ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਐਸੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦੁਖਾਂ, ਗਰੀਬੀ, ਬਿਮਾਰੀ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਣਚਾਹੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿਚ ਭਟਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਾਤਾ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ, ਨਮਸਕਾਰ, ਛੂਹਣ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਚਮਕ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਦੀ ਯਾਦ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—even ਜੇ ਉਹ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਹੋਣ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਤੁਰੰਤ ਕਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੁਨਾਹਾਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀ ਦਿਲ ਨਾਲ, ਮਾਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਥ 'ਤੇ ਚਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸੀ ਪਲ ਉਸ ਦਾ ਇਹ ਕਰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਕਰਤਾਵਾ ਸਵਰਗ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਤਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਦੇਵੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਆਨੰਦ ਦੀ ਦਾਤਰੀ। ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਮੂਰਤ ਹੈ, ਮੁਰਾ ਦੇ ਵੈਰੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਧਾਰਾ, ਦੁਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਵਾਲੀ ਨਾਵ ਹੈ; ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਦੀ ਸੀੜ੍ਹੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਧੋ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਉਚਾਲਾ ਮਾਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦੀ ਨਦੀ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਚਮਕ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਅਫ਼ਸੋਸ, ਮਨ, ਤੂੰ ਡਰਦਾ ਕਿਉਂ? ਦੋਸਤ, ਕੀ ਤੂੰ ਦੋਨੀਆਂ ਨਰਕਾਂ ਤੋਂ ਡਰ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਡਰ ਮੰਦੇ ਕਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਡਰ ਨਾ ਕਰ। ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ: ਜੇ ਮੇਰੇ ਪਾਪਾਂ ਕਰਕੇ, ਮੇਰਾ ਵੈਰੀ ਤੈਥੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਰਕ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੀ ਰਹਿ ਗਿਆ? ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਧਰਮ ਜਾਂ ਧਨ ਰਹਿ ਗਿਆ? ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ, ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਸਨਾਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਧੀਆ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਆਸ ਕਰਕੇ, ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ—ਉਥੇ, ਮੰਦੇ ਕਰਮ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ 'ਚ ਦੇਵੀਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਵੈਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੋਸਤ, ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸਚੀ ਸਮਝ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ, ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ; ਤੇਰੀ ਬੋਲੀ ਸਭ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੋਵੇ, ਤੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਗੁਣ ਤੇ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ, ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਤਾਕਤ ਆਵੇ—ਇਹ ਸਭ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਹੇ ਸ੍ਰੀ ਜਾਹਨਵੀ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਧੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ, ਤਿੰਨ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਸਜਾਵਟ, ਹੇ ਪ੍ਰਯਾਗ, ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਹੇ ਸਭ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਮੈਨੂੰ ਉੱਪਰ ਲੈ ਚਲ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਦੇ ਦਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ। ਵਾਕ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਗਿਆਨੀ, ਪਾਪ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਨੀਲੇ ਕਿਨਾਰੇ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਹਿਮਾਲਾ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਗੰਗਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਨਦੀ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਤਕਲੀਫਾਂ ਨੂੰ ਧੋ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ। ਕਾਲੀ ਬਰਗਦ, ਕਾਲੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਛਾਂ 'ਚ ਠੰਢ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਕਾਲਾ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਨੇਕ ਵਡਭਾਗ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਤੇ, ਰਾਜੇ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ: "ਸਵਰਗ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰਾਜਯਤਾ—ਇਹ ਹੈ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ।" ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਦੀ ਚਾਨਣ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ—ਇਹ ਹੈ ਪ੍ਰਯਾਗ, ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ। ਚਾਰ ਪਾਸੇ, ਜਿੱਥੇ ਨਦੀਆਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਚਮਰੇ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸਫੈਦ ਤੇ ਕਾਲੇ ਪੱਖੇ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੰਗਤ ਹੈ। ਸੰਗਮ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਧੀ, ਤਿੰਨ ਰਸਤੇ ਵਾਲੀ ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ, ਵਿਧੀ ਦੁਆਰਾ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈਆਂ ਲਈ, ਅਣਗਿਣਤ ਜਨਮ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਾਲ ਹੈ। ਜੋ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ—ਪਰ ਭਾਗ ਨਾਲ, ਸੰਗਮ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਪ੍ਰਯਾਗ, ਪ੍ਰਯਾਗ! ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਜਨਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਤੇ ਹੋਰ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਸਿਰਫ਼ ਵਡਿਆਈ, ਸਤੁਤੀ ਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ, ਜਲਦੀ, ਜਾਂ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ, ਸੰਧਿਆ ਵਿਧੀ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸੰਧਿਆ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਸੰਧਿਆ ਸਾਰੇ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—even ਮੇਰੇ ਲਈ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ, ਚਾਹੇ ਵੱਡੀ ਤਪस्या ਤੇ ਧਿਆਨ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਹੋ, ਮੈਂ ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧੂੜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਯਾਗ ਨੂੰ, ਜੋ ਗੋਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਪ੍ਰਗਟ, ਅਮਰਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ। ਅਸੀਂ ਕੀ ਤਪ ਕਰੀ, ਕੀ ਯਜਨ ਕੀਤੇ? ਕੀ ਦਾਨ ਵਧੀਆ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਕੀ ਕਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ? ਕੀ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਕੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ? ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਗਰੀ, ਸ਼ੁਭਤਾ ਦੀ ਦਾਤਰੀ, ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਗ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਹ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਜੋ ਅਣਗਿਣਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਸਧਾਰਨ ਨਗਰੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਵਾਲੀ ਨਾਵ। ਚੰਗਿਆਂ ਲਈ ਫਲ, ਪਰਿਵਾਰ ਪਵਿੱਤਰ, ਆਤਮਾ ਪੂਰੀ—ਹੋਰ ਕੀ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਖੜਾ? ਜੀਵਤ ਮਨੁੱਖ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ੁਭ ਦਰਸ਼ਨ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਝੂਠ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ, ਇੱਥੋਂ ਵੀ ਕਾਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਇਤਨੀ ਛਣ-ਭੰਗੀ। ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ, ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ, ਲੁਕਵੇ, ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ, ਇੱਥੇ ਪੂਰੇ ਹੋਏ—ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ। ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਕੀ ਡਰ, ਲੱਖਾਂ ਨੇਕ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਕੀ ਖੁਸ਼ੀ? ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਕੀ ਗਰੂਰ, ਮੂੜਤਾ ਤੇ ਗਲਤੀ ਤੋਂ ਕੀ ਦੁਖ? ਧਨ ਤੋਂ ਕੀ ਅਹੰਕਾਰ, ਗਰੀਬੀ ਤੋਂ ਕੀ ਪੀੜਾ, ਕੀ ਖਾਣਾ? ਜੇ ਸ੍ਰੀ ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚਾਹੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਪੌਲ, ਸਿਹਤ, ਜਾਂ ਪਤਲਾਪਨ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਸਪਸ਼ਟ ਸਮਰਥਾ, ਹੌਸਲੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਸੁਪਨੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਉਹ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਦਾਧਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਤੁਰੰਤ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਨਾ ਆਪਣਾ ਰੂਪ, ਨਾ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਨਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਨਾ ਕੋਈ ਨਿਯਤ ਮਾਪ, ਨਾ ਨੀਂਦ ਜਾਂ ਦੁਖ—ਕੁਝ ਵੀ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ। ਗਯਾ, ਪ੍ਰਯਾਗ, ਯਮੁਨਾ, ਤੇ ਕਾਸ਼ੀ, ਉੱਚਾ ਸੰਗਮ, ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਵੱਡਾ ਫਲ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਾਰਦਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੋ, ਪਿਤਰ ਕਰਮ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਦੂਰੋਂ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਮੈਂ ਸ੍ਰੀ ਗਦਾਧਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਗਯਾ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਔਖਾ ਰਸਤਾ, ਦੂਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦੂਰ, ਛੋਟੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ—ਬਾਘ, ਚੋਰ, ਕੰਡੇ, ਤੇ ਸਾਪ—ਇਹ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਕੋਈ ਪਹੁੰਚਦਾ ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਖਰਚ ਕਰਕੇ, ਨਿਮਰ ਬੋਲ ਨਾਲ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਕਰਪਰੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਦਾਧਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੋਲ, ਮੈਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਆਤਮਾ ਹੋ, ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਗਯਾ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧਾ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਅਣਭਾਗੀ ਕਿਉਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ? ਕੀ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿਰਦਯਤਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਲੀ ਦੀ ਤਾਕਤ? ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਚਿਰਕਾਲ ਦੀ ਨੇਕੀ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਇੱਛਾ? ਹੇ ਗਦਾਧਰ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸ਼੍ਰਾਦਧਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ। ਚਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼੍ਰਾਦਧਾ ਸਮੇਂ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸਨਾਨ ਸਮੇਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ— ਸਨਾਨ, ਸੁਣਨ, ਪੜ੍ਹਨ, ਤੇ ਗਾਉਣ, ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਦੁਜਾ-ਜਨਮ, ਪ੍ਰਯਾਗ, ਗੰਗਾ, ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣਨ ਨਾਲ, ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਦੋਸ਼ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਪਾਪ ਤੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਲਸੀ ਦਾ ਪੱਤਾ, ਫੁੱਲ, ਫਲ, ਜੜ੍ਹ, ਡਾਲੀ, ਛਾਲ, ਤੇ ਡੰਡਾ—ਇਸ ਦੇ ਹਰੇਕ ਭਾਗ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮਿੱਟੀ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੂਲਸੀ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੂਲਸੀ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ— ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੋ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੌਤ ਦੇ ਵੇਲੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਹਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਜਾਂ ਜਾਪ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ...