ਮਹਾਨ ਪਾਪੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਸਦਾ ਪਾਪ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਨਾਨਕੇ ਵਲੋਂ ਮਿਲੀ ਖ਼ਾਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਵੇਣ ਵੀ ਦੁਸ਼ਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਧੂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਉਸਦੇ ਨਾਨਕੇ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਖ਼ਾਮੀ ਸੀ? ਸਾਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ। ਉਹ ਮੌਤ ਹੈ, ਉਹ ਕਾਲ ਹੈ, ਉਹ ਯਮ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ; ਸਾਰੇ ਜਗਤ, ਚੱਲਦੇ ਤੇ ਅਚੱਲ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਜੀਉਂਦੇ ਤੇ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਮੰਦ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਨਰਕਾਂ ‘ਚ, ਯਮ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਸਜ਼ਾ ਜਾਂ ਇਨਾਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ‘ਚ ਵੀ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖ਼ਾਮੀ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਮੌਤ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਖ਼ਾਮੀ ਨਾਲ ਪਾਪੀ ਵੇਣ ਜੰਮਿਆ? ਸੁਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੌਤ ਸਦਾ ਮੰਦ-ਮੱਤ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਾਲ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮੰਦ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਯਮ, ਉਸਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸਦੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸੁਗਤਿ ਨੂੰ ਪਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੌਤ ਆਪਣੇ ਦੂਤਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਵਧੀਆ ਗੀਤ ਤੇ ਮੰਗਲ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ, ਸਭ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਚੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਉਪਹਾਰ, ਭੋਗ ਆਦਿ ਦੇ ਕੇ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੰਦਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਕਲੀਫਾਂ, ਦੁੱਖਾਂ ਤੇ ਕਠੋਰ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਡਰਾਉਂਦਾ ਤੇ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਮੌਤ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰੋਧ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹਦਾ ਕੰਮ ਸਦਾ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੌਤ ਨੇ ਵੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਪੁੰਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਧੀ ਜਣੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੁਨੀਤਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਧੀ, ਸਦਾ ਖੇਡਦੀ ਰਹਿੰਦੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾ ਨੂੰ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾਉਂਦੀ। ਇਹ ਸੁਭਾਗੀ ਸੁਨੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਸਮੇਤ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਗੰਧਰਵ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਸੁਸ਼ੰਖ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹਰ ਅੰਗ ਵਿਚ ਸੁੰਦਰ, ਮਹਾਨ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਣ ਲਈ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੁਨੀਤਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਸਨੂੰ ਤਕਲੀਫ ਦਿੰਦੀ, ਪਰ ਸੁਸ਼ੰਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਕਹਿੰਦਾ, "ਜਾ, ਜਾ।" ਉਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਸਿਰਫ ਰੁਕਾਵਟ ਹੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੁਝ ਕਹਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ‘ਚ ਆ ਕੇ, ਤਪ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਦੀ। ਫਿਰ ਸੁਸ਼ੰਖ ਨੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਪਾਪਣ, ਮੈਤਲ ਚਾਲ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਇਹ ਰੁਕਾਵਟ ਕਿਉਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਭਲੇ ਲੋਕ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਬੁਰਾ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁੱਸਾ ਕਰਦੇ—ਇਹੀ ਧਰਮ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਤਪਸਵੀ ਹਾਂ, ਮਾਰਿਆ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸੁਸ਼ੰਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਔਰਤ ਹੈ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ, ਜਾਂ ਮੰਦਾ ਭਰਮ ਜਾਂ ਬਚਪਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸੁਨੀਤਾ ਨੇ ਸੁਸ਼ੰਖ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਪਿਤਾ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੰਦਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਤੇ ਸੱਚਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਕੋਈ ਖ਼ਾਮੀ ਨਹੀਂ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਗਈ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਪਿਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗੰਧਰਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮਾਰਿਆ। ਉਹ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ, ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ। 'ਜੋ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ, ਜੋ ਚੀਕਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਚੀਕਣਾ,' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।" ਮੌਤ ਨੇ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਨੀਤਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ ਸੁਨੀਤਾ ਫੇਰ ਜੰਗਲ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਸੁਸ਼ੰਖ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਾਰੀ, ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਜਦ ਮੌਤ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਸੁਸ਼ੰਖ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸਨੇ ਸੁਨੀਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ: "ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ, ਪਾਪਣ, ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਮਾਰਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਜਦ ਤੂੰ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਥੀ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਸਮੇਤ ਜਾਵੇਂਗੀ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਪੀ ਤੇ ਦੇਵਤਾ-ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਿੰਦਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੰਦ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸੁਸ਼ੰਖ ਵੀ ਤਪ ਕਰਣ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਸੁਨੀਤਾ ਘਰ ਆਈ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸੀ। ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗੰਧਰਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮੌਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ। ਮੌਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸੀ, ਕਿਉਂ ਮਾਰਿਆ? ਧੀਏ, ਸੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਮੌਤ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਲਈ ਕੀ ਨਿਯਤੀ ਬਣੀ ਹੈ। ਸੁਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤ੍ਰਿ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਾ, ਨੰਦਨ ਵਲ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।