ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਰਮਦਾ, ਸਰਯੂ, ਅਤੇ ਵੇਤ੍ਰਵਤੀ, ਤਾਪੀ, ਪਯੋਸ਼ਣੀ, ਚੰਦਰਾ ਅਤੇ ਵਿਪਾਸ਼ਾ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਪੁਸ਼ਿਆ, ਪੂਰਨਾ, ਦੀਪਾ ਅਤੇ ਵਿਦੀਪਾ—ਇਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇਣ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ ਕੇਵਲ ਗੰਗਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੰਗਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗਾ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗੰਗਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਚੰਦ੍ਰ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣ ਸਮੇਂ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਕੇਵਲ ਗੰਗਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੀ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਦਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਦਰਯੋਗ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਰੂਪ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਦਿਵਿਆ ਮਾਤਾ ਦੁਖੀ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸੌ ਕਲਪਾਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਿੱਥੇ ਗੰਗਾ, ਯਮੁਨਾ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਪਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਜੋ ਕੁਝ ਭੀ ਸਤਿਕਾਰ ਮੈਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਹੀ ਸਤੋਤ੍ਰ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਹੀ ਭੇਂਟ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹੀ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਨਮਸਕਾਰ ਤੇਰੇ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।" ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੇਵਲ ਦਰਸ਼ਨ, ਨਮਸਕਾਰ, ਛੂਹਣ ਜਾਂ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਦੁੱਖ, ਰੋਗ, ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਅਣਹੋਣੀਆਂ ਦੀ ਮਾਰ ਝੱਲਦੇ ਹਨ। ਜਿਸਦੀ ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਹੀ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਲੱਖਾਂ ਯੋਜਨ ਦੂਰੋਂ ਵੀ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਜਲਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸਦਾ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਰਸਤੇ ਚਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਇਹ ਕਿਰਿਆ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦਿਆਂ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਉਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਯਾਤਰੀ ਸਵਰਗ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਦੇਵੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੀ। ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਮੂਰਤ ਹੈ, ਮੁਰਾ-ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਧਾਰਾ ਹੈ, ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲਿਆਂਦੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਹੈ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ, ਸਵਰਗ ਦੀਆਂ ਸੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ; ਉਹ ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਚੰਗੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਚਮਕ ਅਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। "ਹਾਏ, ਮਨ! ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਕੰਬਦਾ ਹੈਂ? ਦੋਸਤ, ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਨਰਕਾਂ ਤੋਂ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ? ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਡਰ ਉਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਪਰ ਡਰ ਨਾ ਕਰ। ਸੁਣ: ਜੇ ਮੇਰੇ ਪਾਪਾਂ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਵੈਰੀ ਤੈਥੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਰਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੀ ਬਚਿਆ? ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੀ ਧਰਮ ਜਾਂ ਧਨ ਰਹਿ ਗਿਆ?" ਜਿੱਥੇ ਸਭ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਸਤਿ-ਕਥਾ, ਆਨੰਦ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉੱਚੀ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਭੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਉਥੇ, ਭਾਵੇਂ ਪਾਪੀ ਹੋਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਵਤਾ-ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੇਦ ਵੀ ਗਵਾਹ ਹਨ। "ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੱਚੀ ਸਮਝ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇ, ਦੋਸਤ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਤੇਰੀ ਬੋਲੀ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੋਵੇ, ਤੈਨੂੰ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਮਿਲਣ, ਤੇਰੀ ਆਤਮਿਕ ਤਾਕਤ ਵਧੇ—ਇਹ ਸਭ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।" "ਹੇ ਸ਼੍ਰੀ ਜਾਹਨਵੀ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸੰਤਾਨ, ਤਿੰਨ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਗਹਿਣਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਯਾਗ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ, ਹੇ ਸਭ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਮੈਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕ, ਆਪਣੇ ਨੂਰ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰਲੇ ਦੱਸ ਹਨੇਰੇ ਨਾਸ਼ ਕਰ।" ਵਾਣੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿਆਣੇ ਵੀ, ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਨੀਲੇ ਕੰਢੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਪ੍ਰਯਾਗ, ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਗੰਗਾ, ਜੋ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਨਦੀ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਤਾਪਾਂ ਨੂੰ ਧੋ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਪ੍ਰਯਾਗ, ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ। ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਵਟਵ੍ਰਿਛ, ਜੋ ਕਾਲੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਛਾਂ ਨਾਲ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਠੰਢ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਪ੍ਰਯਾਗ, ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸਵੈ-ਅਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਤੇ, ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ: "ਸਵਰਗ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ—ਇਹ ਸਭ ਪ੍ਰਯਾਗ, ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ।" ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਦੇ ਨੂਰ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ ਪ੍ਰਯਾਗ, ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ। ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ, ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਚਮਰੇ ਦੇ ਪੱਖਿਆਂ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਚਮਕ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨਦੀਆਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੰਘਮ ਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਧੀ, ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ, ਤਿੰਨ ਰਸਤਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਰਿਵਾਜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈਆਂ ਲਈ, ਅਣਗਿਣਤ ਜਨਮ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਮਿੱਠੀ ਅਤੇ ਸੁਭਾਵ ਨਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਪਰਮ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਵੀ; ਪਰ ਭਾਗ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੰਘਮ ਖਾਸ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਹੈ ਪ੍ਰਯਾਗ, ਪ੍ਰਯਾਗ! ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਲੋਕ ਸਵਰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਪਰ ਯਜਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿ-ਕਥਾ, ਭਜਨ ਅਤੇ ਬਚਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ, ਜਲਦੀ ਜਾਂ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ, ਸੰਧਿਆ-ਵੰਦਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸੰਧਿਆ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਸੰਧਿਆ-ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ। ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਵੱਡਾ ਤਪ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ, ਮੈਂ ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ ਦੀ ਮਹਾਨ ਧੂੜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਅਣਤੁੱਲਣੀ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਨੂੰ, ਜੋ ਚੱਕਰ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਸਵੈ-ਪ੍ਰਗਟ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਮਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਕੀ austerity (ਤਪ) ਕੀਤੇ ਹਨ, ਕੀ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ? ਕੀ ਦਾਨ ਯੋਗਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਕੀ ਕਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ? ਕੀ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਕੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ? ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਰਾਹੀਂ ਸਦਾ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਗਰੀ, ਮੰਗਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਰਾਜਧਾਨੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਗ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਜੋ ਅਣਗਿਣਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਨਗਰੀ, ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲਿਆਂਦੀ ਕਿਸ਼ਤੀ। ਚੰਗਿਆਂ ਲਈ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਫਲ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਦਾਗ ਧੋ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਤਮਾ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਰਹਿ ਗਿਆ? ਇਕ ਜੀਉਂਦਾ ਮਨੁੱਖ ਲੱਖਾਂ ਮੰਗਲਮਈ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਗੱਲ ਝੂਠ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਨੇਤਰਾਂ ਲਈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕਾਸ਼ੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੀਵਨ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹੈ। ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਵਾਸਤੇ ਵੀ, ਦਿਵਿਆ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਨੀ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਜੋ ਇੱਥੇ ਪੁਰਾਣੇ, ਲੁਕਵੇਂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਗਟ, ਸਿੱਧ ਹੋਏ ਹਨ—ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਸ਼੍ਰੀ ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲਵਾਂ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਪਾਪ ਮਾਰਗ ਦਾ ਡਰ, ਅਣਗਿਣਤ ਪੁੰਨਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਘਮੰਡ, ਮੰਦਤਾ ਤੇ ਭੁੱਲ ਦੀ ਚਿੰਤਾ, ਧਨ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਜਾਂ ਗਰੀਬੀ ਦੀ ਪੀੜਾ, ਭੁੱਖ—ਇਹ ਸਭ ਅਰਥਹੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੌਲਤ, ਸਿਹਤ ਜਾਂ ਪਤਲਾਪਣ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਾਹ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਦਾਧਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਤੁਰੰਤ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਨਾ ਆਪਣਾ ਰੂਪ, ਨਾ ਪਿਛਲੇ ਸੁਕਰਮਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਨਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਨਾ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮਾਪ, ਨਾ ਨੀਂਦ ਜਾਂ ਦੁੱਖ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ। ਗਿਆ, ਪ੍ਰਯਾਗ, ਯਮੁਨਾ, ਕਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸੰਘਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਫਲ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਾਰਦਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।