ਉਥੇ, ਰਬਾਬਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਪਰ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਏ। ਉੱਤਮ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦੀ ਵੈਦਿਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਹਰੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਉਸ ਚਮਕਦਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਏ ਅਤੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਯਵਨ ਦੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਰੂ-ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਹੋਈ, ਵੈਨਾ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਭੂਮੀ-ਖੰਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿੱਚ, ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ। ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕੰਢੇ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਵਟ-ਵ੍ਰਖ਼ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਪਿਤਾ ਖੜੇ ਹਨ। ਵਿਜ਼ਵਲਾ ਵੀ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਧਰਮ-ਨਿਸ਼ਠ, ਮਹਾਨ-ਚਿੱਤ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਸੁਦੇਵ-ਨਾਮਕ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਵਿਣੁ ਆਪ ਆਏ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਵਰ ਦਿਤਾ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਜ਼ਵਲਾ ਨੇ ਦਿਲੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਜ਼ਵਲਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਕੁੰਜਲਾ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਆਖਿਆ, "ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਰਾਜਾ ਲਈ ਉੱਤਮ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਧਰਮਕਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਬਦ ਦਿਤੇ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਦੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸੀ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੁੰਦਰ ਨਦੀ-ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਚਯਵਨ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। "ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਹੋਰ ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਬਾਰੇ?" ਵੈਨਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਸੰਖ ਵਿਚ ਰਖਿਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮੈਨੂੰ ਪੀਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਫਿਰ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕੌਣ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ? ਉੱਤਮ ਵੈਸ਼ਣਵ ਗਿਆਨ ਇੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਤੁਸੀਂ ਜਿਵੇਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਮੇਰੀ ਪੀਣ ਦੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮੁਕਦੀ ਨਹੀਂ। ਹਕ਼ੀਕਤ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੀ ਸੁਣਨ ਦੀ ਆਸ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਕੁੰਜਲਾ ਦੇ ਕਰਮ ਵੀ ਦੱਸੋ; ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੌਥੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ?" "ਮੇਹਰ ਕਰਕੇ, ਸੱਚੀ ਕਥਾ ਪੂਰੀ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਕੁੰਜਲਾ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਾਂਗਾ।" "ਚਯਵਨ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।" "ਜੋ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਚਯਵਨ ਦੀ ਕਥਾ' ਵਾਲਾ ਸੌਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਗੁਰੂ-ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ, ਵੈਨਾ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਭੂਮੀ-ਖੰਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿੱਚ, ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੇ ਟਵੰਗਾ ਦੇ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੂੰ, ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉੱਤਮ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ। "ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਡੀ ਭਲਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਕੁੰਜਲਾ ਦੀ, ਜੋ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ।" ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਕੁੰਜਲਾ, ਜੋ ਧਰਮਕਤ ਆਤਮਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਚੌਥੇ ਪੁੱਤਰ ਕਪੀੰਜਲਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ:" "ਪੁੱਤਰ, ਦੱਸ, ਤੂੰ ਨਵਾਂ ਕੀ ਵੇਖਿਆ? ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਇੱਥੋਂ ਭੋਜਨ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਵਧੀਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ?" "ਹੁਣ, ਜੇ ਤੂੰ ਕੁਝ ਵੱਡਾ ਸ਼ੁਭ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਦੱਸ।" ਕਪੀੰਜਲਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਪਿਤਾ, ਉਹ ਨਵਾਂ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।" "ਜੋ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂ ਸੁਣਿਆ, ਜਾਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਹੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਸੁਣੋ, ਪਿਤਾ।" "ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਭਰਾ ਸੁਣਣ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮਾਤਾ, ਹੁਣ ਸੁਣੋ: ਕੈਲਾਸ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਚੰਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿੱਟਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਧੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਿਤਾ।" "ਉਥੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਿਵਿਆ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਦੀਆਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਿਤਾ, ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਜਲ-ਧਾਰਾਵਾਂ।" "ਉਸ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਝੀਲਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹਨ; ਚੌੜੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਹੰਸ ਅਤੇ ਸਾਰਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।" "ਉਸ ਉੱਤਮ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੰਗਲ ਹਨ, ਜੋ ਫੁੱਲਦੇ ਅਤੇ ਫਲ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਇਹ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ, ਸ਼ੁਭ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਨਨਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।" "ਇਹ ਗੰਧਰਵਾਂ, ਚਾਰਣਾਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੈ; ਦਿਵਿਆ ਉਪਵਨਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ।" "ਇਹ ਦਿਵਿਆ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।" "ਰਾਜਾ, ਇਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੈ, ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਚੰਦਨ, ਬਕੁਲਾ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੈ।" "ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਮਿੱਠਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਭੰਭੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਹਣਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਜੰਗਲ ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।" "ਉਥੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਮੰਦਰ ਖੜਾ ਹੈ, ਅਨੇਕ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਚਿੱਟੇ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ।" "ਚਾਰ ਪਾਸੇ, ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਗਰਜ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਬੂਂਦ, ਸੂਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਬੂਂਦ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ।" "ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਅਤੇ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਮੋਰਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਇਹ ਘਾਟੀਆਂ, ਢਲਾਨਾਂ, ਚੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਟਿੱਲਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਝਰਨਿਆਂ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਵਾਲੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਥਾ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।