ਇਕ ਸਮੇਂ, ਵਪਾਰੀ ਕ੍ਰਕਲਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸਦੇ ਪੁਰਖੇ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਹ ਬੜੀ ਸੰਯਮਿਤ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪੂਣੀ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।" ਉਸਦੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਕ੍ਰਕਲਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ; ਤੇਰੀ ਮਿਹਨਤ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।" ਉਹ ਪੁਰਖੇ ਫਿਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰ ਲਿਆ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪੂਣੀ ਨਹੀਂ ਪਾਈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਪਾਰੀ ਕ੍ਰਕਲਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, "ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਪੁਰਖੇ ਕਿਉਂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ? ਇਹ ਕਿਸੇ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ।" ਕ੍ਰਕਲਾ ਫਿਰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, "ਮੈਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਫਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ? ਮੇਰੀ ਯਾਤਰਾ ਕਿਉਂ ਅਸਫਲ ਰਹੀ? ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸਪਸ਼ਟ ਦੱਸੋ।" ਇਸ ਤੇ ਧਰਮ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰ, ਨੇਕ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਸਾਰੇ ਪੂਣ ਦੇ ਫਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਹੋਰ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" "ਜੋ ਪਤਨੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਨੇਕ, ਚੰਗੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿਚ ਅਟਲ, ਪਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸੱਚੀ, ਚੰਗੀਆਂ ਖਾਸਲਤਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਪੂਣ ਨੂੰ ਚਾਹਣ ਵਾਲੀ ਹੈ—" "ਜੇ ਕੋਈ ਐਸੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਧਰਮਕ ਕਾਰਜ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਕ ਕਰਮ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਹੋਰ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" "ਜੋ ਪਤਨੀ ਸਾਰੇ ਉਚਿਤ ਵਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ, ਧਰਮ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿਚ ਲੱਗੀ, ਪਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਦਾ ਸੱਚੀ ਤੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ—" "ਜੇ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਕੋਲ ਐਸੀ ਨੇਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਚਸਤ ਪਤਨੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਸਦਾ ਉਸਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਵਾਸਦੇ ਹਨ।" "ਪੁਰਖੇ, ਘਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਦੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆ, ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।" "ਜਿੱਥੇ ਨੇਕ, ਸੱਚੀ ਤੇ ਸਮਰਪਿਤ ਪਤਨੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਯਜ, ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਵਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੀਰਥ ਪਤਨੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸਦੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹੈ।" "ਨੇਕ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੁਆਰਾ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤ ਜੀਵਨ ਸਥਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਦਾ ਧਰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।" "ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਦਾ ਘਰ ਨੇਕ, ਸੱਚੀ ਪੂਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਵਪਾਰੀ ਆਪ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਹੈ।" "ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਗ੍ਰਹਸਤ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਆਸ਼੍ਰਮ ਇਸ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।" "ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਤੇ ਨੇਕ ਵਰਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜ—ਮੰਤਰ, ਹਵਨ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਧਰਮ—ਚਲਦੇ ਹਨ।" "ਪਰ ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ, ਉਸਦਾ ਘਰ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਯਜ ਤੇ ਦਾਨ-ਦਾਤਾ ਉੱਥੇ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।" "ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਵੱਡੇ ਵਰਤ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਨੇਕ ਤੇ ਪੂਣ ਦੇ ਕਰਮ ਵੀ ਫਲ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ।" "ਧਰਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪਤਨੀ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ; ਸੁਣ, ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਲਈ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ।" "ਜਿੱਥੇ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਘਰ ਹੈ; ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਜੰਗਲ, ਪਤਨੀ ਹੀ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ।" "ਪਤਨੀ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਸੁਖ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਪੂਣ ਨਹੀਂ—ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਪਾਰ ਲੰਘਦੇ ਹਨ ਤੇ ਭਲਾਈ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।" "ਹੇ ਨਿਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਮਨੁੱਖ, ਨੇਕ ਤੇ ਧਰਮਕ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਘਰ ਤੇ ਧਰਮ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ—ਫਿਰ ਤੇਰੇ ਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਕਿੱਥੇ?" "ਜੇ ਤੂੰ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੋਸ਼ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਪੁਰਖੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਤੂੰ ਚੋਰ ਹੈਂ, ਤੇ ਉਹ ਲੋਭੀ ਜੋ ਤੇਰੇ ਸ਼ਰਾਧ ਦਾ ਭੋਜਨ ਬਿਨਾ ਪਤਨੀ ਦੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਚੋਰ ਹਨ।" "ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਪਤਨੀ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਸ਼ਰਾਧ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸਦੀ ਪੂਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਧ ਨਾਲ—ਇਹ ਮੈਂ ਸੱਚ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪਤਨੀ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਤੂੰ ਭਟਕ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇਰਾ ਕਰਮ ਵਿਅਰਥ ਹੈ, ਚੋਰ ਵਾਂਗ।" "ਉਹ ਪੁਰਖੇ ਵੀ ਚੋਰ ਹਨ ਜੋ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੇ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਹੈ।" "ਪੁਰਖੇ ਓਹੀ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਲਈ, ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਧਰਮ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਪਤਨੀ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਤੇ ਜੋ ਧਰਮ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ, ਵੈਨਾ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਸੁਕਲਾ ਦੀ ਵਾਰਤਾ, ਉਣਹੱਤਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਕਲਾ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।" ਧਰਮ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਘਰ ਜਾ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ; ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਜੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਨੇਕ ਪਤਨੀ ਸੁਕਲਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਤੁਰਦੀ ਹੈ, ਜਾਗਰੂਕ ਕਰ।" "ਘਰ ਜਾ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰ। ਤੀਰਥਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ, ਉੱਤਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ।" "ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਨਿਸਚਿਤ ਸਫਲਤਾ ਪਾਵੇਂਗਾ। ਪਰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਧਰਮਕ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ—" "—ਉਸਨੂੰ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਭਟਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੇਵਤੇ ਉਸਨੂੰ ਗਣਦੇ ਨਹੀਂ।" "ਯਜ ਸਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਪਤਨੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ। ਇਕੱਲਾ, ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਦੇ ਲਕੜੇ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।" ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਧਰਮ ਨੇ ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਕ੍ਰਕਲਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।