ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਪੁਸ਼ਕਸਾ ਸੀ। ਉਹ ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ ਅਤੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਚਲਾਕ ਅਤੇ ਠੱਗਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਪੁਸ਼ਕਸਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਾਪੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਇੰਝ ਹੀ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਇੱਕ ਰਾਤ, ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਪੁਸ਼ਕਸਾ ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੀ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਗਿੱਧ ਨੂੰ ਤੀਰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਜਾਗਦਾ ਰਿਹਾ, ਅੱਖ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਕੱਟੀਆਂ, ਜੋ ਹੇਠਾਂ ਪਏ ਲਿੰਗ ਤੇ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਦੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਕਿਸਮਤ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਪੱਤੀਆਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਜੋਂ ਮੰਨੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਝ, ਬਿਨਾਂ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਦੇ, ਪੁਸ਼ਕਸਾ ਨੇ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਰਾਤ, ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਉਗਣ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਪੁਸ਼ਕਸਾ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਵੇਲੇ, ਉਸ ਦੀ ਭੁੱਖੀ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਪਤਨੀ ਉਸ ਕੋਲ ਆਈ। ਪੁਸ਼ਕਸਾ ਨੂੰ ਨਾ ਸੂਰ ਮਿਲਿਆ, ਨਾ ਹਰਣ, ਨਾ ਮਹਿਸ਼ੀ—ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਪਤਨੀ ਉਸ ਲਈ ਖਾਣ ਪੀਣ ਲੈ ਆਈ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਜਲ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘੀ, ਉਹ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਚਲ ਜਲਦੀ ਆ, ਖਾਣਾ ਖਾ ਲੈ, ਮੈਂ ਮੱਛੀ ਤੇ ਮਾਸ ਲਿਆਈ ਹਾਂ।" ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੂਰਖ, ਕੱਲ੍ਹ ਜੋ ਮਾਸ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਤੂੰ ਖਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਘਰ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪੁਸ਼ਕਸਾ, ਜੋ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਦੀ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਤੇ ਜਾਗਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰ ਕੇ ਦਰਿਆ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਇੱਕ ਕੁੱਤਾ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਸਾਰਾ ਮਾਸ ਖਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਚੰਡਾ, ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਈ, ਪਰ ਪੁਸ਼ਕਸਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ, "ਇਸ ਨੇ ਤੇਰਾ ਕੀ ਬਿਗਾੜਿਆ? ਇਸ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ।" ਚੰਡਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਮਾਸ ਖਾ ਗਿਆ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਭੁੱਖਾ ਰਹਿਣਾ।" ਪੁਸ਼ਕਸਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਜੋ ਕੁੱਤੇ ਨੇ ਖਾ ਲਿਆ, ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਭੋਜਨ ਸੀ। ਇਹ ਨਾਸਵੰਤ ਸਰੀਰ ਕਿਸ ਕੰਮ ਦਾ, ਜਦ ਜਿੰਦ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ?" ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਪਾਪੀ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਅਹੰਕਾਰ, ਵਾਸਨਾ ਤੇ ਬੁਰਾਈ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਅਤੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਅਡੋਲ ਹੋ ਜਾ।" ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਧਾਰ ਤੇ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਲੰਮਾ ਜੀਵਨ ਕਿਸ ਕੰਮ ਦਾ?" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਕੱਢੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ ਅਚਾਨਕ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਣ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਗਣ ਰੁਦਰਾਖਸ਼ ਪਹਿਨੇ, ਮਾਟੀ ਜਟਾਵਾਂ, ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਸਜੇ, ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਪੁਸ਼ਕਸਾ ਨੇ ਭਾਵੁਕਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਆਏ ਹੋ?" ਉਹ ਗਣ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਜਲਦੀ ਰਥ 'ਚ ਚੜ੍ਹ।" "ਜੋ ਤੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ ਤੂੰ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ।" ਵੀਰਭਦਰ ਨੇ ਪੁਸ਼ਕਸਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਅਣਜਾਣੇ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਬੈਠਾ। ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਜੋ ਤੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਸੁੱਟੀਆਂ, ਉਹ ਲਿੰਗ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੀਆਂ। ਤੇਰੀ ਜਾਗਣ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਤੈਥੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।" "ਸਿਰਫ਼ ਨਕਲ ਕਰਕੇ—ਕੋਲਾ ਫਲ ਵਿਖਾ ਕੇ—ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਦੀ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਉਪਵਾਸ ਤੇ ਜਾਗਣ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਤੈਥੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।" ਜਦ ਪੁਸ਼ਕਸਾ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਵੀਰਭਦਰ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉੱਚੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗਣਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਾਜ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ। ਇੰਝ, ਇਕ ਪਾਪੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਆਪਣੀ ਅਣਜਾਣੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।