ਇਹ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਦਾ ਲੋਕ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਲੋਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਦਾ ਜੋ ਭੌਤਿਕ ਲੋਕ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਲੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ ਦਾ ਮਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਦਿਵਿਆ ਲੋਕ—ਜੋ ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਹੈ—ਉਸ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਗੁਣਤਾਵਾਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਮ੍ਰਿਦੁ ਲੋਕ ਦੀ ਵੀ ਇਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਲੋਕ ਚੌਂਸਠ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੁੱਧਾਂ ਦੀ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਤਾਂਤ੍ਰਿਕ ਮੁੱਖ ਸ਼ਕਤੀ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਆਸਥਾਨ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ, ਦਿਵਿਆ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ; ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਪਾਰ ਮਹਾਨਤਾ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾ ਤਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੈ, ਨਾ ਮੱਧ, ਨਾ ਅੰਤ—ਸੁੱਚੀ, ਹਕੀਕਤ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸੁਖਮ, ਅਤੁਲਨ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਪੂਰਨ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਹੈ; ਹਰ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਵਾਹਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਅਣਗਿਣਤ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੰਗੇ ਚਿੱਤ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅਠਾਈਂ ਚਮਕਦਾਰ ਲੋਕ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੰਪਰਕ, ਜਿਗਿਆਸਾ ਜਾਂ ਇੱਛਾ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਉਸ ਵਾਹਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਜਾਂ ਕੇਵਲ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਹੀ, ਭਾਵੇਂ ਅਚਾਨਕ। ਜੇ ਕੋਈ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇੱਥੇ ਐਸੀਆਂ ਮਹਾਨ ਗਤੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਵਿਧੀ-ਕਰਮ ਨਾ ਕਰੇ, ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੁਤਾ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੇਵਲ ਯਾਦ ਆਉਣ ਨਾਲ ਵੀ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਤੁਲ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਵਧ ਕੇ! ਜਿਹੜੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮਨ ਨੂੰ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਰਮ ਆਸਥਾਨ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਰਸ਼, ਸ਼ੈਵ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਰੂਪ ਇੱਕੋ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਰੂਪ ਹਨ—ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਦੇਵ—ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ—ਇੱਕੋ ਰੂਪ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭਿੰਨਤਾ ਨਹੀਂ; ਕੇਵਲ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਦਾ ਉਲਲੇਖ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਵੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਆਦਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ; ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਆਸਥਾਨ ਨੂੰ ਜਾ, ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ। ਫਿਰ ਤੂੰ ਵੈਸ਼ਨਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਜਲਣ ਜਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਦਿਵਿਆ ਵਾਹਨ ਦੁਆਰਾ ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਸੁੰਦਰ ਸੁਗੰਧਤ ਸਵਰਗ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ; ਇਸ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ, ਜੋ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਸੁਕਰਮਣ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਆਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਾਤਲੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਮੂਲ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ... ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਯਾਤੀ ਦੀ ਕਥਾ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਵਰਣਨ, ਅਤੇ ਵੇਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਇੱਕਤਰ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਪਿੱਪਲ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਮਾਤਲੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਰਾਜਾ, ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ। ਇਹ ਕਥਾ ਸਾਰੇ ਪੁੰਨਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਕਦੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸੁਕਰਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਯਯਾਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਰਮ ਧਾਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਨੇ ਆਏ ਹੋਏ ਦੂਤ ਮਾਤਲੀ, ਜੋ ਸ਼ਕਰ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਖਿਆ— ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ, ਨਾ ਹੀ ਬਿਨਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮੁੜ ਸਵਰਗ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਦੂਤ; ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਦੱਸ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਗੁਣ ਅਤੇ ਅਵਗੁਣ ਸਮਝਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ— ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ, ਨਾ ਹੀ ਮੁੜ ਸਵਰਗ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਇੱਥੋਂ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਪੁਰੰਦਰ ਨੂੰ ਦੱਸ। ਕਿਉਂਕਿ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਸਿਰਫ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਵੀ, ਜੀਵ ਇਕੱਲਾ ਹੋ ਕੇ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ; ਇੱਥੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਇਹੀ ਢੰਗ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਬਿਨਾਂ ਪ੍ਰਾਣ ਦੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਆਤਮਾ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਮੈਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਇੰਦਰ। ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣ ਵਾਯੂ ਮਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋਰ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਦੇਵ-ਦੂਤ, ਸਵਰਗ ਦੇ ਸੁਖ ਭੋਗਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਮੰਦ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਮਾਤਲੀ, ਪਾਪ ਅਤੇ ਵਧਾਪੇ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਵੇਖ, ਜੋ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਜਨਮ ਤੋਂ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਚੱਲਿਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਨਵੀਂ ਹਾਲਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਹੇ ਦੂਤ, ਸਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੰਘ ਗਏ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਦਾ ਸਰੀਰ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ; ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਥਕਾਵਟ, ਨਾ ਘਾਟ, ਨਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਨਾ ਬਿਮਾਰੀ, ਨਾ ਵਧਾਪਾ। ਹੇ ਮਾਤਲੀ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਸਭ ਕੁਝ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਦਿਵਿਆ ਔਖਧੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਪਾਪ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਧਰਮ ਨਾਮਕ ਕਰਮ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਰਹਿਤ ਬਣ ਗਿਆ। ਹਰਿ (ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਸ਼) ਦਾ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਉੱਚਤਮ ਨਾਮ ਉਚਾਰਨਾ—ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਅਮਰਤ ਹੈ, ਹੇ ਦੂਤ, ਜੋ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੀ ਔਖਧੀ ਕੇਵਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ।