ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੱਸਦਾ ਤੇ ਬੜੀ ਸ਼ਾਂਤਿ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਕੀਮਤੀ ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਹਾਰ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ਾ, ਜੋ ਸਦਾ ਤੇਜਸਵੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਧਿਆਨਤਮਕ ਸੁਰਤ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ – ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ! ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਅਸਰਾ ਹੈਂ, ਸਰਨ ਆਏਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਦ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੈਂ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਡਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜਿਸਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਸੱਤ ਵਿਸ਼ਵ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ – ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸਰਨ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਡਰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਿੱਥੇ? ਜਿਸ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਸ ਸਾਰੇ ਡਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਉਹ ਪਾਪੀਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਲਈ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਣੁ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਪਨਾਹ ਲਈ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਦੈਤਿਆਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਉਹੀ ਅੰਤਮ ਲਕੜ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸਰਨ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਉਹ ਡਰ ਰਿਹਾ, ਡਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਾਪ ਨਾਸਕ, ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸਰਨ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਉਹ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਆਪ ਹੀ ਦਵਾਈ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਰੋਗ-ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸਰਨ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਉਹ ਅਡੋਲ ਹੈ ਪਰ ਜਗਤ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਵਰੂਪ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸਰਨ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ—ਹੁਣ ਡਰ ਮੇਰਾ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਉਹ ਸਭ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸਰਨ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਰਸਿੰਘ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਡਰ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸਰਨ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਨਰਸਿੰਘ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇੱਕ ਮਸਤ, ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲੀ ਹਾਥੀ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਮਸਤ ਚਾਲ ਨਾਲ ਆਇਆ—ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਜੋ ਸਰਨ ਆਏਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਹਾਥੀ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ, ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਪਾਸ ਤੇ ਅੰਕੁਸ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕਾਲ-ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਵਾਲੇ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਵਾਰਾਹਾ, ਜੋ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈ, ਦੀ ਸਰਨ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਵਾਮਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਰਨ ਆਏਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਨੇ, ਬੌਨੇ, ਕੁਬੜੇ, ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ, ਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ—ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਡਰ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਅਮਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਰਨ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ—ਹੁਣ ਡਰ ਮੈਨੂੰ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਹਰੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦਾ ਭਗਤ, ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਆਪ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸਰਨ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਡਰ ਦਾ ਨਾਸਕ ਤੇ ਡਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸਰਨ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਜੋ ਡਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸਰਨ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ—ਉਹ ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰਕ ਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸਕ ਹੈ। ਮੈਂ ਜਨਾਰਦਨ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਸਵਰੂਪ ਹੈ, ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਸਰਨ ਲੈਣ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਉਹ ਮੇਰਾ ਸਦਾ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਤੇਜ਼ ਝੱਕੜ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸਰਨ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਉਹ ਮੇਰਾ ਸਦਾ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਠੰਡ, ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ, ਤੇ ਤਪਦੀ ਗਰਮੀ ਦੁੱਖ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਰਨ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਕਾਲ ਦੇ ਇਹ ਰੂਪ, ਡਰ ਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹਨ। ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰੀ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਚੇ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਸਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਸਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਦਿ ਸਿੱਧ, ਸਿੱਧਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸ਼ੁੱਧ ਗਿਆਨ ਦੀ ਜੋਤ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਸਦਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਜੋ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹਰੀ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਸੋਮਸ਼ਰਮਣ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਸੋਮਸ਼ਰਮਣ, ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਸੁਣੋ; ਮੈਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਵਰ ਮੰਗੋ, ਹੇ ਨੇਕ ਆਤਮਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਮਸ਼ਰਮਣ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਬਾਦਲ ਵਰਗੇ ਨੀਲੇ, ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਹਰ ਇਕ ਗਹਿਣੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਦਿਵਿਆ ਚਿੰਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਰੂਪ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ। ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਸੋਮਸ਼ਰਮਣ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਸ ਨਿਵਾਇਆ। ਉਹ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਤੇਜਸਵੀ। ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸੁਮਨਾ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ! ਮਾਧਵ ਨੂੰ, ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ!" "ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ! ਯਜਨਾ ਦੇ ਸਵਰੂਪ, ਯਜਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਨੂੰ ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ!" "ਹੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਅੰਤਹੀਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਯਜਨਾ ਦੇ ਸਵਰੂਪ, ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ!" "ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ। ਜੀਵਨ ਦੇ ਮੂਲ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਜਿਸਦੇ ਅੰਗ ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਹਨ, ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ। ਪਾਪ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪੁੰਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਹੇ ਹਰੀ, ਤੈਨੂੰ ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ!" "ਜਿਸਦਾ ਸਾਰ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਕਮਲ-ਪੱਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਕਮਲ-ਨਾਭੀ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰ, ਤੈਨੂੰ ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ। ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ੰਖ ਧਾਰਕ, ਤੈਨੂੰ ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ। ਚਕਰਧਾਰੀ, ਅਪਰਗਟ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਤੈਨੂੰ ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ। ਜਿਸਦਾ ਰੂਪ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸਵਰੂਪ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਮਸ਼ਰਮਣ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।