ਇਕ ਵਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚ ਯੁੱਧ ਭੜਕ ਉਠਿਆ। ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਹਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਵੈषਣਵ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਕਥਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕਸ਼ਯਪ ਜੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੁਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਹ ਸੰਦੇਹ ਦਾ ਕਾਰਣ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਤਾ ਨੇ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸੂਤ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਵਾਕ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਹੋਰ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ, ਵੈषਣਵ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਵਿਣੂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਤਰਿਆ; ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਵੈषਣਵ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਉਹ ਵਿਣੂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਯੁੱਧ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਵੈषਣਵ ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ, ਸੁਣ ਕਿ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਪਿਛਲੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮਿਆ। ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਦੁਵਾਰਕਾ ਨਗਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਗ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਉਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਨ। ਉਹ ਵੈਦ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਣ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜੋ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ। ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਸਨ: ਯਜ੍ਯਸ਼ਰਮਨ, ਵੇਦਸ਼ਰਮਨ, ਧਰਮਸ਼ਰਮਨ, ਵਿਣੂਸ਼ਰਮਨ—ਇਹ ਸਭ ਸੁਭਾਗੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ। ਪੰਜਵਾਂ ਸੀ ਸੋਮਸ਼ਰਮਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਹੋਰ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਉਸ ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਨ ਨੇ ਸੋਚਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪਰੀਖਾ ਲਵਾਂ; ਪਿਤਾ ਲਈ ਭਗਤੀ ਦਾ ਭਾਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।" ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਵੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ; ਵਿਣੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਸਭ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ। ਉਸ ਨੇ ਪਰੀਖਾ ਲਈ ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਢੰਗ ਸੋਚਿਆ; austerity ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਰਵੋਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਣ, illusion ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਫਿਰ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਨਕਲੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਿਖਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਬੁਖਾਰ ਨਾਲ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਇਆ। ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ: "ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ, ਅਸੀਂ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਉਹ ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ।" "ਉਹ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੀ ਗਈ; ਪਿਤਾ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਆਖੀਏ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਲਈ ਲੱਗਾ ਸੀ, ਧੋਖਾ ਦੇ ਗਈ?" ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਨ ਨੇ ਯਜ੍ਯਸ਼ਰਮਨ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ: "ਇਸ ਤੇਜ਼ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ—" "ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਕੱਟ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦਿਓ।" ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ: "ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਪਿਤਾ, ਮੈਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।" "ਅੱਜ, ਪਿਤਾ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਕੰਮ ਜਾਂ ਉਦੇਸ਼ ਆਗਿਆ ਕਰੋ; ਮੈਂ ਉਹ ਵੀ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅਜੈਯ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਔਖਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਨ, ਉਸ ਦੀ ਪਿਤਾ ਲਈ ਵੱਡੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਨਿਸ਼ਚਯ ਜਾਣ ਕੇ, ਦੂਜੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਵੇਦਸ਼ਰਮਨ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ: "ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਜਾ; ਮੈਂ ਔਰਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਕਾਮ ਦੇ ਭਟਕਾਏ ਹੋਏ।" "ਇਕ ਔਰਤ, ਜੋ illusion ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ—ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਲਿਆ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੱਕੇ ਨਿਸ਼ਚਯ ਨਾਲ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਾਂਗਾ।" ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਔਰਤ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ: "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਕਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਦੇਵੀ; ਇਸ ਲਈ, ਬੁਢੇ ਹੋਏ, ਦਇਆ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵਿਖਾਓ।" "ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਪਿਆਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲੋ, ਹੇ ਗੋਰੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, illusion ਨਾਲ, ਵੇਦਸ਼ਰਮਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ। ਉਹ ਔਰਤ ਆਖਦੀ: "ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬੁਢਾ ਹੋ ਕੇ ਪੀੜਤ ਹੈ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ, ਹੁਣ, ਜੋ ਕਿ ਕਫ਼, ਗਲੇ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ।" "ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਬੁਢੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਾਂਗੀ।" "ਤੂੰ, ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਭਾਗ, ਅਤੇ ਰਤਨ ਵਰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਿਵ੍ਯ ਲਕੜਾਂ, ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਊਰਜਾ ਵਾਲਾ—" "ਉਹ ਬੁਢੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰੇਗਾ? ਸੁਣ, ਹੇ ਮਾਨਯੋਗ; ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਉਹ ਸਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ, ਜੋ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਵੱਡੀਆਂ, ਅਸੁਖਦਾਈ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ— ਵੇਦਸ਼ਰਮਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਤੇਰੇ ਸ਼ਬਦ ਅਧਰਮ, ਅਯੋਗ, ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਆਖ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਅਤੇ ਨਿਰਪਾਪ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ; ਹੋਰ ਨਾ ਆਖ—ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲੋ।" "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਹੁੰਦੀ, ਚਾਹੇ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਅਚਲ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ।" ਉਹ ਔਰਤ ਆਖਦੀ: "ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਜ, ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਮੈਨੂੰ ਦਿਖਾ ਕਿ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।