ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਗੰਭੀਰ ਬਾਤਾਂ ਚਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕਸ਼ਯਪ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੇ ਕੌਣ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਪਣੇ ਸੱਜਣ-ਸਬੰਧੀ ਹਨ? ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ ਨਕਾਰ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ—ਇਹ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਪ੍ਰੀਤਮ।" ਕਸ਼ਯਪ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਡਕਸ਼ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਹੋ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਵੀ ਸੋਹਣੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਦਾ ਪਤੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਉਹ ਆਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦਾ, ਰੱਖਦਾ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ; ਫਿਰ ਇਹ ਅਸੁਰ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂ ਵੈਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ?" ਕਸ਼ਯਪ ਜੀ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਹੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਨਾਰੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾਈ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਕਮੀ ਸੀ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸ਼ ਕਰਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ—ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ—ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੁੱਖ ਸੱਚ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਉਹ ਆਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਦੁਖ਼ ਪੂਰਨਤਾ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਦ ਪੂਰਨਤਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਦੁਖ਼ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਇਹ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ।" "ਦਾਨਵ ਆਪਣੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਰੇ; ਦੇਵਤਾ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਸਾਧਨ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋਏ।" "ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਨਾਰੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ, ਜੋ ਦੁਖ਼ ਵਿੱਚ ਡੁਬੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।" ਜਦ ਉਹ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬੋਲਣਾ ਖਤਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਈ ਮੋਹ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਹ-ਪਤਨੀ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।" "ਅਹੰਕਾਰ, ਦੁਖ਼ ਅਤੇ ਅਪਮਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ, ਵੱਡੇ ਦੁਖ਼ ਨਾਲ ਤੜਪਦੀ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੀ।" ਕਸ਼ਯਪ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੁਣ, ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੇਗੀ; ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਾਂ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ।" "ਕੋਈ ਸੱਚਮੁੱਚ ਭਰਾ ਜਾਂ ਸਬੰਧੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਪਣੇ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਸੰਸਾਰੀ ਸੰਬੰਧ ਮਾਇਆ ਦੀ ਭਟਕਣ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹਨ।" "ਇਨਸਾਨ ਖੁਦ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਖੁਦ ਮਾਂ ਤੇ ਸਬੰਧੀ ਹੈ; ਖੁਦ ਹੀ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਤੇ ਖੁਦ ਹੀ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਹੈ।" "ਸਹੀ ਆਚਰਨ ਦੁਆਰਾ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਅਧਰਮ ਤੇ ਪਾਪੀ ਆਚਰਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਮਨੁੱਖ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਸਚਾਈ ਦੀ ਕਮੀ, ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਤੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਭਟਕਣ ਨਾਲ, ਕਠੋਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵੈਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਵੀ ਵੈਰੀ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਜਦ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਵਵਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਹਰ ਥਾਂ ਮਿੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਨਾਰੀ।" "ਜਿਵੇਂ ਕਿਸਾਨ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਦ ਚੰਗੀ ਥਾਂ ਤੇ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਬੀਜ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੀਜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਪੱਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।" "ਤੁਾਡੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਵਤੀ, ਤਪ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਨ; ਇਸ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗ ਗਏ।" "ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ, ਦੁਖ਼ ਤੇ ਸੁਖ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ; ਕਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਹਨ, ਕਿਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਤੇ ਸਬੰਧੀ ਹਨ?" "ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ; ਗਿਆਨਵਾਨ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸੱਚੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਸੋਚਦੇ ਹਨ।" "ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਵਿਅਰਥ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਸ਼ਰੀਰ, ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਜੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ।" "ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਿੱਤਰ ਬਣਾਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਖ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ ਸਰਵੋਤਮ ਧਰਮਵਾਨ, ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਸਰਵ-ਦਰਸ਼ੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਆਪ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਭ ਪੂਰਨਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਉਹ ਅਕੇਲਾ, ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਅਕੇਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ, ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ।" "ਪੰਜਵਾਂ, ਬ੍ਰਹਮ, ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰਾਂ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ; ਤੇ ਫਿਰ ਆਪ ਆ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ।" "ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਖੁਦ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਗਿਆਨ, ਵੇਖ, ਇਹ ਪੰਜ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।'" "'ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਪੁੱਛ, “ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ?”'—ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਉੱਚ ਤੇ ਅਰਥਵਾਨ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਗਿਆਨ।" "ਫਿਰ, ਆਪਣਾ ਆਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜ ਕੇ, ਤੇਰਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਸੱਚ ਦੱਸ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ; ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈਂ।" ਆਪ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਹ ਪੰਜ ਮਹਾਨ ਜੀਵ ਹਨ, ਰੂਪ ਤੇ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਵਾਂਗਾ; ਸੁਣ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਜੋ ਕਦੇ ਬੋਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।" "ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਵੀਂ ਮੰਗਲਮਈ ਅਵਸਥਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਉਹ ਆਏ ਹਨ। ਜਾ, ਹੇ ਗਿਆਨ, ਤੂੰ ਦੂਤ ਦਾ ਕੰਮ ਚੰਗਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈਂ।" ਗਿਆਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਆਪ, ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ; ਮੈਂ ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹਾਂ, ਸੱਚ ਹੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਨਾ ਕਰੀ; ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਨਾ ਜੁੜ।" "ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਪ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਲਈ ਵੀ, ਜੋ ਮੰਗਲ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਐਸਾ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੇ। ਇਹ ਭਟਕਣ ਹੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨਵਾਨ।" ਆਪ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਗਿਆਨ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਕਿਉਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈਂ? ਸੱਚਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ।" ਗਿਆਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਵੱਡਾ ਦੁਖ਼ ਉਤਪਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਪੰਜ ਦੁਖ਼ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹਨ, ਜੋ ਦੁਖ਼ ਤੇ ਤਕਲੀਫ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਠੀਕ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਵਾਂਗਾ।" ਐਸਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਆਪ ਨੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ। ਕਸ਼ਯਪ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ: "ਫਿਰ, ਉਹ ਪੰਜ ਆਪ ਨੂੰ ਉਥੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਬੁਧੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਕੇ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ, 'ਆਪ ਕੋਲ ਚੱਲੀਏ।'" "ਸਾਡੇ ਦੂਤ ਬਣੋ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਆਪ ਦੇ ਨਾਲ। ਪੰਜ ਮਹਾਨ ਤੱਤ ਮੰਗਲਮਈ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਬਚਨ, ਕਰਮ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਗੁੰਝਲ ਵਿਚ, ਕਸ਼ਯਪ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਧਰਮ ਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਗੱਲ ਸਮਝਾਈ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਹਕੀਕਤ ਦਰਸਾਈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਆਪ, ਗਿਆਨ, ਤੇ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਉਭਰ ਕੇ ਆਈ।