ਇੰਦਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਭੈ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਅਕੁਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕਮਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੁਕ ਗਿਆ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਅਡੋਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਅਸਮਰਥ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਪਾਪ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹੀ ਵੱਸ ਗਿਆ। ਇੰਦਰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਅਸਥਿਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਨਮਨ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਇੰਦਰ ਉੱਤੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਅਤੇ ਜਦ ਉਹ ਚਿੰਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਰੂਪਣੀ ਦੇਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਈ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰ ਤੇ ਆਈ ਹਾਂ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਦੇਸ਼ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗੀ।” ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਬਚਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, “ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਹੈ। ਦੱਸ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਕੀ ਹੈ?” ਬ੍ਰਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਦੇਸ਼ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗੀ। ਪਰ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਕੋਈ ਵਾਸਥਾ ਦਿਓ।” ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਵੀ ਆਖਿਆ, “ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ,” ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਇਹੀ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ, ਇੰਦਰ ਉੱਤੇ ਲੱਗੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਦਾ ਉਪਾਅ ਲੱਭਣ ਲੱਗੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਸ! ਇੰਦਰ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਪਾਪ ਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।” ਅੱਗ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਮੇਰੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਣ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ?” ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜੋ ਕੋਈ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਜਲਦੀ ਅਗਨਿ ਹੋਣ ਤੇ, ਤੈਨੂੰ ਅੰਜਣ, ਬੀਜ, ਜੜੀਆਂ, ਤਿਲ, ਫਲ, ਮੂਲ, ਸਮਿੱਧਾਂ ਜਾਂ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਲਈ ਵਰਤੇਗਾ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗਾ ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।” ਅੱਗ ਨੇ ਇਹ ਆਦੇਸ਼ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਰੁੱਖ, ਜੜੀਆਂ ਅਤੇ ਘਾਹ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਰੱਖੀ। ਰੁੱਖ, ਜੜੀਆਂ ਅਤੇ ਘਾਹ ਨੇ ਵੀ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ! ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਪਾਪ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਮੁੜ ਨਾ ਮਾਰੋ। ਅਸੀਂ ਅੱਗ, ਠੰਢ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਮੀਂਹ, ਕੱਟਣ ਅਤੇ ਚੀਰਨ—ਇਹ ਸਭ ਸਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।” ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਵਿਅਕਤੀ, ਭਾਰੀ ਮੂੜਤਾ ਵਿੱਚ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਿਨਾ ਕਾਰਣ ਕੱਟਦਾ ਜਾਂ ਚੀਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਉਸਦੇ ਉੱਤੇ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ।” ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਰੁੱਖ, ਜੜੀਆਂ ਅਤੇ ਘਾਹ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸ ਦਿੱਤੀ, “ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਪਾਪ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਸਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।” ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ ਇਹ ਪਾਪ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਸਾਡੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਦੱਸੋ।” ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜੇ ਕੋਈ ਪੁਰਖ, ਮਾਸਿਕ ਧਰਮ ਵਾਲੀ ਨਾਰੀ ਨਾਲ ਸੰਭੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਉਸਦੇ ਉੱਤੇ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।” ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜਿਵੇਂ ਹੁਕਮ,” ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪਰਤ ਗਈਆਂ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਸਭ ਪਾਣੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ, ਪਿਤਾਮਹ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਖਣ ਲੱਗੀਆਂ, “ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ! ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ ਆ ਗਈਆਂ ਹਾਂ। ਹੁਕਮ ਕਰੋ, ਅਸੀਂ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।” ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਬ੍ਰਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਪਾਪ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਇੰਦਰ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।” ਪਾਣੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਅਸੀਂ ਮੰਨ ਲਈਤਾ। ਪਰ, ਸਾਡੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਉਪਾਅ ਵੀ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਦਰ ਹੀ ਸਾਰਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।” ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ, ਮੂੜਤਾ ਵਿੱਚ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਫ਼, ਪੇਸ਼ਾਬ ਜਾਂ ਮਲ ਤਿਆਗ ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਉਸ ਉੱਤੇ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮੁਕਤੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਬ੍ਰਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ, ਇੰਦਰ ਇਹ ਪਾਪ ਸਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਪ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ! ਇਹੀ ਵਾਰਤ੍ਰਘਨੀ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰਖੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਸੌ ਅਠਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, “ਵਾਰਤ੍ਰਘਨੀ ਮਹਾਤਮ” ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮਹੇਸ਼ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਾਰਤ੍ਰਘਨੀ ਨਾਮਕ ਦਿਵਿਆ ਨਦੀ, ਭਦਰਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੰਗਮ ਤੋਂ ਚਲ ਕੇ, ਵਰੁਣ ਦੇ ਘਰ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ। ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕੀਤਾ।