ਉਰਵਾ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ਿ ਨੇ ਸਾਗਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਭ ਰਿਵਾਜ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਪਨਯਨ ਤਕ, ਬੜੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਕਰਵਾਏ। ਉਰਵਾ ਨੇ ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼੍ਰਵਣ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਵਿਦਿਆ ਵੀ ਸਿਖਾਈ। ਉਰਵਾ ਨੇ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਅਗਨੀ ਦਾ ਅਸਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ; ਇਸ ਅਸਤਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਸਾਗਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬੜਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਰੋਧ ਵਿੱਚ, ਸਾਗਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹੈਹਯਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਫੈਲ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਕ, ਯਵਨ, ਕਾਮਬੋਜ ਅਤੇ ਪਲਲਵ ਆਦਿ, ਜੋ ਸਾਗਰ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਆਤਿ ਹੋਏ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਸ਼ਰਨ ਆ ਗਏ। ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਬੜੀ ਤੇਜਸਵੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਕੇ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ। ਸਾਗਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਅੱਧੇ ਸਿਰ ਮੁੰਡ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਯਵਨ ਅਤੇ ਕਾਮਬੋਜਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਿਰ ਮੁੰਡ ਦਿੱਤੇ। ਪਾਰਦ, ਪਲਲਵ ਅਤੇ ਦਾਢੀ ਵਾਲੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰਾ, ਸਭ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਸਾਗਰ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ। ਸਾਗਰ, ਜੋ ਧਰਮ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਨੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਯਜਨ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਦਾ ਘੋੜਾ ਪੂਰਬ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨੇੜੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਸਾਗਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਖੋਦਣ ਲੱਗਾ, ਪਰ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਘੋੜਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਉਥੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਲਦੀ ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਪੁਰੁਸ਼ ਕਪਿਲ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਪਿਲ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗ ਨਿਕਲੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਗਰ ਦੇ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸੜ ਗਏ, ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਬਚੇ। ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਤੁ, ਸੁਕੇਤੁ, ਧਰਮਰਥੋਪਰ, ਸ਼ੂਰ ਅਤੇ ਪੰਜਜਨ—ਇਹ ਸਾਗਰ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਆਗੂ ਬਣੇ। ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਨੇ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਪੰਜ ਵਰ ਦਿਤੇ—ਵੰਸ਼, ਮੁਕਤੀ, ਚੰਗੀ ਮਹਿਮਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ। ਇਸ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਮਿਲੀ; ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਘੋੜਾ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨੇ ਸੌ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਗੰਗਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਵੀ 'ਗੰਗਾ, ਗੰਗਾ' ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਸੈਂਕੜੇ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਗੰਗਾ, ਜੋ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਡੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨਰਮਦਾ, ਸਰਯੂ, ਵੇਤ੍ਰਵਤੀ, ਤਾਪੀ, ਪਯੋਸ਼ਣੀ, ਚੰਦਾ, ਵਿਪਾਸ਼ਾ—ਇਹ ਵੀ ਕਰਮ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੁਸ਼ਿਆ, ਪੂਰਨਾ, ਦੀਪਾ, ਵਿਦੀਪਾ—ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਫਲ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਗੰਗਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ। ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਬੰਧੇ ਹੋਏ ਲਈ, ਗੰਗਾ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚੰਦ੍ਰ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਗੰਗਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਬਣਾਇਆ; ਉਹ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇਵਤਾ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ। ਜੋ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸੌ ਕਲਪਾਂ ਤਕ ਕੋਈ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਿੱਥੇ ਗੰਗਾ, ਯਮੁਨਾ, ਸਰਸਵਤੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਪਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਿਸਚਿਤ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਵੀ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਸਤੁਤਿ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ। ਜੋ ਵੀ ਮੈਂ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਭੋਗ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਭੇਜਦੇ ਹੋ। ਜਦ ਮੈਂ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸੌਂਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਨਮਸਕਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋਣ। ਜੋ ਵੀ ਮੈਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਸਭ ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ।'" "ਗੰਗਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਨਮਸਕਾਰ, ਸਪਰਸ਼ ਜਾਂ ਧਾਰਣ ਨਾਲ—ਜਦ ਤਕ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਦੇ ਹਨ, ਗਰੀਬੀ, ਰੋਗ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਦੁਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਡੇਰਾ ਕੱਟ ਜਾਂਦਾ, ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦੀ, ਚਾਹੇ ਲੱਖਾਂ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਹੋਵੇ।" "ਗੰਗਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਜਦ ਕੋਈ ਉਸਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਤੁਰਦਾ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੀ ਇਹ ਕਰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਹਿਲਾ ਕਰਤਾ ਸਵਰਗ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਗੰਗਾ ਦੇਵੀ ਬਣ ਕੇ, ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੀ। ਉਹ ਧਰਮ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਮੁਰ-ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਝਰਨਾ; ਦੁਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਵਾਲੀ ਬੇੜੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ, ਸਵਰਗ ਦੀਆਂ ਸੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵੱਲ ਰਾਹ; ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।" "ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਉਚਾਲਾ ਮਾਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁਬੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਚਮਕ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।" "ਅਫ਼ਸੋਸ, ਮਨ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਕੰਬਦਾ ਹੈਂ? ਦੋਸਤ, ਕੀ ਤੂੰ ਦੋਹਾਂ ਨਰਕਾਂ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈਂ? ਡਰ ਕਰਤਾ ਪਾਪੀ ਲਈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਡਰ ਨਾ ਕਰ। ਸੁਣ: ਜੇ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਵੈਰੀ ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੀ ਰਹਿ ਗਿਆ? ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਧਰਮ ਜਾਂ ਧਨ ਕੀ ਹੈ?" "ਜਿੱਥੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ, ਆਨੰਦ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਵਰਨਨ ਹੁੰਦਾ, noble ਸਤਰੀਆਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਉਥੇ, ਪਾਪੀ ਵੀ ਦਿਵਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਵੇਦ ਇਸ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਸਮਝ ਆਵੇ, ਦੋਸਤ, ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ; ਤੇਰੀ ਬੋਲੀ ਸਭ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੋਵੇ, ਤੂੰ ਗੁਣ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਪਾ ਲਵੇ, ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਵਧੇ—ਇਹ ਸਭ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਗਰ ਦੀ ਵੰਸ਼, ਉਸ ਦੇ ਕਰਮ, ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।