ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ—ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਲਕੜਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪਰਮੇਸ਼्वर ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਨਾਂ ਹੀ ਮੈਂ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਦੁರ್ಗਾ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ, ਨਾਂ ਹੀ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਮੇਰੀ ਲਾਲਚ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਨਾਂ ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਮੇਰੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਅਤੇ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁੰਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਪਰ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਮੈਂ ਪਾਪ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਪਾਪ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੋਲ ਆਸਰਾ ਲੱਭਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਕੋਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?" ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਦੁਖੀ ਤੇ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਪਾਪ ਦੇ ਦਲਦਲ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੀ ਅੰਕੁਸ਼ ਨਾਲ ਕੱਢ ਲਵੋ, ਤੇਰੇ ਦਇਆ ਦੇ ਜਲ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵਗਣ ਦਿਓ।" ਸਭ ਨੇਕ ਲੋਕ ਚੰਗਿਆਂ ਲਈ ਚੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਲਈ ਵੀ ਚੰਗੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦਿੱਤੀ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਅਨੁਚਿਤ ਕੰਮ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਸਲਾਹ ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ—ਪ੍ਰਯਾਗ—ਨੂੰ ਜਾ।" "ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਇਸਨਾਨ ਕਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਤੇਰੀ ਸਾਰੀ ਚਿੰਤਾ ਮੈਂ ਵਿਚਾਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਉਪਾਇਆ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਇਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਪਰ, ਹੇ ਡਰਪੋਕ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਵੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਛੱਡ ਦੇ। ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿਖੇ ਇਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਂਗੀ।" "ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿਖੇ ਇਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਹੀ, ਕੋਈ ਵੀ ਬੰਦਾ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਪਾਪ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਯਾਗ 'ਚ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਛੱਡ ਕੇ। ਸੁਣ, ਹੇ ਡਰਪੋਕ, ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।" "ਉਹਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਫਸ ਗਿਆ ਤੇ ਚੁਪ ਚਾਪ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਸ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਦਾ ਫਲ ਤੁਰੰਤ ਮਿਲਿਆ। ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਰੂਪ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਲਾਜ਼ਤ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਬਣ ਗਏ। ਫਿਰ, ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਉਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ।" "ਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਪਛਤਾਵੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕੋਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਕਿ ਸੌ ਯੋਜਨ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇੰਦਰ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੌਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੇ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।" "ਉਹ ਆਖਦਾ, 'ਫਿਟਕਾਰ ਹੈ ਇਸ ਕਾਮ ਵਾਸਨਾ ਵਾਲੀ ਸੁਭਾਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਪਾਪ ਕਰਵਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਸਭ ਕੋਲੋਂ ਨਿੰਦਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੀਵਨ, ਇੱਜ਼ਤ, ਸ਼ੋਭਾ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ—all ਕੁਝ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਟਕਾਰ ਹੈ ਮਨਮਥਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਰਤੂਤਾਂ ਮੰਦ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।'" "ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦਾ ਇਹ ਦੁਸ਼ਮਣ—ਕਾਮ—ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਰੱਜਦਾ ਨਹੀਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਿੱਤਦਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਗੁਪਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੌਲ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।" "ਅਕੰਡਲ (ਇੰਦਰ) ਦੇ ਬਿਨਾ, ਹੇ ਡਰਪੋਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਚਮਕਦੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਕਿੰਨਰ—all ਮਿਲ ਕੇ, ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਕੋਲ ਗਏ।" "ਉਹ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਉਹ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਲੱਭੀਏ? ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਸੁਰਗ ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ।'" "'ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਪੂਤ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਅਸੀਂ ਜਲਦੀ ਕੋਈ ਉਪਾਇਆ ਸੋਚੀਏ, ਤਾਂ ਕਿ ਸੁਰਗ ਮੁੜ ਚਮਕ ਪਏ।'" "'ਇਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਉਸਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕਰੀਏ, ਇੱਥੇ ਦੇਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।' ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਪਦੇਸ਼ਕ (ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ) ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ, ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਦੀ ਸ਼ਰਮ ਕਰਕੇ, ਕਿੱਥੇ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਘਵਾਨ (ਇੰਦਰ) ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਜਲਦੀ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਭੁਗਤ ਰਿਹਾ ਹੈ।'" "'ਧਰਮ ਛੱਡਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਭਿਆਨਕ ਨਤੀਜੇ ਭੁਗਤਦੇ ਹਨ। ਹਾਏ, ਰਾਜਸੁਖ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਚੇ ਸਮਝੇ ਬਿਨਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।'" "'ਉਸ ਨੇ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਨਾ ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਨਾਸ ਆਇਆ। ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਉਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਕਿਸਮਤ ਕਰਕੇ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।'" "'ਗਲਤ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਆਓ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਕ੍ਰਾ (ਇੰਦਰ) ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਚੱਲੀਏ।'" "ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਚਲ ਪਏ। ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੌਲਾਂ ਦਾ ਜੰਗਲ ਵੇਖਿਆ।" "ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸਦੇ ਜਾਗਣ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਕੌਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ।" "ਇੰਦਰ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਉਦਾਸ ਸੀ, ਰੂਪ ਬਦਲ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਥੱਲੇ ਨਿਰੀਆ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜ ਲਈ।" "ਉਹ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਓ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਇਸ ਪਾਪ ਦਾ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ!'" "ਇੰਦਰ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਸੁਣ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਦਾ ਉਪਾਇਆ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿਖੇ ਇਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲਵੇਂਗਾ।'" "ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ। ਆ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਉਥੇ ਚੱਲੀਏ।" ਫਿਰ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਉਥੇ ਗਿਆ। "ਉਸਨੇ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਕਾਲੇ ਘਾਟਾਂ 'ਤੇ ਇਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤਾ:" "ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿਖੇ ਇਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਤੇਰਾ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ। ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰਾ, ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਤੇਰੇ ਪਾਪ ਮੁੱਕ ਗਏ, ਹੁਣ—" "ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਨੀ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਤੇਰੇ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਚੀਪਤੀ (ਇੰਦਰ) ਚਮਕ ਉਠਿਆ।" "ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਕੌਲਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਸਭ ਸੇਵਕਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।