ਇਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇੰਦੁਮਤੀ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਚ ਇੱਕ ਦੁਸ਼ਟ ਦਾਨਵ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋ ਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਖਾਮੀਆਂ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਰ ਵੇਲੇ ਇੰਦੁਮਤੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦਾ, ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਦੇਵੀ ਜੈਸਾ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਰਖਦੀ ਸੀ। ਇੰਦੁਮਤੀ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹਰ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਉਹ ਦਾਨਵ ਦੂਰੋਂ ਹੀ, ਇੰਦੁਮਤੀ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਜਾਦੂਈ ਚਲਾਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਇੰਦੁਮਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਚਮਕ ਸੀ, ਕਦੇ ਵੀ ਡਰਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹੁੰਦਾ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਿਅਰਥ ਰਹੀਆਂ; ਉਸ ਦੀ ਮੰਦੀ ਮਨਸ਼ਾ ਕਦੇ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਸੌ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੰਦੁਮਤੀ ਨੂੰ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ, ਇੰਦੁਮਤੀ ਨੇ ਸਵਰਭਾਨੂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਮਕਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਜਨਮਿਆ। ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਸ਼ਟ ਦਾਸੀ, ਜੋ ਜਨਮ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ, ਉੱਚੀ ਉਚਾਰਣਾਂ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਪਰ ਅਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਹੁੰਦਾ, ਜੋ ਦਾਸੀ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਸਾਰਾ ਘਰ ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਜੈਸਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਚੁੱਕ ਕੇ ਬਾਹਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਹੁੰਦਾ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕਾਂਚਨ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਵਿਪੁਲਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਇਸ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀ, ਮੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਮਾਰ ਦੇ। ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਰਸੋਈਏ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰੇ।" ਉਹ ਆਖਿਆ, "ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਕਾ, ਮੈਂ ਰਸੋਈਏ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਂ ਲਵਾਂਗਾ।" ਵਿਪੁਲਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈ—ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਇੰਨਾ ਨਿਰਦਈ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਕਿਉਂ ਹੋ ਗਿਆ? "ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਜੈਸਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੌਣ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਉਂ?" ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਪੁਲਾ ਨੇ ਮੁੜ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਉਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ? ਇੰਨਾ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਨਿਰਲੱਜ ਕਿਉਂ ਹੋਇਆ? ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ!" ਹੁੰਦਾ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ, ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕਸੁੰਦਰੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਵਿਪੁਲਾ ਨੇ ਹੁੰਦਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਜ੍ਹਾ ਸਮਝ ਲਈ—ਜੇ ਇਹ ਬੱਚਾ ਮਾਰਿਆ ਨਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਮਰ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਵਿਪੁਲਾ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਦਾਸੀ ਮੈਕਲਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਅੱਜ, ਮੈਕਲਾ, ਇਸ ਦੁਸ਼ਟ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਰਸੋਈ 'ਚ ਛੱਡ ਦੇ; ਇਸ ਨੂੰ ਰਸੋਈਏ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ, ਤਾਂ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਲਈ ਖਾਣ ਬਣ ਸਕੇ।" ਮੈਕਲਾ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲਿਆ, ਰਸੋਈਏ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਅੱਜ ਰਾਜਾ ਦਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਕਰ—ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਕਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਸੋਈਏ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲਿਆ, ਛੁਰੀ ਚੁੱਕੀ, ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਪਰ, ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਦੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ, ਆਯੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਬੱਚਾ ਮੁੜ ਮੁੜ ਹੱਸਣ ਲੱਗਾ। ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਹੱਸਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਸੋਈਏ ਦਾ ਦਿਲ ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦਾਸੀ ਵੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਰਸੋਈਏ ਨੂੰ ਆਖੀ, "ਹੇ ਸਮਝਦਾਰ ਰਸੋਈਏ, ਤੂੰ ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ; ਇਹ ਦੇਵੀ ਲਕੜਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਇਹ ਕਿਸ ਉੱਚ ਕੁਲ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ?" ਰਸੋਈਏ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਚੰਗੀ ਮਹਿਲਾ, ਜੋ ਤੂੰ ਦਇਆ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ; ਇਹ ਬੱਚਾ, ਰਾਜਸੀ ਲਕੜਾਂ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਇਹ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ?" "ਇਹ ਦੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ, ਜੋ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਚ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਸੀ?" "ਮੁਸੀਬਤਾਂ 'ਚ ਵੀ ਇਹ ਜੀਉਂਦਾ ਰਹੇਗਾ, ਨਾ ਕਿ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਕਲੀਫ਼ 'ਚ; ਚਾਹੇ ਦਰਿਆ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਲੈ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਅੱਗ 'ਚ ਚਲਾ ਜਾਵੇ।" "ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਜੀਉਂਦਾ ਰਹੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਸਦਾ ਨੇਕ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਸਦਾ ਚੌਕਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਸਦਾ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿਚ ਥਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਸਾਥੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਵੀ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੰਮ ਸਦਾ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮਨੁੱਖ ਹੋਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?" "ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਰਸੋਈਏ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਆਯੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਹੋਈ।'" ਇਸ ਕਰਕੇ, ਰਸੋਈਏ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਕਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ; ਦਾਸੀ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਆਯੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਲਕੜਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗੇ; ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਘਰ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਆਸ਼ਰਮ 'ਚ ਲੈ ਗਏ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ 'ਚ, ਸੈਰੰਧਰੀ ਦੇ ਨੇਕ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਬਰਕਤ ਨਾਲ, ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਦਵਾਰ 'ਤੇ, ਉਸ ਵੱਡੇ ਆਸ਼ਰਮ 'ਚ, ਉਹ ਬੱਚਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸੈਰੰਧਰੀ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ, ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਉਥੇ ਛੱਡ ਕੇ; ਰਸੋਈਏ ਨੇ ਇੱਕ ਹਿਰਨ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਉਸ ਦਾ ਮਾਂਸ ਪਕਾਇਆ।