ਸੁਕਲਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇਉਂ ਆਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ: ਉਹ ਪਰਮ ਧਰਮਣੀ ਨਾਰੀ, ਸੁਕਲਾ, ਮਿੱਠੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਛੁਹਣ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਕਾਮਦੇਵ ਦਾ ਮਿੱਤਰ, ਭਾਵੇਂ ਆਪ ਮੌਜਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਉਸ ਨੇ ਮਾਤ ਖਾ ਲਈ। ਲੱਜਤ ਨਾਲ ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜਿਆ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਪਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕੇ ਫਲਾਂ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਝੜ ਗਏ ਸਨ। ਜਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੇਸ਼ਮ ਝੜਿਆ, ਉਥੇ ਸੁਕਲਾ ਨੇ ਅੰਬਰ ਰੂਪ ਅਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਵੀ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਹ ਹਰੇਕ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰਦੀ ਗਈ, ਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਉਸ ਅਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ, ਉਹਨੂੰ ਵਗਣ ਦਿੰਦੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਪੰਛੀ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਚਿਰਕਦੇ, ਹੱਸਦੇ ਤੇ ਉਡਦੇ ਫਿਰਦੇ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ 'ਚ ਵੱਸਦੇ ਪੰਛੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਖਦੇ, "ਸੁਕਲਾ ਨੇ ਕਾਮ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ, ਹੁਣ ਉਹ ਥੱਲੇ ਪੈਂਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਇਸ ਵੇਲੇ, ਰਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਕਾਮਦੇਵ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਸੁਕਲਾ ਕੋਲ ਆਈ, ਹੱਸ ਕੇ ਆਖੀ, "ਤੈਨੂੰ ਵਧਾਈ ਹੋਵੇ, ਭੈਣ! ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਇੰਨਾ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਕਿ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ। ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦੀ ਏਂ, ਮੰਗ ਲੈ, ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਦਿਆਂਗੀ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਕੇ, ਰਤੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਲ ਪਿਆ। ਸੁਕਲਾ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ, "ਜਿੱਥੇ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਵੱਸਦਾ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਹੀ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਆਸ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤ ਵੀ ਉਥੇ ਹੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।" ਰਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤੀ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਕਾਮਦੇਵ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਬਾਣ ਤਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਜਮਾਈ ਹੋਈ, ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਨਾਰੀ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਜਿੱਦ ਛੱਡ ਦੇ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਅਰਪਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਦਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਤੇ ਉਸੀ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ।" ਕਾਮਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜੇ ਇਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਵੱਡਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਤੇ ਸੁਪਰੀਤ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪਇਆ। ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੋਭਾਵਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਗਹਿਣਿਆਂ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਤੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਉਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਸੁਕਲਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਵੱਸਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੁਕਲਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਦੂਤ ਭੇਜਿਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਵਲ ਧਿਆਨ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ?" ਸੁਕਲਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸੁਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਾਂ। ਭਾਵੇਂ ਅਕੇਲੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਾਥੀ ਹਨ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਡਰਦੀ ਨਹੀਂ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਵਲੋਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਆਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ 'ਚ ਲੱਗੀ ਹਾਂ। ਜਦ ਤੱਕ ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਤੂੰ ਲੱਜਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ?" ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਜੋ ਇਥੇ ਆਇਆ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਵੀ ਨਿਰਭਉ?" ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਏਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਵੇਖਾਂ? ਦੱਸ, ਦਿਖਾ।" ਸੁਕਲਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਟੋਲੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਜੋ ਨਿਸ਼ਚਲ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹਨ। ਸੱਚ, ਧਰਮ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਖਿਮਾ, ਗਿਆਨ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹਨ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਬਲ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ 'ਚ ਸਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਾਂ।" "ਸੱਚ, ਧਰਮ, ਯੋਗਤਾ, ਗਿਆਨ—ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ? ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਜੋ ਇਥੇ ਆਪਣੇ ਦੂਤ ਸਮੇਤ ਆਇਆ?" "ਸੱਚ, ਧਰਮ, ਪੂਣ, ਗਿਆਨ—ਇਹ ਸਭ ਬੜੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸਾਥੀ—ਇਹ ਮੇਰੇ ਘਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਮੈਂ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀ, ਸਵੈ-ਸੰਯਮ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਾਂ। ਇੰਦਰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜੇ ਕਾਮਦੇਵ ਆਪ ਵੀ ਆ ਜਾਵੇ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਸੱਚ ਦੀ ਰੱਖਿਆ 'ਚ ਹਾਂ। ਉਸ ਦੇ ਤੀਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਧਰਮ ਆਦਿ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਤੈਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਣਗੇ।" "ਤੂੰ ਇਥੋਂ ਦੂਰ ਚਲਾ ਜਾ, ਇੱਥੇ ਨਾ ਰਹਿ। ਜੇ ਤੂੰ ਰੁਕਿਆ ਤਾਂ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਜੇ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦੇ ਬਿਨਾ ਮੇਰੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖੇਗਾ, ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵਾਂਗੀ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ ਵੀ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। "ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਲੜ, ਆਪਣਾ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਵੇਖਾ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸੀ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਵੱਡੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦ ਸਾਰੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਸੁਕਲਾ, ਜੋ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਤੇ ਪੂਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ, ਪਤੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਹ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਦੇਵੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਦਮ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ ਵਿਚ, ਵੇਨਾ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿਚ, ਸੁਕਲਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਾਲਾ ਅਠਵੰਜਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਕ੍ਰਿਕਲਾ, ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਸੀ: 'ਮੇਰੀ ਇਹ ਸੰਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋ ਗਈ; ਮੇਰੇ ਪਿਤਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਣਗੇ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।