ਜੋ ਲੋਕ ਸੁਰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਮਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਦਾ ਲਈ ਵਿ্ণੂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਚੰਦਰ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਜੰਮੇ, ਉਹ ਵੀ ਜਦੋਂ ਵੈਤ੍ਰਵਤੀ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰਵੋੱਚ ਸੰਤੋਖ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਮਨ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨਸਾਨ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਜਪ ਅਤੇ ਹਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅੰਤਹੀਨ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਵਾਰਾਣਸੀ ਪੁੱਜ ਕੇ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵੈਤ੍ਰਵਤੀ ਉੱਤੇ ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੌਤ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵਿ্ণੂ ਦੇ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਪਿਤਰ—ਇਹ ਸਾਰੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਵੈਤ੍ਰਵਤੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕੀ ਕਹੀਏ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ! ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੈਤ੍ਰਵਤੀ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ! ਮੈਂ, ਵਿ্ণੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ—ਇਹ ਸਭ ਵੈਤ੍ਰਵਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਾਂ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਦੇ ਚੌਂਤੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ, ‘ਵੈਤ੍ਰਵਤੀ ਦੀ ਮਹਾਤਮਿਆ’, ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਸਾਭਰਮਤੀ ਦੀ ਮਹਾਤਮਿਆ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਵੱਡੀ ਤਪਸ਼ਚਰਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਰਬੁਦਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਈ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਸੁੰਦਰ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੀ ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਨੈਮਿਸ਼ਾਰਣਯ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: ‘ਹੇ ਕਸ਼੍ਯਪ, ਸਾਡੇ ਸੁਖ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਉ।’ ‘ਤੇਰੀ ਨਾਂ ਤੇ ਉਹ ਗੰਗਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਦੀ, ਜਾਣੀ ਜਾਵੇਗੀ।’ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੀ ਅਰਬੁਦਾ ਦੇ ਜੰਗਲ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਥੇ ਵੱਡੀ ਤਪਸ਼ਚਰਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੁਜਿਆ। ਮੈਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ‘ਵਰ ਮੰਗ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ।’ ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, ‘ਤੁਸੀਂ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ! ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਕ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿਓ।’ ਫਿਰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ‘ਇਹ ਗੰਗਾ ਤੈਨੂੰ ਸੌਂਪਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ!’ ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲਟ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੀ ਉਸ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਥਾਂ ਕੇਸ਼ਰੰਧ੍ਰ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਗਏ। ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਂਦੀ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਦੀ ‘ਕਸ਼੍ਯਪੀ’ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਕੇਵਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ‘ਉਸ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਕੇਵਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ, ਦਇਆਵਾਨ, ਮੇਹਰ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ। ਵੇਖਣ ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਲਾਭ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਤਮਿਆ ਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ।’ ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ‘ਮੈਂ ਕਈ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿ্ণੂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੰਗਾ, ਯਮੁਨਾ, ਰੇਵਾ, ਮਹਾਨ ਤਾਪੀ, ਗੋਦਾਵਰੀ, ਤੁੰਗਭਦਰਾ, ਕਉਸ਼ਿਕੀ ਅਤੇ ਗਲਿਕਾ ਵੀ। ਕਾਵੇਰੀ, ਵੇਦਿਕਾ, ਭਦਰਾ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਣੀ ਸਰਯੂ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਨਦੀਆਂ ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਯਾਗ, ਜੋ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਕਾਸ਼ੀ, ਪੁਸ਼ਕਰ, ਨੈਮਿਸ਼ਾਰਣਯ ਅਤੇ ਅਮਰਕੰਟਕ। ਦਵਾਰਕਾ ਦਾ ਉੱਤਮ ਖੇਤਰ, ਮਹਾਨ ਅਰਬੁਦਾ ਜੰਗਲ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਵਿ্ণੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਸੁਣੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ, ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ। ਫਿਰ, ਮੈਂ ਇਹ ਗੰਗਾ ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਵਿ্ণੂ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਮੁੜ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਮੈਂ ਉਹ ਗੰਗਾ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਕਸ਼੍ਯਪੀ ਗੰਗਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੋਗ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰੇ, ਮੈਂ ਸੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਕ੍ਰਿਤ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕ੍ਰਿਤਵਤੀ ਸੀ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਗਿਰਿਕਰਨਿਕਾ, ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਚੰਦਨਾ ਤੇ ਕਲਿ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸਾਭਰਮਤੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪੂਰੇ ਪਾਪ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵਿ্ণੂ ਦੇ ਨਿਤ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਪਲਕਸ਼ਾਵਤਰਨ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ। ਕੇਦਾਰ ਜਾਂ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪੁੰਨ ਲੋਕ ਸਾਭਰਮਤੀ ਉੱਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਅਤੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵੀ, ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।