ਸੋਮਸ਼ਰਮਣ, ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਜਬੀ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਦਿਵਯ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। "ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਤਕਾਰੀ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਤੁਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ?" ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਆਇਆ, ਸੋਮਸ਼ਰਮਣ ਨੇ ਉਸ ਮਨੋਹਰ, ਦੇਵਤਾਂ ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਿਆ, ਪਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਨਾ ਵੇਖਿਆ। ਘਰ ਦੇ ਆੰਗਣ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਸੁਗੰਧਤ, ਦਿਵਯ ਅਤੇ ਮਿਤ੍ਰ-ਰੂਪ ਫੁੱਲ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਆੰਗਣ ਚੰਦਨ, ਕੇਸਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸੁਗੰਧਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਦੁਰਵਾ ਘਾਹ ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਦੇ ਦਾਣੇ ਵੀ ਸਨ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ ਸੋਮਸ਼ਰਮਣ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਿਵਯ ਸ਼ੁਭ ਲਾਭ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਸੋਮਸ਼ਰਮਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਦਿਵਯ ਸਿੰਗਾਰ ਕੌਣ ਕਰ ਗਿਆ? ਇਹ ਰੂਪ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਅਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਕਿਵੇਂ ਆਈ?" ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੂਛਣ ਲੱਗਾ, "ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਦੱਸੋ, ਇਹ ਸਭ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਸੋਮਸ਼ਰਮਣ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੁਮਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪਿਆਰੇ, ਸੁਣੋ—ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ, ਚਿੱਟੇ ਹਾਥੀ 'ਤੇ ਸਵਾਰ, ਦਿਵਯ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਇੱਥੇ ਆਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਦਿਵਯ ਸੁਗੰਧ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਸਾਧਾਰਣ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ; ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਦੇਵਤਾ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਆਇਆ। ਉਹ ਦੇਵਤਾ, ਗੰਧਰਵ, ਚਾਰਣ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ, ਸ਼ੁਭ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ, ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਨਾਲ ਆਇਆ। ਉਹ ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਹਰ ਗਹਣੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਉਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਉਸ ਸ਼ੁਭ ਆੰਗਣ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਰ ਸਿੰਗਾਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਅਸਾਧਾਰਣ ਆਸਨ ਰੱਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਗਹਣੇ ਸਜਾਵਟ ਲਈ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਵੈਦਿਕ ਗੀਤਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹਿਮਨਾਂ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਿਤੀ। ਉਹ ਸਭ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅਨੁਲੇਪਨ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਉਹ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ। ਮੇਰੀ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਮੁੜ ਕੇ ਕਹਿ ਗਏ, "ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਸਾਂਗੇ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹੋ, ਸ਼ੁਭ-ਰੂਪਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਚਲੇ ਗਏ; ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇਖਿਆ। ਸੋਮਸ਼ਰਮਣ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਫਿਰ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ: "ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ?" ਸੋਮਸ਼ਰਮਣ, ਜੋ ਬੜੀ ਬੁਧੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਫਿਰ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਿਕ ਕਰਮਾਂ, ਉੱਚਤਮ ਧਰਮ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਵਚਨ-ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਨੇ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਗਰਭ ਨਾਲ, ਉਹ ਔਰਤ ਹੋਰ ਵੀ ਚਮਕਣ ਲੱਗੀ, ਇੱਕ ਜਲਦੇ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਿਰਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਪ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਦੇਵਤਾਂ ਵਰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ; ਫਿਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਵਯ ਡੰਬੀਆਂ ਵੱਜੀਆਂ। ਵੱਡੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸੰਗੀਨੀਆਂ ਵੱਜਾਈਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਗਾਈ, ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਨੱਚਿਆ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਏ ਅਤੇ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ "ਸੁਵ੍ਰਤ" ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ। ਨਾਮ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਚਲੇ ਗਏ, ਸੋਮਸ਼ਰਮਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਵ੍ਰਤ ਲਈ ਜਨਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਸ ਗਈ, ਧਨ-ਅਨਾਜ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਭੈਸਾਂ, ਗਾਂ, ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਜਿਵੇਂ ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਮਹਿਲ ਧਨ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਸੋਮਸ਼ਰਮਣ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਕਰਦਾ, ਵਿਦਵਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ। ਉੱਥੇ, ਉਹ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਯੁਕਤ। ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਮ-ਪਾਲਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਜਨਮ ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕੀਤੇ। ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਉੱਤਮ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਸਦਾ ਸਚ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ, ਦਾਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ; ਸੋਮਸ਼ਰਮਣ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਕੀਤੇ। ਉਹ, ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਗਵਾਨ ਦਾਦਾ, ਆਪਣੇ ਪੋਤਿਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ, ਹਰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲਿਆ, ਬੁਢਾਪਾ ਤੇ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ। ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ, ਪੱਚੀ ਸਾਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗਾ, ਸੋਮਸ਼ਰਮਣ, ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲਾ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਣ ਨਾਲ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ, ਸ਼ੁਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਦਾਨ, ਵਚਨ ਤੇ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ, ਖੁਸ਼ ਰਹੀ। ਚੌੜੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਔਰਤ, ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਪਤਨੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਜਿਵੇਂ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਜੋੜਾ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ, ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਧਰਮ ਤੇ ਵੱਡੀ繁ਤਾ ਨਾਲ, ਅਨੰਦ ਮਨਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀਵਨ-ਕਥਾ, ਅਤੇ ਸੁਵ੍ਰਤ ਦੇ ਵਚਨ-ਪਾਲਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਕਿ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਸੀ...