ਹਰਾਵਾਂ ਨੇ, ਇੱਕ ਪਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਗੁਆ ਬੈਠੋਗੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਜਾਵੋਗੇ।" ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਗਾਂਵਾਂ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਹਰਾ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰਾ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: "ਸਾਨੂੰ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦਾ ਅਵਸਰ ਮਿਲੇ।" ਹਰਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਾਵਤੀ ਤੀਰਥ ਨੇੜੇ, ਬ੍ਰਹਮਾਵੱਲੀ ਵਿਖੇ, ਖੰਡਾ ਨਾਂ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋਗੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਰੂਰ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ।" ਫਿਰ, ਗਾਂਵਾਂ ਨੇ ਗੋਆਲਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈਆਂ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੋਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਦੁੱਖ-ਦਹਾਢੇ ਸਦਾ ਲਈ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਉੱਥੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ, ਤੇ ਗੋਬਰ ਦੀ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਚੌਦਾਂ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੁਖੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਦਸ ਲੱਖ ਗਾਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਜਿਤਨਾ ਫਲ ਵੀ ਖੰਡਾ ਤੀਰਥ ਤੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਉੱਥੇ ਗੋਏ ਦੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਪੀ ਲਵੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੰਡਾ ਤੀਰਥ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਨਾ ਅਗਾਂ ਹੋਵੇਗਾ; ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬੜਾ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਨੰਦੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਏਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਉੱਥੇ ਸੋਣ ਦੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੁਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਉੱਥੇ ਦਸ ਗਾਵਾਂ ਦੋਜਾ ਜਨਮੇ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਅਮਰ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਪੀਪਲ ਦਾ ਰੁੱਖ ਲਾਵੇ, ਉਹ ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪੰਜ ਅਮਲਕੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਫਿਰ ਹਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਗੌਰਵਮਈ ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰਖੰਡ ਦੇ, ਉਮਾ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਵਾਦ ਵਿਚ, ਖੰਡਾ ਤੀਰਥ ਨਾਮਕ ਚੌਂ-ਚਾਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜੰਬੂ ਤੀਰਥ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਸੀੜ੍ਹੀ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਉੱਥੇ, ਦਸਾਂਗਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਜਾਮਬਵੰਤ ਨੇ ਕਦੇ ਭਾਲੂਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਇੱਕ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਾਮਬਵੰਤ ਨੇ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨਗਾਰੇ ਵਜਾ ਕੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ: "ਰਾਮ ਨੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ, ਰਾਵਣ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਸੀਤਾ ਮੁੜ ਮਿਲ ਗਈ!" ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੁਭਕ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਉੱਥੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਜਾਮਬਵੰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਰਾਮ ਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਰੁਦ੍ਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਵੀ ਰਾਮ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਜਗਤ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਮਹਾਦੇਵ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਮੈਨੂੰ ਜਾਣੋ ਕਿ ਮੈਂ ਰਾਮ ਹਾਂ, ਤੇ ਰਾਮ ਹੀ ਰੁਦ੍ਰ ਹਨ। ਜਦ ਇਹ ਸਮਝ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਵੀ ਵੰਡ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।" ਜੋ ਮਨੁੱਖ 'ਰਾਮ ਰਾਮ' ਜਾਂ 'ਰਾਮ' ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਦਾ ਰਾਮ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਮੈਂ ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਸਦਾ ਭਗਤੀ ਤੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਕਮਲ-ਨੈਨੀ ਰਾਮ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ, ਜਾਮਬਵੰਤ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਾਮਬਵੰਤ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਚੌਦਾਂ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜਾਮਬਵੰਤ ਵਰਗੀ ਤਾਕਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਸਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਉਮਾ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਜਾਮਬਵੰਤ ਤੀਰਥ ਮਹਾਤਮ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਗੇ, ਸਬ੍ਰਮਤੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਇੱਕ ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਖੰਗਧਾਰਾ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲੁਕਿਆ ਰਹੇਗਾ। ਉੱਥੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਜਾਂ ਜਲ ਪੀਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਬ੍ਰਮਤੀ, ਕਸ਼ਯਪ ਜੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਜੀ ਦੀ ਜਟਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਈ ਸੀ, ਜਦ ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਥੇ, ਖੰਗਧਾਰਾ ਨਾਂ ਤੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਆਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀ ਵੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਕਥਾ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਕਿਰਾਤ (ਸ਼ਿਕਾਰੀ) ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਰਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਪਾਰਵਤੀ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ, "ਉਸ ਕਿਰਾਤ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਹਦੇ ਵਰਤ ਦੀ ਕਿਸਮ ਕੀ ਸੀ? ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।" ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜੋ ਇਹ ਸਭ ਦੱਸ ਸਕੇ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸੁਣਾਉ, ਜੋ ਸੁਣਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।" ਮਹਾਦੇਵ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ, ਚੰਡਾ ਨਾਂ ਦਾ ਕਿਰਾਤ ਸੀ। ਉਹ ਸੁਭਾਅ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖ਼ਰਾਬ, ਠੱਗ, ਨਿਰਦਈ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਉਹ ਜਾਲਾਂ ਨਾਲ ਮੱਛੀਆਂ ਮਾਰਦਾ, ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਹਰਣ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ, ਕਾਲੇ ਹਿਰਣ ਤੇ ਸਿੰਗ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਮਾਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾਵਾਂ, ਜੋ ਉੱਤਰਖੰਡ ਦੇ ਉਮਾ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਾਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਥੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਤੁੱਟ ਫਲ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।