ਇਕ ਵਾਰ, ਪਦਮਾ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਉਮਾ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਖੰਡਾ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਗਊਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਗਊ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਗਊਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਦਸ ਗਊਆਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਖੰਡਾ ਤੀਰਥ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਅਨੰਤ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੀਰਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਪੀਪਲ ਦਾ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਉਥੇ ਪੰਜ ਅਮਲਕੀ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿਚ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਦਮਾ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਚਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਉੱਤਰਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਉਮਾ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿਚ, 'ਖੰਡਾ ਤੀਰਥ' ਨਾਮਕ ਚੌਂ-ਸੌ-ਚੌਂਤ-ਚੈਪਟਰ ਵਰਨਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੰਬੂ ਤੀਰਥ ਜਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਕ ਹੈ; ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੀੜ੍ਹੀ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਉਥੇ, ਦਸਾਂਗ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ, ਜੰਬਵਤ ਨੇ ਕਦੇ ਭਾਲੂਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਇੱਕ ਲਿੰਗਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਜੰਬਵਤ ਨੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਨਗਾੜੇ ਵੱਜਾ ਕੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ—'ਰਾਮ ਨੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਰਾਵਣ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਸੀਤਾ ਮੁੜ ਮਿਲ ਗਈ!' ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਸ਼ੁਭ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਇੱਕ ਲਿੰਗਾ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ, ਦੇਵੀ, ਰਾਮ ਦੀ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਜਗਤ ਦੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਖਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, 'ਮੈਂ ਰਾਮ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਹੀ ਰੁਦ੍ਰ ਹੈ; ਜਦ ਇਹ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਤੇ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।' ਜਿਹੜੇ 'ਰਾਮ ਰਾਮ' ਜਾਂ 'ਰਾਮ' ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਭ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। 'ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਹੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।' ਮੈਂ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਲੋਟਸ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਭਕਤੀ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ, ਜੰਬਵਤ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਜੰਬਵੰਤ ਨਾਮ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਚੌਦਾਂ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ, ਕੇਵਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਜੰਬਵਤ ਵਰਗਾ ਬਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ। ਇਥੇ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਜਮੀਨ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੰਬਵੰਤ-ਈਸ਼ਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਦਮਾ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰਖੰਡ ਵਿੱਚ, 'ਜੰਬਵਤ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਚੈਪਟਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਸੱਭਰਮਤੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਖੰਗਧਰਾ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਰਹੇਗਾ। ਉਥੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਸੱਭਰਮਤੀ, ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਟਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਲਈ, ਜਦ ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਉਤਰੀ। ਉਥੇ, 'ਖੰਗਧਰਾ' ਨਾਮ ਨਾਲ, ਰੁਦ੍ਰ ਖੁਦ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਜਿੱਥੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਪਾਪੀ ਵੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾ ਉਧਾਰਨ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਕਿਰਾਤ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤਿ ਦੁਖਦਾਇਕ ਵਰਤ ਦੀ। ਪਾਰਵਤੀ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ, 'ਉਸ ਕਿਰਾਤ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਵਰਤ ਕੀਤਾ? ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸਚਾਈ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।' ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, 'ਕਦੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ, ਚੰਡਾ ਨਾਮਕ, ਮਨੁੱਖ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਬੁਰੀ, ਨਿਰਦਈ, ਠੱਗ, ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ।' ਉਹ ਮੰਦੇ ਮਨੁੱਖ ਜਾਲਾਂ ਨਾਲ ਮੱਛੀਆਂ ਮਾਰਦਾ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਹਿਰਣ, ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ, ਕਾਲਾ ਸਾਰਨ, ਅਤੇ ਸਿੰਗ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਮਾਰਦਾ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ, ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਪੰਛੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੋਰ, ਮਾਰਦਾ। ਜੰਗਲੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਪਾਪੀ, ਅਤੇ ਮੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ; ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਠੱਗਣੀ ਅਤੇ ਚਲਾਕ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਰਾਤ, ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਪਾਪੀ, ਇੱਕ ਸ੍ਰੀ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਸਿਆਲ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਤੀਰ ਫਿੱਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਉਹ ਰਾਤ, ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੌਦਵੀ, ਉਹ ਜਾਗਦਾ ਰਹਿਆ, ਅੱਖ ਮੀਚਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਪਾਰਵਤੀ, ਲਈ। ਉਥੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸ੍ਰੀ ਰੁੱਖ ਦੇ ਬਹੁਤ ਪੱਤੇ ਕੱਟਦਾ ਗਿਆ; ਉਹ ਪੱਤੇ, ਉਸ ਦੀ ਹਰਕਤ ਨਾਲ, ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪਏ ਲਿੰਗਾ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਰਹੇ। ਭਾਗ ਦੇ ਵਸ਼, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੱਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਬਣ ਗਏ। ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਬਣਾਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ; ਜਦ ਕਿ ਉਹ ਗਿਆਨ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਪੁਸ਼ਕਸਾ ਨੇ ਇਹ ਕੀਤਾ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ, ਚੌਦਵੀ ਦੀ ਚਾਨਣੀ, ਚੰਦ੍ਰੋदय ਵੇਲੇ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਪੁਸ਼ਕਸਾ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਪਤਨੀ, ਭੁੱਖੀ ਤੇ ਨਿਰਾਸ, ਉਥੇ ਆਈ, ਜਿੱਥੇ ਪੁਸ਼ਕਸਾ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਂ ਸੂਰ, ਨਾਂ ਹਿਰਣ, ਨਾਂ ਹੀ ਭੈਂਸ ਮਿਲੀ; ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਪਤਨੀ ਉਸ ਲਈ ਖਾਣਾ ਲਿਆਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਦਮਾ ਪੁਰਾਣ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਪੂਜਾ, ਦਾਨ, ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਯਾਦ ਦੇ ਅਨੰਤ ਫਲਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।