।" "ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਉਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਸੁਣੋ: ਕੰਨ, ਚਮੜੀ, ਅੱਖਾਂ, ਜੀਭ ਅਤੇ ਨੱਕ—ਇਹ ਪੰਜ ਹਨ।" "ਇਹ ਪੰਜ, ਬੁਧੀ ਯੁਕਤ, ਧੁਨੀ ਆਦਿ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਗੁਦਾ, ਲਿੰਗ, ਹੱਥ, ਪੈਰ ਅਤੇ ਬੋਲੀ—ਇਹ ਪੰਜ ਕਰਮ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਹਨ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਨਿਸ਼ਕਾਸਨ, ਰਸ ਭੋਗ, ਪਕੜਨਾ, ਚਲਨਾ ਅਤੇ ਬੋਲਣਾ ਹਨ। ਆਕਾਸ਼, ਪਵਨ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਜਲ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵੀ।" "ਹਰ ਇਕ ਇੰਦ੍ਰੀ ਨੂੰ ਧੁਨੀ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਧਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ, ਇਕਤਾ ਨਹੀਂ।" "ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਇਹ ਤੱਤ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਸਮਰਥ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਪਰਸਪਰ ਨਿਰਭਰ।" "ਜਦੋਂ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੂਹ, ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ," "ਤਾਂ ਮਹਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਤਾਂ ਤੱਕ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮੰਡ (ਕੌਸ्मिक ਅੰਡਾ) ਉਤਪੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ, ਇਹ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਬੁਲਬਲੇ ਵਾਂਗ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਇਹ ਅੰਡਾ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜਲ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ; ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਆਦਿ, ਕੁਦਰਤੀ ਆਸਨ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੁੱਲ।" "ਉਸ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਅਵਿਆਕਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।" "ਉਸ ਤੋਂ, ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਅੰਡਾ, ਜਣਨ-ਕੁੰਡ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ; ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਜਲ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਬਣ ਗਏ।" "ਉਸ ਅੰਡੇ ਵਿੱਚ, ਪਹਾੜ, ਟਾਪੂ, ਮਹਾਂਸਾਗਰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ-ਤਾਰੇ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ—ਦੇਵ, ਅਸੁਰ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ—ਸਭ ਕੁਝ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।" "ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਭੀ ਤੋਂ, ਜੋ ਆਦਿ-ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਕਮਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਸੋਨੇ ਦਾ ਅੰਡਾ, ਸ਼੍ਰੀ ਕੇਸ਼ਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।" "ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਾਜਸ ਗੁਣ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੀ, ਖੁਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਕੁਝ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ, ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ; ਫਿਰ, ਨਰਸਿੰਹ ਜਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਜੇਹੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਲੀਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਰਾਮ ਆਦਿ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਬਣ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਉਪਰੰਤ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਸਾਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਵਸਦੇ ਸਾਰੇ ਨਦੀਆਂ, ਪਹਾੜ, ਲੋਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸੋ। ਅਤੇ, ਹੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਤਾਰ, ਹਰ ਥਾਂ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਵੀ ਦੱਸੋ।" ਸੁਤ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਗਿਆਨੀਓ, ਪੰਜ ਮਹਾ-ਤੱਤ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਸੋਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਧਾਰਸ਼ੀਲਾ ਮੰਨੀ ਹੈ।" "ਧਰਤੀ, ਜਲ, ਹਵਾ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼—ਇਹ ਸਭ ਤੱਤ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸੁਖਮ ਹਨ, ਪਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁਤ ਜੀ ਨੇ ਆਦਿ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਕਥਾ, ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਦ ਵਰਨਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਪੁੰਨ ਤੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।