ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਿੱਪਲਾ, ਜੋ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬੇਪਰਵਾਹ, ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰਕ ਵਸਤੂਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਇਕਾਗਰਤਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਸੀ। ਇਸ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਪਿੱਪਲਾ ਬ੍ਰਹਮਨ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਲਗਾ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਪੱਥਰ ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਬਿਲਕੁਲ ਅਡੋਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਨਿਆਇਕਤਾ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ, ਥੰਮ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਫ਼ਰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਕ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਕਈ ਚੀਟੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਢੇਰ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਢੇਰ ਤੇ ਵੱਡਾ ਚੀਟੀ-ਕੁਹਾ ਉਸ ਦੀ ਰਹਾਇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ। ਪਿੱਪਲਾ ਉਸ ਚੀਟੀ-ਕੁਹੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਸ਼ਚੇਤ, ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਕਾਲੇ ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡੰਸਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਅਡੋਲ ਰਿਹਾ। ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਬਿੰਦੂਆਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸੱਪ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਅੱਗ ਦੇ ਸ਼ੋਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਚਮਕ ਉਠੀ, ਹਰ ਇਕ ਵੱਖਰੀ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੇ ਸ਼ੋਲਿਆਂ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਸੀ; ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਬੱਦਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਚੀਟੀ-ਕੁਹੇ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਪਿੱਪਲਾ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਰਿਹਾ, ਭਾਵੇਂ ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਡੰਸਿਆ। ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਦੰਦ ਉਸ ਦੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਛੇਦ ਨਹੀਂ ਸਕੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਪਰਲੀ ਪਰਤ ਨੂੰ ਤੋੜ ਵੀ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣ; ਪਿੱਪਲਾ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਕ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਰਿਹਾ। ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਮਾਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਪਿੱਪਲਾ ਲਈ ਉੱਦੀ ਰਿਹਾ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਦਿਨ ਵਿਚ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦਾ, ਠੰਡੀ, ਮੀਂਹ ਤੇ ਗਰਮੀ ਸਹਿੰਦਾ। ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਪਿੱਪਲਾ ਨੇ ਸਮਾਂ ਉੱਦੀ ਰਿਹਾ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਹਵਾ ਤੇ ਜਿਉਂਦਾ, ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦਾ। ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਕ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ: "ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਸੌਭਾਗੀ ਹੈ, ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ।" "ਜੋ ਵੀ ਇੱਛਾ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂਗਾ, ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ; ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।" ਇਹ ਵੱਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਿੱਪਲਾ ਨੇ ਮਹਾਨ ਮਨ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦੀ گردن ਨਮਰਤਾ ਵਿਚ ਝੁਕ ਗਈ। ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਪਿੱਪਲਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ, ਸਾਰਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਮੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਜਾਵੇ।" "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ, ਮੈਂ ਵਿਦਿਆਧਰ ਬਣ ਜਾਵਾਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪਿੱਪਲਾ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। "ਜੋ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਹੋ ਜਾਵੇ," ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪਿੱਪਲਾ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਿੱਪਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਰਾਜਾ, ਪਿੱਪਲਾ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਦਾ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਪਿੱਪਲਾ ਨੇ ਵਿਦਿਆਧਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਸਵਾਮੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਕ ਵਾਰੀ, ਮਹਾਨ ਪਿੱਪਲਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ: "ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਵਰ ਮਿਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।" ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਯਕੀਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤੈਅ ਹੋਇਆ; ਜੋ ਕੁਝ ਉਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ। ਜਦ ਇਹ ਯਕੀਨ ਉਸ ਵਿਚ ਆਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਿਆ: "ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਕੋਈ ਮੇਰਾ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ।" ਸੂਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਪਿੱਪਲਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਾਰਸਾ, ਉਸ ਦੀ ਮਨੋ-ਸਥਿਤੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਾ, ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਖੜਾ, ਸਾਰਸਾ ਨੇ ਪਿੱਪਲਾ ਨੂੰ ਮਿੱਠੀ, ਸਪਸ਼ਟ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਿਹਾ: "ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਇਹ ਸਰਵੋਤਮ ਅਹੰਕਾਰ ਕਿਉਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਕਿ ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਧੀਨ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।" "ਅਧੀਨ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤਾੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਨੇੜੇ ਹੋਵੇ; ਤੂੰ ਦੂਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਪਿੱਪਲਾ, ਤੇਰੀ ਸਮਝ ਭਟਕ ਗਈ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਕ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ, ਇਸ ਵਿਅਰਥ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆ?" "ਹੁਣ ਸੁਣ, ਕੁੰਡਲਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਤੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ; ਉਸ ਲਈ ਪੂਰਾ ਸੰਸਾਰ ਅਧੀਨ ਸੀ।" "ਉਹ, ਬੁਧੀਮਾਨ, ਨੇੜੇ ਤੇ ਦੂਰ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਸਮਾਨ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਨਹੀਂ—ਸੁਣ, ਪਿੱਪਲਾ।" "ਤੂੰ ਕੁੰਡਲਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ; ਉਸ ਨੇ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਨਾ ਗਿਆਨ ਤੇ ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ।" "ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਯਜਨ ਜਾਂ ਅੱਗ-ਹੋਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ; ਨਾ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਨਾ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।" "ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਕਦੋਂ ਧਰਮ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ? ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦਾ, ਬੁਧੀਮਾਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ।" "ਉਹ ਵੇਦ-ਅਭਿਆਸ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਹੈ ਉਸ ਨਿਰਮਲ ਲੜਕੇ ਦਾ ਗਿਆਨ।" "ਤੂੰ ਅਜਿਹਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ; ਤੇਰਾ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।" ਪਿੱਪਲਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਪੰਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਉਪਾਲੀ ਕਰਦਾ ਹੈ?" "ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੂਰ ਦਾ ਗਿਆਨ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ—ਗਿਆਨ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਹੈ?