ਕ੍ਰੀੜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਗہرਾਈ ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ, "ਮੇਰੀ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸੱਚ ਸੁਣੋ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ, ਉਹ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਸ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ।" ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮੇਰੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲੇ ਪਤੀ ਨੇ ਚੰਗੀਆਂ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਜਾਂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ, ਇਕਾਂਤ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਬੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ ਤੇ ਇਥੇ ਕੇਵਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ।" ਫਿਰ ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਇਹ ਮੇਰੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਹੀ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਅਭਾਗਣੀ, ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ ਹੈ।" ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਖੀ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਮੈਂ ਜੀਉਣਾ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ; ਜਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਤੋਂ ਵੰਞੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਜੀਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿੰਨਾ ਨਿਰਦਈ ਹੈ ਇਹ ਸੰਸਾਰ!" ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਸੁੰਦਰਤਾ, ਆਕਰਸ਼ਣ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ, ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ—ਇਹ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਪਤੀ ਨੂੰ ਔਰਤ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਰਦਾਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।" ਕ੍ਰੀੜਾ ਦੀਆਂ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸਖੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ ਤੇ ਉਸਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਫੇਰ ਉਹ ਨਿੱਘੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਵਧੇਰੇ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਣ ਲੱਗੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀਆਂ—ਕਿਵੇਂ ਉਸਦਾ ਪਤੀ, ਪੁੰਨ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਦੁੱਖ ਤੇ ਆਪਣੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਧੀਰਜਵਾਨ; ਪਰ ਖੇਡ-ਮਜ਼ਾਕ ਵਿਚ ਉਸਦੀ ਭਗਤ ਪਤਨੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ। ਸੂਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਮਜ਼ਾਕ-ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸੁਕਲਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਸਖੀ, ਇਸ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਵਿਰਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" "ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਤਾਵਾਂ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕਮਾਣਾ।" "ਅਸੀਂ ਵੀ ਉੱਥੇ ਚੱਲੀਏ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਪੁੰਨ ਲੈਣ ਲਈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਕਲਾ ਉਸਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ, ਚਲੀ ਗਈ। ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਉਸ ਦਿਵਿਆ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈਆਂ, ਜੋ ਨੰਦਨ ਵਾਂਗ ਮੋਹਕ ਸੀ, ਹਰ ਰੁੱਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਕੋਇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਵਾਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਭੌਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਲਮਈ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਹਵਾ ਪਵਿੱਤਰ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਹਰ ਸੁਖ-ਸੁਵਿਧਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮਾਧਵਯ ਅਤੇ ਮਾਧਵ ਵਲੋਂ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲ ਕੇਵਲ ਸੁਕਲਾ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਆਨੰਦਦਾਇਕ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਉੱਥੇ ਮਾਇਆ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾ ਮਿਲਿਆ; ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਖੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਦਿਵਿਆ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਇੰਦਰ ਆਪ ਹੀ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਆਪਣੀ ਦਿਵਿਆ ਅਕਲ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦੂਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਮਦੇਵ ਵੀ ਉੱਥੇ ਆ ਗਿਆ। ਕਾਮਦੇਵ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਭੋਗਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਇਹ ਰਹੀ ਸੁਕਲਾ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਆ ਗਈ ਹੈ।" "ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਖੇਡ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਰ; ਇਹ ਮਾਇਆ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿਚ ਫਸਾ ਕੇ ਤੇਰੇ ਸੁਖ ਲਈ ਇੱਥੇ ਲਿਆਈ ਗਈ ਹੈ।" "ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਪੁਰਖ-ਭਾਵ ਦਿਖਾ, ਜੇਕਰ ਹੈ; ਨਿਰਣਾਇਕ ਹੋ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ।" ਕਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਆਪਣਾ ਚਤੁਰ, ਖੇਡ-ਭਰਿਆ ਰੂਪ ਵਿਖਾ।" "ਉਸ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਉਤੇ ਵਾਰ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ।" ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰਾ ਪੁਰਖ-ਭਾਵ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਮੂਰਖ, ਜੋ ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਖੌਲ ਉਡਾਉਂਦਾ ਹੈਂ?" "ਹੁਣ, ਲੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ।" ਕਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦੇਵ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਖੋਹ ਲਿਆ ਸੀ।" "ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ; ਹੁਣ ਸੁਣ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਮਰਦ ਦਾ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਵਿਖਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਜਾਂ, ਹੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਔਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਂਦਾ ਹਾਂ।" "ਜਦੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਖੀ ਔਰਤ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਰਦ ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਨ ਵਿਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।" "ਪਰ ਜੇਕਰ ਨਾ ਵੇਖੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਮਰਦ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਔਰਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਮੋਹ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।" "ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਉਤਸ਼ਾਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਕਾਮਨਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਓਸੇ ਵਸਤੂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।" "ਆਪਣੀ ਹੀ ਉਰਜਾ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ, ਵਿਰੋਧ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਵਿਰੋਧ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਔਰਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਚੰਗਾ-ਭਲਾ ਮਰਦ ਵੀ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਮਰਦ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ; ਪਰ ਮੈਂ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਾਂ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਸ ਲਈ ਹੋਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।" "ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ, ਜੋ ਸ਼ਸਤ੍ਰ-ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਮਾਧਵ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਦਾ ਰੂਪ ਵੀ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਕਾਮਦੇਵ, ਜੋ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ, ਉਹ ਕ੍ਰਕਲਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਪਤਨੀ ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੀਰ-ਵਾਂਗ ਤੱਕ ਕੇ, ਮਾਰਨ ਲਈ ਉਤਾਵਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁਕਲਾ ਦੀ ਕਥਾ, ਵੈਣ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿਚ, ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ ਦੇ ਸਤਾਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਖੇਡ-ਮਜ਼ਾਕ ਵਿਚ, ਵਪਾਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੁਕਲਾ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ; ਉਸਨੇ ਪੂਰੇ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਾਥਣੀ, ਉਸ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਸਨੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੀ ਸਖੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਸਖੀ, ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਸੁੰਦਰ, ਮਹਾਪਵਿੱਤਰ, ਦਿਵਿਆ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧਾਤਮਾ ਤੇ ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ?" ਉਸਦੀ ਸਖੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਜੰਗਲ, ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਦਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ—ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਾਮਦੇਵ ਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਕਲਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਹਵਾ ਚਾਹੇ ਮਹਿਕ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ਬੂ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਹੋਈ; ਹਵਾ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਤੀਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਸੁਕਲਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕੀ।