ਇੱਕ ਵਾਰ, ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: "ਆਪਣੀ ਕਾਰਜ-ਸਥਾਨ 'ਬੁੱਧੀ' ਕੋਲ ਜਾਓ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਾ ਜਾਓ।" ਆਤਮਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲੈ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਠੀਕ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਹ ਉਤਮ ਕਾਰਜ ਕਰਾਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬੁੱਧੀ ਆਤਮਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ ਤੇ ਕਹੀ, "ਮੈਂ 'ਬੁੱਧੀ' ਹਾਂ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਆਈ ਹਾਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣੋ।" ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੀ ਦੋਸਤੀ ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਰਹੇ। ਵੱਡੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਿਤ੍ਰ ਬਣਾਓ ਤੇ 'ਧਿਆਨ' ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦੋ।" ਪਰ ਧਿਆਨ ਨੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ: "ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਨਾ ਕਰੋ। ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਹੀ ਵੱਡਾ ਦੁਖ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਦ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਕਰ ਦਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰੋਗੇ? ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਨਾ ਕਰੋ।" "ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਣਗੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ। ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਹੋਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿਚ ਜਰੂਰ ਡਿੱਗ ਜਾਓਗੇ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਚੁਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਆਤਮਾ ਨੇ, ਨਿਰਣੈ ਕਰਕੇ, ਆਈ ਹੋਈ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਗਿਆਨ ਤੇ ਧਿਆਨ, ਮੇਰੇ ਦੋ ਉਤਮ ਮੰਤਰੀ, ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਜੀਵ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਬਿਨਾ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਜਾਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ—ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੀ?" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਨੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਪੂਰੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ ਪੰਜੇ ਤੱਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆਏ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਨੂੰ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" "ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹਾਂ; ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਸਵੈ-ਉੱਤਰ ਦੋ।" ਆਤਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਪੰਜੇ ਮੇਰੀ ਦੋਸਤੀ ਚਾਹੀ; ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣੀ ਗੁਣ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸੋ।" ਧਰਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਭ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਮੇਰੀ ਹੈ, ਚਮੜੀ ਤੇ ਮਾਸ ਨਾਲ; ਮੇਰੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਹੱਡੀਆਂ ਵਿਚ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਨੱਖ ਤੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹਾਂ।" "ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਹੀ ਹੈ; ਨੱਕ ਵਿਚ ਵਾਸ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸੂਘਣ ਮੇਰੀ ਸੇਵਕ ਹੈ, ਵੱਡੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੀ।" ਆਕਾਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਆਕਾਸ਼ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਹੈ; ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਖਾਲੀ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ; ਉਥੇ ਮੇਰੇ ਦੋ ਮੰਤਰੀ, ਕੰਨ, ਸੁਣਨ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ।" ਵਾਯੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ, ਤੇ ਸ਼ੁਭ-ਅਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਚਮੜੀ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ 'ਸਪਰਸ਼' ਦਾ ਗੁਣ ਹੈ।" ਤੇਜਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵਸਦਾ ਹਾਂ, ਪਕਾਉਣ ਤੇ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਸਭ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ, ਬਾਹਰ ਤੇ ਅੰਦਰ, ਪਦਾਰਥਿਕ ਤੇ ਅਪਦਾਰਥਿਕ, ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਵੀਰ्य, ਮੱਝ, ਲਾਲਾ, ਚਮੜੀ ਤੇ ਜੋੜਾਂ ਵਿਚ ਹਨ, ਤੇ ਲਹੂ—ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਭੇਜਦਾ ਹਾਂ।" "ਮੇਰੇ ਦੋ ਮੰਤਰੀ 'ਅੱਖ' ਹਨ, ਜੋ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਕਰਮ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।" ਜਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਤਰਪਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਮੇਰਾ ਕਰਮ ਸਰੀਰ-ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।" "ਮੇਰਾ ਮੰਤਰੀ 'ਜਿਹਵਾ' ਹੈ, ਜੋ ਸਵਾਦਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।" ਨੱਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਪਾਲਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਮੰਦ ਵਾਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਸੁਗੰਧ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਬਿਨਾ ਉਸ ਦੇ ਨਹੀਂ।" "ਮਾਲਕ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ, ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰਾ ਗੁਣ 'ਵਾਸ' ਹੈ, ਜੋ ਦੋ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" ਕੰਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਸਭ ਧੁਨੀਆਂ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ, ਚੰਗੀਆਂ-ਮੰਦੀਆਂ, ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਹੀਆਂ, ਜੋ ਕਰਨੀ-ਅਕਰਨੀ, ਸੱਚ-ਝੂਠ, ਪਿਆਰ-ਅਪਿਆਰ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ।" "ਧੁਨੀ ਮੇਰਾ ਗੁਣ ਤੇ ਕਰਮ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਸੰਦੇਹ, ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਵਰਤਦਾ ਹਾਂ।" ਚਮੜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵਾਯੂ, ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਇਸ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮ, ਬਾਹਰ ਤੇ ਅੰਦਰ, ਠੰਢ, ਗਰਮੀ, ਧੂਪ, ਮੀਂਹ, ਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਚਲ ਹਕੀਕਤ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਸਭ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ—ਸਪਰਸ਼, ਮਿਲਾਪ ਆਦਿ; 'ਸਪਰਸ਼' ਹੀ ਮੇਰਾ ਗੁਣ ਹੈ—ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਕਰਮ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।" ਅੱਖ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵੱਡੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਰੂਪਾਂ, ਚੰਗੀਆਂ-ਮੰਦੀਆਂ—" "ਜਦੋਂ ਬੁੱਧੀ ਆਦੇਸ਼ ਦੇਵੇ, ਅਸੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ; ਹੋਰ ਨਹੀਂ। ਸਰੀਰ ਵਿਚ, ਰੂਪ ਹੀ ਦੋਵੇਂ ਲਈ ਗੁਣ ਹੈ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਸਾਡਾ ਕਰਮ-ਸੰਬੰਧ ਹੈ।" ਜਿਹਵਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਸਵਾਦਾਂ ਦੀ ਪਹਚਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਸਭ ਸਵਾਦ—ਨਮਕ, ਖੱਟਾ, ਹੋਰ, ਨਿਸਵਾਦ ਜਾਂ ਮਿੱਠਾ—ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ।" "ਸਭ ਇੰਦਰੀਆਂ ਲਈ, ਬੁੱਧੀ ਹੀ ਨੇਤਾ ਹੈ। ਪੰਜ ਇੰਦਰੀਆਂ ਇੱਕਠੇ ਆਏ ਹਨ—ਸੁਣੋ, ਪਿਆਰੇ।" "ਉਹ ਆਪਣਾ ਕਰਮ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।" ਫਿਰ ਬੁੱਧੀ ਆਈ ਤੇ ਵੱਡੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਜਦ ਸਰੀਰ ਮੈਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਕਰਮ ਕਰੋ।" ਫਿਰ ਕਰਮ ਆਇਆ ਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ 'ਕਰਮ' ਹਾਂ, ਵੱਡੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਰਾਹ ਤੇ ਭੇਜਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਤੇ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਤਮਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਪੰਜ-ਗੁਣੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਜੋ ਸਭ ਵਿਚ ਆਮ ਹੈ। ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਪੰਜ-ਗੁਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕਿਉਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?