ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਭਾਗਿਆਂ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, "ਤੂੰ ਉਹ ਕਰ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ—ਹਰਿ ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੌ ਨਾਮ ਜਪਿਆ ਕਰ।" ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿੱਤ ਭਗਤੀ ਰੱਖ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਵਰਤ—ਅਸ਼ੂਨ੍ਯਸ਼ਯਨ—ਅਪਣਾਉ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਧਰਮਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਗਿਆਨ, ਸਤੋਤ੍ਰ, ਵਰਤ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿਖਾਇਆ ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਿ्णੂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਾਰੀ ਜਨਾਨੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਵਿ्णੂ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਇਕੱਲੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਈ, ਸਾਰੇ ਦੋਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ।" ਉਸ ਨੇ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ, ਭੋਜਨ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ, ਕਿਸੇ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਅਤਿ ਦੁਖੀ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਰਹੀ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਨ! ਜਦੋਂ ਚੌਥਾ ਸਾਲ ਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਮਹਾ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਦੂਰ ਕਰ ਲਈ। ਫਿਰ ਜਨਾਰਦਨ, ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਉਹ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਸੱਚੇ, ਸ਼ੁਭ ਸਵਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਸੂਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਮੋਹ-ਘਟਾ ਵਾਂਗੂਂ ਕਾਲੇ, ਇੰਦ੍ਰਨੀਲ ਮਣੀ ਵਾਂਗ ਨੀਲੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ, ਗਦਾ, ਕਮਲ ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਆਭੂਸ਼ਣ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।" ਉਹ ਮਹਿਲਾ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਆਸਰਾ ਲੱਭਦੀ ਹੋਈ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਅੱਗੇ ਝੁਕ ਕੇ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟੇ ਬੋਲ ਚੁੱਕੀ, "ਤੁਹਾਡੀ ਅਲੌਕਿਕ ਜੋਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਖੜੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ। ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਜੋ ਇੰਨੇ ਵਿਅਕਤੀਕਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹੋ?" "ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕਿਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਆਏ ਹੋ? ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ! ਆਪਣੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੋ।" "ਤੁਹਾਡੀ ਜੋਤ ਅਤੇ ਲਛਣ ਦੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਸਮਝ ਗਈ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਹੋ। ਪਰ, ਹੇ ਜਗਤਪਤੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਰੂਪ ਜਾਂ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੋ, ਜਾਂ ਵਿ्णੂ, ਜਾਂ ਸ਼ੰਕਰ?" ਉਹ ਝੁਕ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਤਦ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਉਸ ਨਤ ਮਸਤਕ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ! ਤਿੰਨੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਕੋਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਾਂ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਹੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਾਂ। ਜੋ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਹੀ ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਹਾਂ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ, ਵਰਤ ਅਤੇ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈਂ। ਆਪਣਾ ਵਰ ਮੰਗ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ!" ਉਸ ਇਸ਼ਵਰੀ ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜੈ ਹੋ, ਹੇ ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਉੱਠਾ ਲਵੋ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ। ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਚਕਰਧਾਰੀ, ਮਿਹਰ ਕਰੋ। ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਅਟੁੱਟ ਭਗਤੀ ਮਿਲੇ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ! ਮੈਨੂੰ ਮੋਖਸ਼ ਦਾ ਨਿਰਮਲ ਮਾਰਗ ਵਿਖਾਓ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਮਿਲੇ।" ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤਾਂਹੀ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਸੁਤ! ਹੁਣ ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਕੇ, ਉੱਚਤਮ ਵੈਸ਼ਨਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੀ ਜਾ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਹੁੰਚਣ ਔਖਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇਸ ਉੱਚਤਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾ।" ਜਦ ਮਾਧਵ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ਼ਵਰੀ ਮਹਿਲਾ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਦੇਵਤਾਮਈ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਸ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਸੋਹਣੀ ਅਕਾਸ਼ੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਵੈਸ਼ਨਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਨਾਸ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਪੰਛੀ (ਜੋ ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ) ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਉਸ ਉੱਤਮ ਪੰਛੀ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ। ਫਿਰ, ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿ ਖੰਡ, ਵੇਨਾ ਦੀ ਕਥਾ, ਗੁਰੂ ਤੀਰਥ, ਅਤੇ ਚਯਵਨ ਦੀ ਕਥਾ ਦੇ ਅਠਾਸੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿ्णੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਫਿਰ ਕੁੰਜਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਦੱਸੋ ਪੁੱਤਰ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਨਵਾਂ ਕੀ ਵੇਖਿਆ?'" "ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣੇ ਦੱਸ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਕੁੰਜਲ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਮੁੱਜਲ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਹਿਮਾਵਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪਹਾੜੀ, ਉੱਤੇ ਗਿਆ।" "ਤੁਾਡੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਭੋਜਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਗਿਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਅਦਭੁਤ ਨਜ਼ਾਰਾ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਨਾ ਕਦੇ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਨਾ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।" "ਉੱਥੇ, ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਕਈ ਅਚੰਭਿਆਂ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ।" "ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਸਨ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਅਣਗਿਣਤ ਵਿਲੱਖਣ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।" "ਉੱਥੇ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ: ਕਈ ਹੰਸਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਹੰਸ ਆਇਆ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਵੀ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ; ਕੁਝ ਦੇ ਚੰਨ੍ਹੇ ਅਤੇ ਪੈਰ ਕਾਲੇ ਸਨ, ਕੁਝ ਦੇ ਸਰੀਰ ਚਿੱਟੇ ਸਨ।" "ਕੁਝ ਨੀਲੇ ਸਨ, ਕੁਝ ਚਿੱਟੇ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪਿਤਾ। ਉੱਥੇ ਚਾਰ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਸਨ, ਜੋ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਡਰਾਉਣੇ, ਚਿਹਰੇ ਕਰੂੜ, ਵਾਲ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ। ਫਿਰ, ਉਹ ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਉੱਤੇ ਆ ਗਈਆਂ।" "ਕਾਲੇ ਹੰਸਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਾਨਸਾ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਹੋਰ ਹੰਸ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਫਿਰਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।" "ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਭਿਆਨਕ ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਹੱਸਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹੰਸ ਝੀਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।" "ਫਿਰ, ਹੋਰ ਤਿੰਨ ਵੀ ਨਿਕਲ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਕਰਦੇ ਚਲੇ ਗਏ।