ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਮਹਾਤਮਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਗਊਆਂ, ਖ਼ਤਰੀਆਂ, ਵੈਸ਼ਿਆਂ, ਔਰਤਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੌਕਰਾਂ, ਨਿਰਭਰ ਲੋਕਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ, ਅਨਾਜ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੀ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਦੋਸ਼ੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਹਲ, ਅਨਾਜ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲਵੇ, ਜਾਂ ਅਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਯੱਗ ਭੂਮੀ, ਤਲਾਬ, ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖਤਮ ਕਰ ਲਈ, ਜਾਂ ਜੋ ਤੀਰਥ, ਉਪਵਾਸ, ਵਰਤ ਜਾਂ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪ ਦੇ ਭਾਗੀ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਵੇਚ ਦੇਵੇ, ਅਧਰਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰੇ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਫੈਲਾਵੇ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਵੇਖੇ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਦੂਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੱਲ ਤੱਕਣਾ, ਇਹ ਵੀ ਗਊ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਗਊਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਜਾਂ ਵੇਚਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਨਿਰਦਈ ਹੈ, ਜਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ, ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਝੂਠ ਸੁਣਦਾ, ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਕਰਦਾ, ਚਲਾਕ ਜਾਂ ਦੋਮੁੰਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਬੱਚਿਆਂ, ਦੋਸਤਾਂ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ, ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ, ਬਿਮਾਰਾਂ, ਨੌਕਰਾਂ, ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਉਹ ਭੁੱਖੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੈ। ਜੋ ਸੋਹਣੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਰੱਖਦਾ ਤੇ ਚਾਹਵਾਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਉਹ 'ਵਿਅੰਜਨ-ਪਾਕ' ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀਆਂ ਵਿਚ ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਰਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫਿਰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਝੂਠੇ ਵੈਰਾਗੀ ਬਣਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮਦਿਰਾ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ। ਜੇ ਗਊਆਂ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ, ਪਿਆਸ ਜਾਂ ਭੁੱਖ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਗਊ-ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ ਤੇ ਨਰਕ ਵਾਸੀ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਹਰ ਪਾਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਚੌਪਾਇਆ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਚੋਟ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਗਊਆਂ ਨੂੰ ਪੀਟਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪ ਦੇ ਭਾਗੀ ਹਨ। ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਸਤਮਾਰਗ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੀਟਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਆਲੱਸ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਗੁਆਚਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦੇ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰ ਪਾ ਕੇ ਦਬਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਚੋਟ ਖਾਧਿਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰ ਚੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ। ਜੋ ਪਾਪੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਥ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਟੁੱਟੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਜ਼ਖ਼ਮੀ, ਬਿਮਾਰ ਜਾਂ ਭੁੱਖੀਆਂ ਗਊਆਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਨਰਕ ਵਾਸੀ ਹਨ। ਜੋ ਗਊਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜਾਂ ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਾਰੀ ਪਾਪੀ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਬੱਚੜਿਆਂ ਨੂੰ ਤੜਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦ ਉਹ ਭੁੱਖ, ਪਿਆਸ ਜਾਂ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਸਰਾ ਲੱਭਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਨਰਕ ਵਾਸੀ ਹਨ। ਜੋ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜਾਂ ਅਸਹਾਇ, ਅਪਾਹਜ, ਗਰੀਬ, ਨੌਜਵਾਨ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਨਰਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਮੂਰਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਨਰਕ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਬੱਕਰੀਆਂ, ਭੈਂਸਾਂ ਚਰਾਉਂਦਾ, ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰ ਜਾਂ ਨੀਚ ਜਾਤ ਦੀ ਔਰਤ ਦਾ ਪਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਸ਼ੂਦਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਖ਼ਤਰੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਾਅ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਲਾ-ਕਾਰ, ਕਾਰੀਗਰ, ਵੈਦ, ਜਾਂ ਮੰਦਰ ਦੇ ਨੌਕਰ ਹਨ, ਜਾਂ ਜਿਹੜੇ ਕਿਰਾਏ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮੰਤਰੀ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਨਰਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਟੈਕਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਅਣਯਾਇਕ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦਾ, ਜਾਂ ਘੁਸ ਲੈ ਕੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਦਾ, ਜਾਂ ਚੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਵਰਤਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਾ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਪਾਪੀ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਦਾਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਭਾਰੀ ਨਰਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਪਰ-ਸਤ੍ਰੀ ਗਮਨ, ਚੋਰੀ ਜਾਂ ਅਣਯਾਇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਨਰਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਜੇ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਜੇ ਬੇ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਭਾਰੀ ਦੁਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਤੇ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਕਰਾਰ ਦੇਂਦਾ, ਜਾਂ ਰਾਜਾ ਵਿਆਕਤਤਾ ਦੇ ਬਿਨਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਨਰਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘਿਉ, ਤੇਲ, ਭੋਜਨ, ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਸ਼ਹਦ, ਮਾਸ, ਸ਼ਰਾਬ, ਗੁੜ, ਕਾਂਡਾ, ਦੁੱਧ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਦਹੀਂ, ਜੜ੍ਹਾਂ, ਫਲ, ਘਾਹ, ਲੱਕੜ, ਫੁੱਲ, ਪੱਤੇ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪਿਤਲ ਦੇ ਭਾਂਡੇ, ਜੁੱਤੀਆਂ, ਛਤਰੀਆਂ, ਚੂੜੀਆਂ, ਪਲੰਗ, ਨਰਮ ਆਸਣ, ਤਾਮਾ, ਸੀਸਾ, ਟਿਨ, ਸਾਂਬਾ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਵਾਦ-ਵਾਦ ਯੰਤਰ, ਬਾਂਸ ਦੀ ਵਾਂਸਰੀ, ਘਰ ਦੇ ਭਾਂਡੇ, ਉਨ, ਰੂਈ, ਰੇਸ਼ਮ, ਰੰਗਦਾਰ ਜਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਰੇਸ਼ੇ, ਰੂਈ, ਸੋਹਣੇ ਕਪੜੇ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜੇ ਕੋਈ ਲਾਲਚ ਕਰ ਕੇ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵਸਤੂ, ਚਾਹੇ ਰਾਈ ਦੇ ਦਾਣੇ ਜਿੰਨੀ ਹੋਵੇ, ਚੋਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਨਰਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਵਸਤੂ, ਚਾਹੇ ਘੱਟ ਜਾਂ ਵੱਧ, ਆਪਣੀ ਮਲਕੀਅਤ ਸਮਝ ਕੇ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਰਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਕਰਕੇ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਰੰਤ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਪਿਛਲੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਉਹ ਆਤਮਾ, ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਯਮ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਦੂਤ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਵ, ਪਸ਼ੂ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਜਿਹੜਿਆਂ ਦਾ ਮਨ ਅਧਰਮ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਧਰਮ-ਰਾਜਾ ਨਿਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਿਆਨਕ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਚਰਨ ਤੇ ਸੰਯਮ ਨਹੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਧਿਆਪਕ ਤਪੱਸਿਆ ਰਾਹੀਂ ਨਿਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਯਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਪਰ-ਸਤ੍ਰੀ ਗਮਨ, ਚੋਰੀ ਜਾਂ ਅਣਯਾਇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਰਾਜਾ ਦੰਡ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਗੁਪਤ ਅਪਰਾਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਧਰਮ-ਰਾਜਾ। ਇਸ ਲਈ, ਜਿਹੜਾ ਪਾਪ ਕਰਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਅਨੁਭਵ ਨਾ ਹੋਇਆ ਪਾਪ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਯੁੱਗਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਿਹੜਾ ਆਪ ਕਰਦਾ, ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਜਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੰਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਤਮਿਆਂ ਨੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਲੋੜ, ਰਾਜਿਆਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਈ।